TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 15/02/2024
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, davalı ... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile Diyarbakır İli Bağlar İlçesi ...Bulvarı istikametinde seyir halindeyken kırmızı ışıkta geçiş yaptığı sırada aracının sol yan kısımları ile, aynı istikamette kavşakta yeşil ışıkta seyir halinde olan müvekkiline ait ve sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının %100 kusurlu olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle, müvekkiline ait aracın 35 gün serviste kaldığını ve bu süreçte müvekkilinin araç kiralamak durumunda kaldığını, araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden yapılan 21.997,00 TL ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının davalılardan ve aracın serviste kaydığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ...tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, değer kaybı yönünden talep sonucunu 27.102,84 TL'na, ikame araç bedeli yönünden ise 12.000,00 TL'na yükselterek toplam 39.102,84 TL lik alacağa kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, davadan önce davacı taraf dava konusu araç hasarı için araç hasarı tazminatı açısından hasar başvurusunda bulunulduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalı araç kusuru oranında araç hasarı tazminatı ödemesi yapıldığını, zararın tamamının karşılandığını, davacı tarafa ve onarım için yetkili servis ve firmalara toplamda 59.800,00 TL, değer kaybı tazminatı için de davacı tarafa 21.997,00 TL olmak üzere toplamda 81.797,00 TL ödeme yapıldığını, poliçe limitinin 120.000,00 TLolduğunu. şirketin en fazla 38.203,00 TL ile sorumlu tutulabileceğini, davacı tarafın kazanç kaybı ve araç mahrumiyeti taleplerinin poliçe teminatı dışında olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ...ve ...plaka sayılı araçların trafik tescil bilgileri ile ...plaka sayılı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği ikame araç bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, tarfik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemi ile sürücüye yöneltilmiş ikame araç bedeli istemine ilişkindir.
...tarihinde ...plaka sayılı araç ile davalı ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araç arasında davaya konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin davacıya 21.997,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelden daha fazla miktarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, davacının aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı sürücü de kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.
Somut olayda, kaza tespit tutanağında yer alan sürücüsü beyanları ile kaza yeri krokisi ve trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan, ...tarihinde saat ...sıralarında, ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile trafik akımı orta refüj ile bölünmüş, iki şeritli Mardin Bulvarını takiben sol şeritte seyir halinde iken sola manevra için Havalimanı yolu trafik ışıklı dönel adalı kavşak ortak alanına girdiği sırada, kullandığı aracın sol yan ön kapı/muhtelif kısımlarına, dönel ada içerisinden hareketle kavşak ortak alanına giren ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın ön kısımlarıyla çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır. Trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda, faz geçişlerinin analizi yapıldığında Mardin Bulvarını takiben seyreden ve kavşak ortak alanına girecek sürücülere hitaplı sarı ışıktan yandıktan 1 saniye sonra kırmızı ışığa geçtiği, kırmızı ışık yandıktan 4 saniye sonra dönel ada içerisinden havalimanı istikametine seyreden sürücülere hitaplı yeşil ışık yandığı tespit edildiği, sürücü ...sevk ve idaresindeki araç ile istikametine hitaplı kırmızı ışık yandığı sırada kavşak ortak alanına girdiği tespit edildiğinden kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiş, mahkememizce de teknik veriye dayalı düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 49.099,84 TL değer kaybı oluştuğu, yine bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresinin 12 gün olduğu ve bu süreçte benzer nitelikte nitelikteki aracın günlük ikame bedelinin 1.000,00 TL olduğu ve toplamda araç mahrumiyet bedelinin 12.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta 49.099,84 TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından 21.997,00 TL ödeme yapıldığı, 27.102,84 TL daha değer kaybı ödemesi yapılması gerektiği, araç mahrumiyet bedelinin ise 12.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede;
Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 21.997,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, diğer davalı sigortalı araç sürücününün kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden diğer davalı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, davalıların sorumlu olduğu miktar bakiye miktar 27.102,84 TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Davadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine ...tarihli yazı ile başvuru yapmış, davalı sigorta şirketi ...tarihinde temerrüde düşmüştür. Bu halde, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına sigortalı aracın cinsinin otomobil ve kullanım amacının da hususi olduğu gözetilerek, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalı ...yönünden ise kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
İkame araç bedeline ilişkin yapılan değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır. Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 12.000,00 TL olarak tespit edilmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı sürücü yönünden 12.000,00 TL miktar üzerinden ikame araç bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafın değer kaybına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 27.102,84 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalı ...yönünden ise kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından ikame araç bedeline ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 12.000,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.671,11 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 665,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.578,51 TL harcın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 1.094,08 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 665,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.520,20 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 1.053,66 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 741,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.300,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.041,00 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 2.107,74 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 27.102,84 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...Sigorta Anonim Şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim