TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/02/2024
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ...plaka sayılı aracın %100 kusurlu olarak müvekkiline ait ...plaka sayılı araca çarparak müvekkiline ait aracın hasar görmesine neden olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine ...tarihinde mail yoluyla yapılan başvuruya istinaden sigorta şirketi tarafından ...tarihinde 32.565,44 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığını, kaza sonrası müvekkiline ait aracın uzun süre onarımda kaldığını ve aracın onarımda kaydığı süre boyunca müvekkilinin aracı kullanmaktan mahrum kaldığını, zararın doğrudan zarar olduğunu ve davalı tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 1,00 TL değer kaybının davalılardan birlikte, 1,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalı araç sürücüsü ve işleteni ...kaza tarihinden itibaren Kanunda belirtilen faizi ile birlikte tahsilini istemiş, ...tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, talep sonucunu 65.000,00 TL'na yükseltmiş, ...tarihli celsede, bedel arttırım dilekçesinde talep edilen 65.000,00 TL'nın 55.000,00 TL'lik kısmının değer kaybına, 10.000,00 TL'lik kısmının ise araç mahrumiyet bedeline ilişkin olduğunu beyan etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, zamanaşımının dolduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili sigorta şirketi tarafından poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında, ...tarihinde ...’a 32.565,44 TL değer kaybı ödemesi, ...tarihinde ...’a 12.350,14 TL hasar ödemesi, ...tarihinde ...ve Tic. Ltd. Şti.'ye 43.741,00 TL hasar ödemesi ve ...tarihinde ...ve Park İşletmeciliği Müşavirlik Hizmetleri A.Ş.'ye 8.171,30 TL hasar ödemesi yapıldığını, davacının zararı kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre tamamen karşılanmış olup müvekkili şirketin sigorta poliçesinden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyet bedelinin poliçe teminat dışı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, KTK.'nun 86. maddesi gereğince araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğünün olmayacağını, müvekkili sigorta şirketinin poliçe kaynaklı tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ..., usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, poliçe kapsamında yapılan ödemelere dair belgeler, davacıya ait aracın tramer kayıtları ve davacıya ait aracın önceki kazalarına ilişkin tramer kayıtlarında yer alan dava dışı sigorta şirketleri nezdinde açılan hasar dosyaları ile kazaya ilişkin kamera görüntüleri celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli yönünden makine mühendisinden kök ve ek bilirkişi raporları alınarak sonuca gidilmiştir.
Davanın, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketi ile işleten/sürücüye yöneltilmiş değer kaybı ile aracın onarımı aşamasında kullanılamamasından kaynaklı işleten/sürücüye yöneltilmiş araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.
...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile davalı ...ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihide kapsar şekilde ...tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV hariç 55.610,50 TL ve KDV dahil 66.732,60 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin olarak toplamda 64.262,44 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce davacı tarafından değer kaybının ödenmesine ilişkin olarak davalı sigorta şirketine ...tarihinde mail yoluyla yapılan başvuruya sigorta şirketi tarafından ...tarihinde 32.565,44 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
Davaya konu kazanın ...tarihinde gerçekleştiği, elde ki davanın ise 2918 sayılı KTK.'nun 109. maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Dosyanın ve davaya konu kazaya ilişkin kamera görüntülerinin incelenmesinden; davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracı ile Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi ...Bulvarında seyir halinde iken sağa manevra yaptığı esnada yan yol gidirişinde refüje çarpıp takla atarak yan yolda yolun sağ tarafında park halinde bulunan davacıya ait araca çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, kazada kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...%100 kusurlu olduğu kabul edilmiş ve davacının tazminat kalemlerinin incelenmesine geçilmiştir.
1-Değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ...E., ...K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen ek bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle kaza tarihi itibarıyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının 40.426,31 TL TL olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi ek raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması karşısında mahkememizce benimsenmiştir.
Davalı sigorta şirketi ile davalı sürücü değer kaybına ilişkin zararın tamamını karşılamakla yükümlüdür. Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin davacıya 32.565,44 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Bilirkişi raporu ile tespit edilen 40.426,31 TL değer kaybından davadan önce yapılan 32.565,44 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 7.860,87 TL'dir. Bu halde, davacının değer kaybına ilişkin isteminin 7.860,87 TL üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Davacı taraf, araç mahrumiyet bedeline ilişkin istemini sadece davalı sürücüye yöneltmiştir.
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır. Bilirkişi ek raporunda araç mahrumiyet bedeli 10.000,00 TL olarak tespit edilmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı sürücü yönünden 10.000,00 TL üzerinden araç mahrumiyet bedeline ilişkin açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm tazminat kalemleri yönünden faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;
Sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla, davacının yasal faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.
Davalı sürücü ...gerçekleşen kaza ile birlikte zararı giderim yükümlülüğü doğduğundan davalı ...yönünden faiz başlangıç tarihi kaza tarihi kabul edilmiştir. Bu nedenle davalı sürücü aleyhine hükmedilen miktarlara kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine ...mail ile başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde davalı sigorta şirketi yönünden ...tarihinde temerrüt gerçekleşmiştir. Bu nedenle davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen miktara temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafından değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 7.860,87 TL değer kaybının, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalı ...yönünden ise, kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacı tarafından araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 10.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.220,07 TL karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.120,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.547,60 TL'den mahsubu sonucu bakiye kalan 327,53 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.120,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.975,20 TL'den davacıya iadesi gereken 327,53 TL harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 1.647,67 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 725,15 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 757,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.300,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.057,00 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 840,00 TL'lik kısmının, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 369,69 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.860,87 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 7.860,87 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı ...Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, davalı sigorta şirketi aleyhine 7.860,87 TL vekalet ücretine hükmedildiği gözetilerek, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince (13/3.maddesi) hesaplanan 7.860,87 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
8-Davanın sadece davalı sigorta şirketi yönünden dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu ve arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 514,51 TL'lik kısmının davalı ...Sigorta A.Ş.'den, bakiye kalan 3.085,49 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim