T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/03/2024
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi bulunan ... plaka sayılı aracın ekli kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere ... tarihinde sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu bulunduğunu, ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... poliçe numarası ile ZMMS poliçesinin bulunduğunu, hasar sonrası ... Sigorta A.Ş.'ye yapılan hasar ihbarı üzerine görevlendirilen eksper tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda müvekkile ait aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle pert-total işlemine tabi tutulduğunu, aracın hasarlı halinin (sovtaj) 530.800,00 TL, aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa rayiç değerinin 900.000,00 TL olarak belirlendiğini, ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik limitleri dahilinde 120.000,00 TL ve davalı sigorta tarafından ise 249.200,00 TL ödeme yapıldığını, trafik kazasının meydana geldiği tarihte ZMMS teminat limitleri 120.000,00 TL olduğunu, ZMMS limitlerini aşan miktar bakımından davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini, müvekkiline ait aracın kazanın meydana geldiği ... tarihindeki değeri ile sovtaj bedeli dahil tespit edilen ikinci el piyasa fiyatı olan 900.000,00 TL’nin çok üzerinde olduğunu, bu nedenle tespit edilen 900.000,00 TL'na açıkça itiraz ettiklerini, müvekkile ait aracın kaza tarihindeki piyasa değerinin ekte sunulan emsal araştırmalardan da anlaşılacağı üzere yaklaşık 1.450.000,00 TL civarında olduğunu, mahkemece yapılacak yargılamada aracın rayiç değerinin ne kadar olduğu hususunun netlik kazanacağını, konuya ilişkin olarak elde edilinen belge ve dokümanlarla birlikte davalı sigorta şirketine ... tarihinde e-mail yoluyla başvuru yapılmasına rağmen taleplerinin zımnen reddedildiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 10,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu 230.000,00 TL'na yükseltmiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkili şirkete başvurması üzerine açılan hasar dosyası kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde düzenlenen ekspertiz raporu doğrultusunda davacının aracının onarılmasının ekonomik olmayacağı dikkate alınarak aracın pert olarak değerlendirildiğini ve aracın 900.000,00 TL olan rayiç değerinden 530.800,00 TL tutarındaki sovtaj değeri düşülerek hesaplanan 369.200,00 TL'den 120.000,00 TL tutarındaki trafik sigortacısı sorumluluğunda olan ve trafik sigortacısı tarafından ödenen poliçe limiti düşülerek tespit edilen 249.200,00 TL'nın ... tarihinde İMM sigortacısı olan müvekkili tarafından davacıya ödendiğini, aracın rayiç bedelinin 900.000,00 TL olduğuna yönelik tespitin hukuka uygun olduğunu, ayrıca aracın rayiç bedelinin 900.000,00 TL olduğu hususunda davacı ile de mutabık kalındığını, bu yönde davacının kayıtsız şartsız mutabakatname imzaladığını, davacının iddia ettiğinin aksine, dava konusu araca ilişkin tazminat tutarının hukuka uygun bir şekil de tespit edildiğini ve davacının dava konusu hasara ilişkin zararının tamamının eksiksiz bir şekilde tazmin edildiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, dava dışı ... Sigorta A.Ş.'den ... plakalı araca ilişkin hasar dosyası, davalı sigorta şirketinden kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemeye dair dekont ve Türkiye Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu edilen aracın kaza tarihindeki rayiç bedeli ile sovtaj bedelinin tespiti için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklı, kaza sonrası pert-total işlemine tabi tutulduğu ve aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedelinin eksik hesaplandığı ve buna dayalı yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkindir.
... tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, ... plaka sayılı aracın aynı zamanda davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın 5.000.000,00 TL üst limitle ihtiyari mali mesuliyet klozuna yer verildiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporunda aracın tamirinin ekonomik olmadığı belirtilerek, aracın hasarsız rayiç bedelinin 900.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 530.800,00 TL olarak belirlendiği, rayiç bedelden sovtaj bedeli düşüldükten sonra bakiye kalan 369.800,00 TL'na yönelik, ... plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya poliçe limiti dahilinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığı ve bakiye poliçe limitinin kalmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine ... tarihinde mail yoluyla başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından kasko poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet klozu kapsamında ... tarihinde 249.800,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığını dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, kaza sonrası hasar gördüğü iddia edilen aracın onarımının ekonomik olup olmadığı, onarımının ekonomik olmadığının kabulü halinde davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç değeri ile sovtaj bedelinin usulüne uygun tespit edilip edilmediği, bu kapsamda davacıya yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının kasko sigorta poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet klozu kapsamında bakiye tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
Kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi 2918 sayılı KTK.'nın 91/1., 85/1. ve 85/5. maddeleri gereğince, zararın poliçe kapsamında teminat altına alınan zararlardan olması halinde, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, bu kapsamda dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS üst limiti dahilinde davacıya 120.000,00 TL ödeme yapıldığından bakiye poliçe limiti bulunmamaktadır.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigorta teminatının kapsamı başlıklı 1. maddesinde sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin edeceği düzenlenmiştir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası bir sorumluluk sigortası türü olup sorumluluk sigortaları sigortalının üçüncü şahıslara vereceği zararlar sonucu, ödemekle yükümlü olacağı tazminatların güvence altına alındığı sigortalardır. Başka bir deyişle sorumluluk sigortası sigorta ettirene sorumluluk hukuku hükümlerinden doğan tazminat taleplerine karşı koruma sağlar. Yapılan açıklamalar gereğince davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalının kusuru nedeniyle oluşan ve zorunlu mali sorumluluk sigortasını aşan ve ihtiyari mali mesuliyet poliçesinde belirtilen miktarla sınırlı olmak üzere zarar görene tazminat ödemekle yükümlüdür.
Kaza tespit tutanağına göre, ... günü saat ... sıralarında, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile Şanlıurfa İli istikametinden gelip, Viranşehir ilçesi istikametine seyir halinde iken kaza mahalli bölgeye geldiğinde kavşak içerisinden yola çıkmak isteyen sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol ön kısımlarıyla, davacıya ait aracın sağ ön kapı kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun 2918 sayılı KTK.'nın 57/1-b maddesinde düzenlenen bölünmüş yola bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını vermemesi kuralını ihlal ettiği, davacıya ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurununu olmadığı belirtilmiştir.
Kaza tespit tutanağının içeri ve kazanın meydana gelme şeklinden, davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen ... plak sayılı araç sürücüsü ...'nun sevk ve idaresindeki araç ile kavşak orta noktasından yola katılım sağlamak istediği esnada yola gerekli dikkat ve özeni göstermeksizin Şanlıurfa istikametinden Viranşehir istikametine seyir halinde olan davacıya ait araca çarptığı sabit olmakla davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun %100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusur bulunmadığının kabulü gerekir.
Davacı taraf açılan davada, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta meydana gelen zarar miktarı tespit edilirken aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinin düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.
Gerek zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları gerekse kara taşıtları kasko sigortası genel şartlarında, hasara uğrayan aracın hasar tarihi itibarıyle piyasa rayiç değerine hesaplama yapılması gerekir.
Makine mühendisi tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; ... plakalı aracın ... tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen ve değişimi yapılması gereken parçaların uyumlu olduğu, aracın onarımının ekonomik olmayacağı, kaza sonrası ağır hasarlı yani pert olabileceği, aracın kaza tarihi itibarıyle hasarsız piyasa değerinin 1.130.000,00 TL, sovtaj bedelinin ise 530.800,00 TL olabileceği, kaza tarihindeki piyasa değerinden sovtaj bedeli düşüldükten sonra zarar miktarının 599.200,00 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen 120.000,00 TL ile davalı sigorta şirketi tarafından ödenen 249.200,00 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktarın 230.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporu mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Somut olayda, kaza sonrası davacıya ait aracın hasar bedelinin tespitine yönelik ... Sigorta A.Ş.'ye hitaben sunulan ibraname davacı tarafça fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ihtirazı kayıt düşülerek imzalanmıştır. İlgili ibraname elde ki davada davacı yönünden bağlayıcı değildir. ... Sigorta A.Ş. kasko sigorta poliçesinde yer verilen 5.000.000,00 TL limitli ihtiyari mali mesuliyet klozu nedeniyle, sigortalısının kusuruna isabet eden ve zorunlu mali sorumluluk sigorta üst limitini aşan zararı karşılamakla yükümlüdür. Makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın kaza tarihindeki hasarsız haldeki rayiç bedeli 1.130.000,00 TL ve sovtaj bedeli 530.800,00 TL olarak tespit edilmiştir. Aracın hasarsız halindeki rayiç bedelinden sovtaj bedeli mahsup edildikten sonra bakiye kalan miktar 599.200,00 TL olup, bu miktar davacının karşılanması gereken gerçek zararıdır. 599.200,00 TL'den davadan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan 120.000,00 TL ile davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 249.200,00 TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 230.000,00 TL olup, bu miktar üzerinden açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Faizin türüne ilişkin olarak; davacıya ait aracın kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmakla davacının avans faizi talep edilebileceğinin kabulü gerekir.
Faiz başlangıcına ilişkin olarak; kaza sonrası dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine ... tarihinde başvuru yapıldığı dosya kapsamından sabittir. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesi gereğince sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda ... temerrüdü gerçekleşmiştir. Bu nedenle kabul edilen tazminat miktarına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜNE, 230.000,00 TL'nın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15.711,30 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 3.928,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 11.355,70 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 3.928,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 4.783,20 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 68,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.868,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 36.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim