TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/09/2024
KARAR TARİHİ : 14/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili, ... Sigorta AŞ. Nezdinde, ...poliçe numaralı poliçe ile Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası bulunan ...plaka sayılı araç, ...tarihinde sürücü belgesiz araç kullanan dava dışı sürücünün kusuru sonucu dava konusu kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan ve davalıya ait ve dava dışı ...yönetimindeki ...plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği kazada ...plakalı araç hasarlandığını ve olay yerinde düzenlenen kaza tespit tutanağında sürücü belgesiz -süresi geçen ehliyetli olarak araç kullanan sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu belirtildiğini, söz konusu kaza nedeniyle hasarlanan ...Plakalı araç hasarı için müvekkili şirkete yapılan başvurular neticesinde toplam 97.885,02TL tazminat ödediğini, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatın tahsili amacıyla başlatılan Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra dosyasına yapılan itiraz neticesinde durdurulduğunu beyan ettiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen zararların davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle, davacı yanın talep ettiği ihtiyati tedbire dair yasal koşulların bulunmadığı net ve açık olduğunu, bir kere vaka itibariyle, davacı yanın iddia ettiği bir likit alacak söz konusu olmadığını, öte yandan müvekkili şirketin davacıya dair ne haksız fiili ne de borç ilişkisine dayanan her hangi bir borcu da bulunmadığını, ilen ...dahil araçta bulunması gereken diğer çalışanlar da iş bu dava dışı ...Belediye ve/veya bağlı iştirak personeli olduğunu, ...plaka sayılı aracın kayıt maliki olması nedeniyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve ayrıca Kasko (İhtiyari) sigorta poliçesi müvekkil şirket adına yaptırılmış olup yukarıda belirtilen tarihleri arasında uzun süreli araç kiralama sözleşmesinde yazılı esaslar dairesinde kullanımına dair tüm tasarruflar araç kiralayan dava dışı ...Belediye başkanlığı tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkil Şirketin İşleten sıfatı bulunmadığını, müvekkil şirket, kazaya neden olduğu iddia/beyan edilen ...plaka sayılı aracı, uzun süreli "İhaleli Araç Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı ...Belediyesine kiralamış ve bu çerçevede müvekkil şirketin işleten sıfatı usun süreli kiralama sözleşmesi ile ortadan kalktığını, davacı yanın haksız ihtiyati tedbir taleplerinin hukuki/yasal koşulları bulunmadığından doğudan reddine, müvekkili Şirkete yöneltilen davada, taraf sıfatının bulunmaması, hukuki yarar yokluğu vd. dava şartlarının ikmal edilmemesi nazara alınmakla ("İhaleli Araç Kiralama Sözleşmesi" ile diğer davalı ...Belediye Başkanlığına kiralanan ve müvekkil bakımından bu uzun süreli kiralama itibariyle işleten sıfatının bulunmaması nedeniyle) ikame edilen haksız ve kötü niyetli davanın dava şartı/ları yokluğundan reddine, davacı/ların, talep koşulları oluşmamasına rağmen kötü niyetli, yasa dolanılmak ve/veya iyi niyet kurallarına aykırı şekilde yasal boşluktan yaralanma yolunu seçerek haksız/fahiş menfaat/kazanç elde etme gayesi ile ikame edilen dava/taleplerin ayrı ayrı reddine dair karar tesisi edilmesi ile yargılama ve vekalet ücretinin davacı/lar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; ...tarihinde sürücü ...idaresindeki ...plakalı araç ile ikinisan caddesi
üzerinden Erekdağı caddesi istikametine seyir halindeyken ...AVM kavşağına geldiğinde kendisine yeşil
ışık yandıktan sonra ilerlerken aracının ön kısımları ile ...bulvarı üzerinden ...caddesi
istikametine seyir halinde olan kırmızı ışıktan geçen sürücü ...idaresindeki ...plakalı
aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 120.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
4-Hasar dosyası: Davacı tarafından, yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, sigorta şirket tarafından araç sahibine 98.078,11-TL sigorta tazminat ödemesinin yapıldığı anlaşılmıştır.
5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu; ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta hasar oluştuğu, araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaati hasıl olduğunu, araçta oluşan hasarın onarımı için, ...hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; akü, motor kaputu, sağ ön çamurluk, ön panel, sağ far, park lambası, sinyal lambası, ön panjur, ön tampon, sol far, menteşe, ön tampon demir, cam su deposu, yedek su deposu, radyatör fanı, davlumbaz, hava filtre kutusu, boru, sağ ön çamurluk davlumbazı, motor kulağı, sağ ön amortisör, direksiyon kutusu, salıncak, taşıyıcı, sağ ön Z rotu, rot başı, jant, koruyucu , ızgara, sigorta tablası, destek sacı, bağlantı ve montaj parçalarında değişimi işlemi yapıldığı; sol ön çamurluk, sağ far ve ön şase kolu parçalarında ise onarım işlemi yapıldığı tespit edilmiş ve toplam 35 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, yedek parça ve işçilik toplam onarım bedelinin 97.885,02 TL tutarında bir ücret karşılığında onarıldığı, piyasalardaki dalgalanmalardan ve fiyat artışından dolayı hasar tarihindeki piyasa fiyatlarına, ...2025 tarihi itibari ile geçmişe dönük değerleri bulunamadığını, bundan kaynaklı olarak ...tarihinde .... Ltd. Şti. tarafından hazırlanılan ...numaralı eksper raporunda belirtilen yedek parça giderlerinin daha doğru olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Yukarıdaki tüm deliller birlikte incelendiğinde;
Dava, rücuen tazmine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatın, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.f maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, ZMMS kapsamında rücu şartlarının oluşup oluşmadığı buradan varılacak sonuca göre de ilgili icra dosyasındaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının olşup oluşmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Davacı sigorta şirketi nezdinde, Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası bulunan ...plaka sayılı araç, ...tarihinde dava dışı sürücü ...kusuru sonucu dava konusu kazaya sebebiyet vermiş olup, davacı nezdinde sigortalı olan aracın sebebiyet verdiği kazada davacı sigorta şirketince karşı aracın hasarına ilişkin 97.885,02 TL hasar bedelinin ödendiği anlaşılmıştır.
Poliçe Genel Şartlarının B-4/c maddesine göre: "Sigorta ettirene başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
Tazminatı gerektiren olay; c) Tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehlıyetnameye sahıp olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise..." şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısı ile de sayılan tazminatın kaldırılması veya azaltılması sonucunu doğuran hallerde ödemede bulunan sigortacı sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre ödediği tazminatı sigorta ettirenden rücuen talep ve dava imkanına sahip olacaktır.
Davalıya ait aracın sürücülüğünü yapan ...kaza tespit tutanağında kırmızı ışıkta geçtiği sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun belirtildiği ve aynı zamanda ilgili sürücünün C sınıfı sürücü belgesinin tarihinin geçtiği belirtildiği anlaşılmıştır. İlgili sürücünün kaza tarihi itibariyle sigortalı aracı kullanma açısından geçerli C sınıfı sürücü belgesinin bulunup bulunmadığı yönünden Mahkememizce Van İl Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabında dava dışı sürücü ...C sınıfı sürücü belgesinin tarihinin kaza tarihi itibariyle geçtiği ve yenilenmesinin kaza tarihinden sonra gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda davalı sigortalıya karşı rücü şartlarının oluştuğu ve her ne kadar davalı vekilince müvekkili şirketin ilgili aracı uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralaması nedeniyle işleten sıfatının ortadan kalkacağına yönelik savunmada bulunulmuş ise de davalı şirket ile davacı sigorta şirketi arasında akdedilen ZMMS poliçesine dayalı olarak yöneltilen iş bu rücü talebinin sözleşmenin tarafı vasfındaki davalıya yöneltilmesinin isabetsiz olmadığı ve sigorta poliçesini düzenleyen davacıya karşı işleten sıfatının ortadan kalktığına ilişkin yapılan savunmanın yerinde olmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir. Tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde; davacı yanca yapılan ödemenin hükme esas alınan ...tarihli bilirkişi raporunda da hasar bedeli ile uyumlu olduğunun tespit edildiği gözetilerek her ne kadar ilgili takipte işlemiş faiz talebinde bulunulmuş ise de davalı sigortalıya rücu talebine konu alacak için herhangi bir ihtar çekildiğine yönelik delilin bulunmadığı dikkate alınmakla işlemiş faize yönelik itirazın iptali talebinin reddine, davacı sigorta şirketi tarafından karşı araç yönünden yapılan 97.885,02 TL hasar ödemesine dair itirazın iptali talebinin ise kabulüne karar verilmiştir. Rücu şartlarının oluşup oluşmadığı ve miktarının belirlenmesi yapılacak yargılama ile ortaya çıkacağından dolayısı ile de alacağın likit olmaması sebebi ile icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
G.D:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE, Davalının Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...sayılı takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 97.885,02 TL asıl alacak üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA, işlemiş faize ilişkin istemin reddine,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3- Kabul edilen bedel 97.885,02 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.686,52 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.184,54 TL harcın düşümü ile eksik kalan 5.501,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.184,54 TL peşin harç ve 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.612,14-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 340,00 TL tebligat ve posta masrafı ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.840,00 TL olarak sarf edilen yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.832,32 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 193,09 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşamasının davalının görüşmeye katılamaması nedeniyle görüşme yapmadan anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.792,40 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye kalan 7,60 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim