TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/03/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu trafik kazası ..... tarihinde sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı minibüsün ile .....Karaman merkez istikametine seyir .....geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde, minibüsün yoldan çıkarak ağaca çarpıp yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ve .....sayılı dosya açıldığını, meydana gelen maddi hasarın tazmini talep edilmiş ise de davalı sigorta şirketi talebe karşılık ödeme gerçekleştirmediğini, 50 TL geçici ve 50 TL sürekli iş görememezlik (fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla) maddi tazminat talebimizin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kabulüyle yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf karayolları trafik kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulen reddi gerektiğini, .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....- .....vadeli zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında sigortalıdır. müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe kapsamında bedeni zararlarda 1.200.000-tl limit ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının iddia ettiği maluliyet ile kaza arasındaki illiyet bağının tespiti gerektiğini, aksi halde davacının talepleri teminat dışı kalacağını, davacı tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporu denetime elverişli olmadığını, 20 Şubat 2019 tarih, 30692 sayılı resmî gazete’de yayımlanan erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre maluliyetin tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla gerçek zararın belirlenebilmesi için, olay sebebiyle elde edilen kazanımlar tazminat tutarından indirilmesini, öncelikle davanın usulden ve herhalde esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Kaza Tespit Tutanağı; Sürücü .....Sevk Ve İdaresindeki .....Plakalı .....İle Ereğli İstikametinden ereğli yolununu takiben karaman merkez istikametine sevir halinde iken Km .....geldiği esnada, direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkıp şarampolde bulunan ağaca aracının ön kısımlarıyla çarpıp durması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Quick sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve sakatlanma ve ölüm kişi başına zarar limitinin 1.200.000TL olduğu anlaşılmıştır.
3-Hasar Dosyası; Davacı vekilinin .....tarihli başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
4-Kolluk'tan SED araştırması için yazılan müzekkere cevapları; .....hakkında yapılan araştırmada şahsın şu an herhangi bir düzenli işinin olmadığı, arada inşaatlarda yevmiyeye gittiği bu işten ortalama aylık 10.000 TL gelir elde ettiği, aylık gelirinin ortalama 10.000 TL olduğu, ek gelirinin olmadığı, kendi evinde oturduğu, kira ödemediği, bakmakla sorumlu olduğu eşi ve çocuklarının olduğu, şahsın eşi ve çocuklarıyla beraber yaşadığı, üzerine kayıtlı 1 gayrimenkul olduğu, şahsın ilkokul mezunu olduğu, 52 yaşında olduğu, evli olduğu, şahsın geçirdiği trafik kazasından dolayı parmaklarında fiziksel rahatsızlıklarının oluştuğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
5-Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabında; Davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, sigortalıya ait kayıtların gönderildiği anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce .....tarihinde aldırılan maluliyet raporu; .....Doğumlu .....T.C. numaralı ....tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde, 20.02.2019 gün ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engetlilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde kişinin engel oranının %5 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Aktüerya bilirkişisinden aldırılan .....tarihli rapor; Tazminat Hesabı asgari ücret düzeyinde yapıldığı, hesaplamalar progresif rant formülüne ve TRH 2010 Yaşam tablosuna göre yapılmış olup, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca peşin değerli devre zararı hesabında son net ücret her yıl için %10 arttırılmış ve daha sonra da %10 da ıskonto edildiği, Geçici İşgöremezlik Dönemi 25.803,96 TL, Geçici İşgöremezlik Dönemi Bakıcı Gideri 7.005,60 TL, Geçmiş Dönem 27.811,27 TL, Gelecek Aktif Dönem 150.311,76 TL, Gelecek Pasif Dönem 155.837,92 TL, toplam tazminat miktarının 366.770,51 TL olduğunu kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin sunmuş olduğu .....tarihli ıslah dilekçesi; Islah talebinin kabulü ile toplam talep miktarının 359.764,91-TL'ye yükseltilmesine, tazminata miktarının kaza tarihinden itibaren işleyecek tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ettikleri anlaşılmıştır.
9-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
10-Türkiye Noterler Birliğinin cevabi yazısı; .....plakalı aracın kullanım amacının Ticari / Yolcu Nakli olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık noktasının .....tarihinde gerçekleşen trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespiti ile davacı asılda bu kaza nedeni ile maluliyet meydana gelip gelmediği, sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik maluliyetinin oluşup oluşmadığı ve oluşmuş ise taminat miktarların belirlenmesi ile davalı sigorta şirketinden talep edip edemeyeceği noktasında toplanmış olduğu anlaşılmıştır.
Davalı .....sigorta şirketi vekili her ne kadar sigorta şirketine başvuru bulunmadığından bahisle usulden red isteminde bulunmuş ise de davacının başvurusunun bulunduğunun sigorta şirketinden gelen yazı cevabına göre olduğu kaldı ki dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu güncel içtihatlara göre de alternatif yollardan birine başvurunun yeterli olduğu anlaşılmakla talepleri yerinde görülmemiştir.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.
ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.
Dosya arasında bulunan belgelere göre davalı .....Sigorta Şirketi .....plaka sayılı araca ilişkin ZMMS poliçesi uyarınca sigortacı olup; bu aracın -tarihleri arasındaki dönem için sigorta altında olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı nazara alındığında kazanın; .....günü dava dışı sürücü .....sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı araç ile seyir halinde iken dikkatsizlik ve terbirsizlik sonucu aracın sürüş hakimiyetini kaybederek tek taraflı yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olayın oluşu ile ilgili olarak tarafların bir itirazının bulunmadığı, olayın oluş şekline göre kazanın oluşumunda, .....plakalı araç sürücüsü olan .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56/1-a maddesi gereğince şerit izleme kuralını ihlal ettiği, davacının araçta yolcu konumunda olduğu, tek taraflı olarak meydana gelen müteveffanın yolcu olarak bulunduğu kazada atfedilecek bir kusur bulunmadığından kusur raporu tanzimi yoluna gidilmemiş, davacının kusursuz olması nedeni ile kusur indirimi yapılmamıştır.
Mahkememizce dosyaya gerekli tedavi evrakları kazandırıldıktan sonra mahkememizce davacı Dicle Ünv. Hastanesi Adli Tıp Anabilim dalı başkanlığı'na sevk edilerek, gerekli muayeneleri yapılmakla maluliyet raporu tanzim edilmiş alınan maluliyet raporuna göre davacının sürekli iş göremezliğinin %5 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren bakıcıya ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu ve iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora davalı vekilince her ne kadar itiraz edilmiş ise de alınan raporun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre, davacı asılın tedavisi ile ilgili uzmanların bulunduğu, güncel mevzuata uygun olduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla .....tarihli maluliyet raporu hükme esas alınmıştır.
Mahkeme tarafından dosyada davacıların ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında davacının inşaat işçisi olduğu, davacının SGK kayıtları ve celbedilen maaş bordroları incelendiğinde davacının asgari ücretten daha fazla ücret kazandığına dair bir belge ibraz etmediği anlaşılmakla davacıların içtihatlar nazara alındığında da asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. SGK dan gelen yazı cevabına göre davacıya rücuya tabi ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin kararları ile benimsendiği üzere TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi kullanılmak sureti ile ve karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik hesabı yönünden aktüer raporu aldırılmış ve alınan rapora göre; davacının 25.803,96 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 333.960,95-TL sürekli iş göremezlik tazminatına hak kazanacağı hesap edilmiştir. Hazırlanan rapor TRH 2010 yaşam tablosu ve proğrasif rant yöntemi uyarınca yapıldığı anlaşılmakla, hesaplamanın usul ve yasaya uygun olmasına belirtilen yönteme uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.
Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Somut olayda, kaza anında davacının kazaya ve maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesine göre; .....tarihinde dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın tam kusuru ile tek taraflı olarak trafik kazası yaptığı, davacı asılın yolcu olmakla kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet
oranının %5 ve sürekli ve iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği v belirlenmiş, aktüer raporuna göre ise sürekli iş göremezlik tazminat miktarı 333.960,95-TL, geçici iş göremezlik tazminat miktarı 25.803,96 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin .....kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına 1.200.000TL olduğu, şahıs başına tedavi gideri limitinin 1.200.000TL olduğu ve davacı vekilince ıslah dilekçesi ile belirtilen miktar bakımından davalı sigorta şirketinin bu teminat miktarı içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.
2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekili usulüne uygun başvurusunu .....tarihinde mail ile yaptığının anlaşıldığı, bu tarihi takip eden 8. İş gününün .....tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile sigorta şirketinin temerrüde düştüğü davalı yanca kazaya karışan sigortalı aracın noterler birliğinden gelen yazı cevabına göre ticari kullanım amacına özgülendiği ve davacının ıslah dilekçesi sunmak sureti ile talep ettiği faiz türünü değiştirebileceği anlaşılmakla talep doğrultusunda avans hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının geçici işgöremezlik tazminatı talebi olan 25.803,96 TL ve sürekli işgöremezlik tazminatı 333.960,95 TL olmak üzere toplam 359.764,91 TL tazminata .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 24.575,54-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 1.230,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 22.917,94-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 427,60TL başvuru harcı, 427,60TL peşin harç ve 1.230,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.085,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 3.500TL Bilirkişi ücreti, 12,00TL dosya masrafı, 299,50TL dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.811,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 57.562,39- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim