TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
TALEP EDEN :
VEKİLİ :
TALEP : Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ : 03/07/2023
KARAR TARİHİ : 07/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; 06.02.2023 günü Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle müvekkili Şirketin ağır hasarlı hale gelen .....Merkezi'ndeki idari ofis olarak kullandığı taşınmazı yıkıldığını, bahse konu taşınmazın yıkım kararı ve yıkım süreci medyaya da yansıdığını, müvekkili şirketin kanuni defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE;
Talep, 6102 sayılı TTK.'nun 82/7. kaddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır. (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)
Eldeki talepte, 06/02/2023 tarihinde talep eden şirkete ait ticari defter ve belgelerin depremde yıkılan .....merkezinde kaldığı, binanın depremde yıkıldığının belirtildiği anlaşılmış; mahkememizce .....E., .....K. Sayılı karar ile istemin hakdüşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiş, akabinde talep edenin istinaf yoluna başvurusu üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesinin .....Karar sayılı Kararı ile dava tarihinin .....olduğu gözetildiğinde davanın süresinde açıldığı, işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken 30 günlük hak düşürücü sürenin dolmuş olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilerek hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesinde isabet görülmediği, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; mahkememiz kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-6 hükmü uyarınca kaldırılmasına, 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde belirtilen koşulların varlığının denetlenmek suretiyle, toplanan ve toplanacak delillerin sonucuna göre bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair hüküm kurulmuş olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce ilgili kurumlara müzekkereler yazılmış olduğu, gelir İdaresinden gelen yazı cevabına göre .....Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi firmasının e defter mükellefiyeti olmadığının tespit edildiği Diyarbakır.....Noterliğinden gelen yazı cevabında .....Ve Tic.ltd.şti.'ne ait .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye-Kebir-Envanter defi .....hesap döneminde ile Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Envanter: Yevmiye-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası ileYevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....ile Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası Envanter-Kebir defteri, hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde ....yevmiye numarası Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....hesap döneminde kullanılmak üzere .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye-Envanter-Kebir defteri, .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye defteri kapanış. .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye defteri kapanış, .....tarihinde .....yevmiye numarası ile Yevmiye defteri kapanış yapılmış olduğunun belirtildiği, kolluktan gelen yazı cevabına göre de şirketin yıkılan binada faaliyetlerine devam ettiğinin belirtildiği anlaşılmakla, talep edenin iddiasını ispat etmiş olduğu anlaşılmakla talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-TALEBİN KABULÜ İLE; Talep eden; .....Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin .....yıllarına ilişkin alım, satım ve gider belgeleri, yevmiye defteri, defteri kebir ile envanter defterinin ve .....yıllarına ilişkin olarak tutulan SGK dosyaları ve SGK'ya ilişkin belgeler; maaş bordroları, puantajlar, ücret hesap pusulası, işe giriş bildirgeleri, işten çıkış bildirgeleri, özlük dosyaları, sgk tahakkuk fişi ve hizmet listelerinin zayi olduklarının TESPİTİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile 187,80-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair talep eden vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim