TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/04/2024
KARAR TARİHİ : 12/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına kayıtlı .....sevk ve idaresindeki .....Plakalı aracın .....tarihinde TEM otoyolu üzerinden Osmaniye istikametinden Adana istikametine seyrederken .....sevk ve idaresinde .....plakalı aracın, sol arka ve yan kısımlarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonucunda müvekkili adına kayıtlı araç pert/total olduğunu, .....plakalı araç davalılardan .....ve Ticaret Ltd.Şti adına kayıtlı ve .....poliçe numarası ile ZMSS .....Sigorta A.Ş.'ne sigortalı olduğunu, müvekkili tarafından kaza ihbar edilmiş olduğunu ve davalı tarafça .....hasar dosya açıldığını, ve açılan hasar dosyası ile aracın pert olduğu sonucuna varıldığını, ancak açılan hasar dosyası kapsamında müvekkiline ödeme yapılmadığını, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini dava ve talep etmektedir.
Davalı .....Şti. ve .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ....tarihinde sevk ve idaresinde bulunan .....plaka sayılı araç ile Osmaniye- Adana istikametinde gitmekte iken .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç; müvekkilinin aracına arkadan ve süratli bir şekilde çarptığını, bu çarpmanın şiddeti ile müvekkilinin aracı savrulup orta refüjde takla atarak durduğunu, müvekkili .....ve araçta yolcu olarak bulunan .....yaralı olarak Ceyhan Devlet Hastanesi'ne kaldırıldığını, akabinde müvekkili ve karşı araç sürücüsü karakolda ifade vermiş olup kaza tespit tutanagı ile ifadeleri çelişir nitelikte olduğunu, müvekkilinin ifadesinden ve müvekkilinin sevk ve idaresindeki aracın kaza sonrası fotoğraflarından açıkça anlaşılacağı üzere; .....plakalı araç, müvekkilin aracına hızlı bir şekilde arkadan çarptığını, buna rağmen tam kusur hatalı bir şekilde müvekkile izafe edildiğini, bu nedenle Ceyhan Bölge Trafik Denetleme İstasyon Amirligi'nin .....Sayılı ve .....tarihli trafik kazası tespit tutanağı gerçeği yansıtmadığını, haksız ve kötü niyetli davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul anlamına gelmemek ve davanın usulden reddine karar erilmesine ilişkin tüm cevapları saklı kalmak kaydıyla ; tahkikat aşamasında kusur raporu alındıktan sonra ; hasar dosya içerisinde ki kati ekspertiz raporu , hasara ilişkin fotoğraflar ışıığnda sigorta ekspertizi bilirkişi davacıya ait aracın en sağlam bölgesine sigortalı araç çarptığı,sigortalı aracın üzerinde hiçbir emare görünmediği olgusu da dikkate alınarak hasar ile kaza arasında uyum olup olmadığı yönünden de sigorta ekspertizi bilirkişiden rapor düzenlenmesine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete zmss sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan .....araç trafik ve ruhsat kayıtlarına göre hususi kullanıma ait bir araç olması nedeniyle davacı yanın ticari faiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla davaya karşı cevapları sunar ,hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine, karar verilmesini arz etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedelinin karşı taraf aracın ZMM sigortasını düzenleyen sigorta şirketinden, davalı araç sürücüsünden ve araç maliki davalı araç işleteninden tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsü olan davalı asilin kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile, davacının davalılardan talep edebileceği hasar bedelinin miktarı ile faiz türü ile başlangıcının etrafında toplandığı anlaşıldı.
Davalı .....Şirketi ile kazaya karışan .....plaka sayılı araç maliki davalı şirket arasında, kaza tarihini kapsayan ZMMS poliçesi bulunmakta olup poliçe limitinin araç başına 100.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Trafik kaza tespit tutanağı, kusur durumuna ilişkin ATK raporu ve dosyada bulunan diğer evraklar birlikte değerlendirildiğinde; .....günü saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı kamyoneti ile Tem otoyolu üzerinde Osmaniye istikametinden Adana istikametine sol şeritten seyri sırasında olay mahalline geldiği esnada aynı istikamette orta şeritten seyreden sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobilin sol arka yan kısımlarına çarpıp savrularak orta refüjde takla atarak duruşa geçtiği davaya konu kazanın bu şekilde meydana geldiği tespit edilmiştir. Kusur durumuna yönelik düzenlenen .....tarihli ATK raporunda; "davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki kamyonet ile gece vakti otoyolda sol şeritten seyri sırasında geldiği olay mahallinde şerit izleme kurallarına riayet etmeyip, orta şeridin geçiş için güvenli olduğundan emin olmadan şerit değiştirmek istediği esnada orta şeritten seyreden aracın sol arka yan kısımlarına çarptığı, dikkatsiz ve tedbirsizce şerit değiştirerek kazaya sebebiyet verdiği olayda asli kusurlu olduğu, sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobili ile otoyolda gece vakti seyri sırasında geldiği olay mahallinde sol gerisinden gelerek şerit değiştirme kurallarına riayet etmeyen davalı sürücü idaresindeki aracın çarpmasına maruz kaldığı kazada kazaya etken hatalı tutum ve davranışı görülmediğinden atfı kabili bir kusuru bulunmadığı, hususlar değerlendirildiğinde, olayda; davalı sürücü .....%100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü .....kusursuz olduğu" şeklinde mütalaada bulunulmuştur. İlgili kusur durum tespitinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kabul edilerek davalı .....ilgili kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Poliçelerinin teminat başlangıç tarihleri ve düzenleme tarihleri .....tarihinden sonra olduğundan davaya konu hasar talebinin hesaplanmasında .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ekleri esas alınmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi tarafından ara karar gereğince değerlendirme yapılarak dosyaya sunulan .....tarihli bilirkişi raporunda; araçta meydana gelen mutlak hasar miktarı KDV dahil 205.017,93 TL olduğu, kaza öncesi rayiç bedelinin 545.000,00 TL olduğu, onarımının ekonomik olmadığı, sovtaj bedelinin 265.500,00 TL olduğu ve neticeten hasar bedelinin 279.500,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporu mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere ilgili hasar tazminatının ödenmesinden sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteninin ise belirlenen tazminatın tamamının ödenmesinden haksız fiil hükümleri kapsamında davalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olması nedeniyle sorumludur. Kaza nedeniyle tamiri ekonomik olmadığı tespit edilen aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinden sovtaj bedeli mahsup edildikten sonra bakiye kalan miktar 279.500,00 TL olarak tespit edilmiş, davacı vekili ıslahla davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olması kaydı düşerek poliçe limiti olan 279.500,00 TL'nın tahsilini istemiş olup, davanın 279.500,00 TL üzerinden kabulüne, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla sorumlu olmasına ve kabul edilen miktara, davalı sigorta şirketi yönünden usulüne uygun başvurunun yapıldığı 8 iş günü sonrasına denk gelen temerrüt tarihi olan ....., davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren sigortalı aracın ticari araç olması nedeniyle ticari avans faiz uygulanmasına karar verilerek ayağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ İLE; 279.500,00 TL hasar tazminatının (davalı sigorta şirketinin 100.000,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, davalı .....ve ...... San. ve Tic. Ltd. Şti. Haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.092,64 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 853,88 TL peşin harç ile sonradan ıslah harcı olarak yatırılan 3.950,00 TL harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 14.288,76 TL harcın; davalı sigorta şirketinin 5.111,08 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 853,88 TL peşin harç ile sonradan ıslah harcı olarak yatırılan 3.950,00 TL'nın toplamı olan 5.231,48 TL'nın, davalı sigorta şirketinin 1.871,30 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından, tebligat ve posta gideri, bilirkişi ve atk ücreti olmak üzere sarf edilen toplamda 7.013.00 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin 2.508,55 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 44.720,00 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinin 15.996,34 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim