TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesine Dayanan)
DAVA TARİHİ : 29/04/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı nezdinde .....Poliçe numaralı Trafik poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalın .....maliki ve sürücüsü olduğu .....plaka numaralı aracın .....tarihinde müvekkiline ait araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, ilgili olayda müvekkiline ait .....plakalı araçta 68.948,60 TL hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasarla birlikte araçta yaklaşık 200.000 TL değer kaybı oluştuğunu, ayrıca müvekkili araç serviste kaldığı süre boyunca ikame araç kiraladığını, olay günü trafik ekiplerince tutulan kaza tespit tutağında müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurlu olmadığı ve meydana gelen kazada davalı şirket sigortalısı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, belirtilen nedenlerden ötürü; müvekkilinin .....plakalı aracında maddi hasarın meydana gelmesine ve müvekkilinin ikame araç almak zorunda kaldığı kazadan kaynaklı olarak müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı ve ikame araç için ödenen bedelden dolayı şimdilik araç değer kaybı için 100,00 TL ve ikame araç için ise 50,00 TL olmak üzere 150,00 TL maddi tazminatın hasarın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini, vekâleten talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan .....plakalı aracın müvekkili şirket tarafından .....numaralı trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin ödeme ile tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının başkaca hak ve alacağı kalmamış olup haksız davanın reddini talep ettiğini, ihbar sonrası müvekkil şirket araçtaki değer kaybı bedelini görevlendirilen eksper vasıtasıyla tespit edildiğini, tespit edilen tutarı 4.378,73 TL'nin başvurucu vekili hesabına, .....tarihinde ödendiğini, bunun yanı müvekkili şirketin araçtaki hasara ilişkin alınan eksper raporuna göre tespit edilen 66.777,75 TL'yi .....tarihinde davacı asil hesabına ve tedarikçi firma hesaplarına hasar bedeli olarak ödediğini, arz ve izah edilen sebeplerle ve sair hususlar hakkındaki beyan hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı tarafından dava açılmadan önci yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, ayrıca davalıya yöneltilmiş ikame araç bedeli talebine ilişkin olduğu, davacının davalıdan bakiye değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
Kaza tespit tutanağı ve olaya dair dosya içeriğinde bulunan veriler incelendiğinde; .....Günü Saat .....sıralarında Diclekent Bulvarı Köprülü ışıklı kavşak
istikametinden, Şanlıurfa Bulvarına müteakiben, Yenihal Köprülü ışıklı kavşak istikametine,
Kantar Köprülü ışıklı kavşak alt (Batı –Çıktı) geçidinde meydana gelen üç araçlı maddi
hasarlı trafik kazasında;
maddi hasarla sonuçlanan dava konusu kazanın meydan geldiği, sigortalı aracın .....-.....tarihlerini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında ZMMS teminat limiti kapsamında 4.378,79 TL değer kaybı, 66.777,75 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi, işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.
Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tutanakta yer alan kaza yeri krokisinin incelenmesi ile düzenlenen .....tarihli kusur durum raporunda "1. Çarpma neticesinde; .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 94.maddesinde yer alan (56/1-A: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama,
durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden
kullanmaları yasaktır ve Yönetmelik 94/B-C: b) Şerit değiştirmeden önce, gireceği
şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, g) İki şeridi birden kullanmaları,
yasaktır.) kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 100
(yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan
herhangi bir kural ihlal yapmadığı anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz
olduğu, 2.çarpma neticesinde .....plakalı aracın arkasında oluşan
hasara ilişkin kusur durumu;
Şoför .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 94.maddesinde yer alan (56/1-A: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama,
durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden
kullanmaları yasaktır ve Yönetmelik 94/B-C: b) Şerit değiştirmeden önce, gireceği
şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemek, g) İki şeridi birden kullanmaları,
yasaktır.) kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 75 (yüzde
yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, .....(.....plakalı):
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52. Maddesinde ve Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 101.maddesinde yer alan (52/1-B:Sürücüler;Hızlarını, kullandıkları aracın
yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara
uydurmak, zorundadırlar, 52/1-C: Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen
durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadırlar ve
Yönetmelik 101/B: Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol,
hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar ve 101/C: Diğer
bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen durumları göz önünde tutarak güvenli
bir mesafe bırakmak, zorundadırlar) kurallarını ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından
meydana gelen kazada % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü .....(.....plakalı): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan
herhangi bir kural ihlal yapmadığı anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ
olduğu" raporda ibraz edilmiştir. İlgili kazada değer kaybına sebebiyet verebilecek hasarlı alanların .....plakalı aracın ön kısımlarına ilişkin olduğu dikkate alındığında ilgili tazminat kalemine yönelik sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Bu kapsamda Mahkememizce davacının aracında oluşan değer kaybının, bakiye olarak davacının talep edebileceği değer kaybı bedeli olup olmadığının ve aracın makul onarım süresinin belirlenmesi noktasında otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiş, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle " Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum araç ve dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu
aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön
kısmalarında hasar oluştuğu tespit edilememiştir. Araçta oluşan hasarın onarımı için
.....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; ön tampon, ön tampon sağ
ve sol ızgarası, ön tampon takviyesi, sağ kanalizör ve ön ızgara parçasının değiştirildiği ve
hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 7 adet parça için eksperlik çalışması,
raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu
ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı
onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç
bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede
olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı
oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında
bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve
Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal
uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 33.295,04TL
değer kaybının oluştuğu, ve 12.01.2024 tarihinde sigorta kuruluşundan 4.378,73 TL tenzil
edildiğinde (33.295,04TL – 4.378,73TL) =28.880,73TL gerçek zararın oluştuğu ve davaya
konu aracın makul onarım süresinin 3 gün olduğu ve araç mahrumiyeti bedelinin (3 x
1.900,00)= 5.700,00 TL olacağı" belirtilmiştir. Alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uyumlu ve denetime elverişli olarak usulüne uygun yöntemlerle hazırlandığı gözetilerek ilgili tespitler mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen bakiye değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 28.880,73 TL olduğu kabul edilmiş, kabul edilen alacağa kısmi değer kaybı ödemesinin gerçekleştiği .....tarihinde davalının temerrütünün gerçekleştiği kabul edilerek bu tarihten itibaren sigortalı aracın ticari kullanıma özgülenmiş olması nedeniyle avans faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, davalı sigorta şirketi yönünden araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE;
a)28.880,73 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
b)Araç mahrumiyet bedeli isteminin reddine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.972,84 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 427,60 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 492,00 TL ıslah harcının mahsubu ile 1.053,24 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 492,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.347,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
4- Davacı tarafından yapılan 5.086,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 5.076,84 TL'lik kısmının davalıdan alınarak ile davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 28.880,73 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 50,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretininkabul/red oranı da dikkate alınarak 3.569,10 TL'sinin davalıdan, 30,90 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.
Katip Hakim