TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 29/04/2024
KARAR TARİHİ : 20/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kaza tarihinde şirketiniz nezdinde .....Poliçe numaralı Trafik poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalınız .....’nin maliki ve .....’nin sürücüsü olduğu .....plaka numaralı araç, .....tarihinde müvekkile ait araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, Mezkûr olayla meydana gelen Trafik Kazasında, müvekkile ait .....plakalı araçta 48.531,82 TL hasar meydana gelmiştir. Meydana gelen hasarla birlikte araçta yaklaşık 100.000 TL değer kaybı oluştuğunu, müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı ve ikame araç için yapılan başvuruya karşı davalı şirket tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığını, müvekkilinin .....plakalı aracında maddi hasarın meydana gelmesine ve müvekkilin ikame araç almak zorunda kaldığı kazadan kaynaklı olarak müvekkilin aracında oluşan değer kaybı ve ikame araç için ödenen bedelden dolayı şimdilik araç değer kaybı için 100 TL ve ikame araç için ise 50 TL olmak üzere 150 TL, maddi tazminatın hasarın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşıldı.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücü .....beyanında .....plakalı araç seyir halindeyken arkasındaki aracın kendisine çarpması ile kendisinin öndeki araca çarptığını, .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında öndeki araç durunca kurtaramadığını önündeki araca çarptığını beyan ettiği anlaşıldı.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 120.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....Ltd.Şti adına kayıtlı olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek rapor: Dava konusu olan .....plakalı aracın, .....tarihinde çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasına karışması neticesinde; ön ve arka kısımlarından hasarlanmış olduğu, söz konusu hasarın tamir edilmiş olduğu, ancak hasarlanmış olan bu parçaların aracın temel kaporta parçaları olmayan far ve tampon gibi plastik-cam vb. parçalar olduğundan, yapılmış olan tamirin, dava konusu olan aracın piyasa değerinde herhangi bir düşme meydana getirmediği, ancak aracın geçmişinde hasar kaydı oluşması nedeni ile aracın piyasa değerinde 25.000,00 TL değer düşmesi oluştuğu ve bundan dolayı, söz konusu kaza ile 5.000,00 TL ikame araç İle birlikte, kaza tarihi itibariyle Toplam 30.000,00 TL maddi zarar oluştuğu, .....tarihli ek raporda ise; dava konusu olan aracın piyasa değerinde herhangi bir düşme meydana getirmediği, ancak aracın geçmişinde hasar kaydı oluşması nedeni ile aracın 1.500.000,00 TL olan hasarsız piyasa bedelinin, hasarın tamiri sonrasında 1.475.000,00 TL ye düşmesi nedeni ile, dava konusu aracın piyasa değerinde 25.000,00 TL değer düşmesi oluştuğu ve bundan dolayı, söz konusu kaza ile, 5.000,00 TL ikame araç İle birlikte, kaza tarihi itibariyle Toplam 30.000,00 TL maddi zarar oluştuğu kanaatine varıldığı anlaşıldı.
6-Davacı vekilinin .....tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: 100 TL olan taleplerini toplam 24.900 TL artırarak 25.000 TL'ye çıkarttıklarını, alacak kalemi için mevduata uygulanan en yüksek faizin kaza tarihinden itibaren işletilerek karar verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;
.....tarihinde davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü .....plakalı araç ile seyir halinde iken önünde seyir halinde olan davacıya ait .....plakalı araca arkadan çarpması neticesinde trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; davalı nezdinde sigortalı araç sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-a kuralı ile 56/1-c kuralını ihlal ederek, 84/d Maddesinde yer alan asli kusurlardan (Arkadan çarpma) kurallarını ihlal ettiği; yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu davacının ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiş mahkememizce alınan raporda aracın onarım görmeden önce ve sonraki bedele göre değer kaybının 25.000,00TL belirtildiği anlaşılmakla, gerçek zararın bulunması için nisbi yönteme uygun olmarak hazırlanan .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....Sigorta AŞ.nin .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davalı taraflarca değer kaybı bedeline ilişkin herhangi bir ödeme yapmadığı, davacının alınan bilirkişi raporu ile değer kaybı tazminatına ilişkin talebini ispat ettiği, davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktar dikkate alındığında değer kaybına ilişkin zarar kalemlerinin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir. İkame araç bedeli dolaylı zararlardan olup davalı sigorta şirketi bu zarardan sorumlu olmayacaktır. Dolayısı ile de bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvurusu evrakını dosyaya ibraz etmediği anlaşılmakla, dava tarihi olan .....tarihi itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın hususi kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; .
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
A) Davacının değer kaybı tazminatına ilişkin talebinin kabulü ile 25.000TL ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davacının ikame araç bedeline ilişkin talebinin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.707,75-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 427,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 853,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 427,60TL başvuru harcı, 427,60TL peşin harç ve 427,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.282,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.400TL Bilirkişi ücreti, 423,00TL dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.823,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 25.000,00- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 50,00- TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim