TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 07/03/2024
KARAR TARİHİ : 20/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı şirketle olan Doğalgaz abonesi sözleşmesi uyarınca .....sözleşme numarasına .....tesisat/abone nolu abonenin fiili kullanıcısı olduğunu, davalı şirket tarafından davacının iş yerinde kullanmakta olduğu abone hakkında ilgili dönemlere ait faturayı ödemesine rağmen tekrardan .....tarihli bir fatura düzenletildiğini, davacı tarafından işletilen işyerinde kullanılan doğalgazın şirket tarafından tahakkuk ettirilen .....tarihli, 49.992,41 TL faturanın fazladan yazıldığını, dava konusu yerin iş yeri olduğunu, doğalgaz enerjisinin kesilmesinin zarara neden olabileceğini belirterek davaya konu .....Sözleşme numarasına.....tesisat/abone nolu abonenin doğal gaz akımının kesilmemesi, kesilmiş olması halinde doğal gazın bağlanması/verilmesi yönünde teminatlı olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı Diyarbakır Doğalgaz Dağıtım A.ş tarafından davacının işletmesinde kullanmış olduğu .....sözleşme numarasına .....tesisat/abone numarasına tahakkuk ettirilen .....tarihli 49.992,41 TL bedelinin fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.00 TL (kısmi dava) yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....tarihinde .....referans numaralı .....adlı abonenin adresinde müvekkili şirket ekiplerince yapılan sayaç kontrolünde .....seri nolu sayacın sanayi mühürlerine müdahale edildiği tespit edildiğini, davacı yanın itiraz ettiği fatura, .....dönem tarihli 47.657,21 TL tutarındaki fatura olup, yeni takılan .....seri numaralı sayacın 0 endeksten .....endekse kadar olan ve .....ile .....tarih aralığını kapsayan dönemsel faturasıdır ve bu fatura henüz ödenmediğini, .....tarihinde takılan .....seri numaralı yeni sayaçtan, .....tarihinde yapılan sayaç okuma işleminde sayacın 3209 m³, yani 4046,55 stdm³ tüketimi 88 günde gerçekleştirdiği gözlenmekte olduğunu, bu durumda abonenin günlük tüketimi 45,98 stdm³ olarak belirlendiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, davacının haksız ihtiyati tedbir talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Mahkememizce Diyargaz'a yazılan müzekkereye cevaben özetle; .....sözleşme ve .....tesisat numaralı aboneliğe ilişkin kaçak tahakkuk faturasının, gaz sayaç muayene raporunun, müdahaleli sayaç fotoğraflarının sunulduğu anlaşılmıştır.
3-Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisi .....aldırılan .....tarihli kök rapor ile .....tarihli ek raporda özetle; Dosyada yapılan incelemede .....seri numaralı sayacın mühürlerine ve numaratörüne müdahale edildiği bu sebeple usulsüz (kaçak) doğalgaz kullanımı yapıldığı sayaçların bu haliyle çalışma esnasında dış müdahaleye açık olduğu, Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine göre: sayaca dışarıdan müdahale edilemeyeceği, müşterinin kendisi yapmazsa bile sayaca dışarıdan yapılan müdahalelerden müşterinin (Davacının) sorumlu olduğu ve sayaçta oluşacak zarar/ziyanın müşteriye ait olduğu, Doğalgaz şirketinin mülkiyetinde olan sayacın sökülmesi/değiştirilmesi ve teste gönderilmesi işleminin “Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin kendisine (Doğalgaz Şirketine) verdiği yetkiye uygun olduğu”, davacının .....-.....tarihleri arasında kaçak gaz kullandığı, davalı tarafından davacıya tahakkuk ettirilmesi gereken kaçak tutarı, sayaç ücreti, açma kapama bedeli dâhil 200.038,09 TL olması gerektiği, .....tarihli ek raporda ise; davacının .....-.....tarihleri arasında kaçak gaz kullandığı, davalı tarafından davacıya tahakkuk ettirilmesi gereken kaçak tutarı, sayaç ücreti, açma kapama bedeli dâhil 239.479,49 TL olması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
4-Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisi .....aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Davaya konu olan faturanın .....dönem tarihli 47.657,21 TL tutarındaki faturanın, .....tarihinde O Endeks ile başlayan ve .....m3 tüketime ulaşan kullanımın, .....-.....dönemine ait kullanımın karşılığı olarak düzenlendiği, faturanın hesaplanma yöntemi, tüketim miktarı ve tahakkuk işlemi incelenmiş olup, tüketim faturasının usulüne uygun olarak hesap edildiği, tahakkukun yerinde olduğu, kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Dava, menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının iş yerinde .....tarihli kullanım nedeniyle yapılan 47.657,21 TL tahukkuk ücret talebinin yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının ödediği bedelin iadesine talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davacının dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmuş olduğu Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacıya ait abonelik sözleşmesi, sayaç hasar tutanağı, abonelik tüketim dokümanı, kıyas tahakkuk faturası ve müdahaleli sayaç fotoğrafları, Diyargaz A.Ş tarafından .....tarihli 47.657,21 TL tüketim bedeli adı altında fatura, doğalgaz aboneliğine ilişkin kayıtlar ile doğalgaz kullanım iddiasına dayalı davalı şirket nezdindeki kayıtlar celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacıya ait abonelik için davalı tarafından doğal gaz kullanımı nedeniyle yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığının tespiti amacıyla dosyanın konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.
Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin "Sayaç" başlıklı 40. maddesinde;
"Sayaçlar, dağıtım şirketinin mülkiyetinde olup abone bağlantı bedeli dışında hiçbir bedel alınmadan dağıtım şirketince temin edilerek sisteme dahil edilir. Sayaçların muayenesi ile tamir ve ayar işlemleri Ölçü Aletleri Mevzuatı kapsamında yapılır.
(Değişik fıkra:RG-14/5/2022-31835) Sayaçların takılması, sökülmesi, değiştirilmesi, kontrolü ve benzeri her türlü işlem dağıtım şirketi tarafından yapılır veya yaptırılır. Sayaçlar hiçbir koşulda tüketicilere teslim edilmez. Bununla birlikte sayacın sertifikalı firmalar tarafından tesis edileceği durumlarda, sayaçlar müşteri sözleşmesinin imzalanması sonrasında sertifikalı firmalar tarafından dağıtım şirketinden tutanakla teslim alınır. Abone sayaçlarında meydana gelen ve gaz arzının sürdürülmesini engelleyen tüm arıza ve sorunlar dağıtım şirketine arıza bildirimi yapıldıktan sonra 24 (yirmi dört) saati geçmeyecek şekilde en kısa sürede giderilir. Müşteri, sayaca hiçbir şekilde müdahale etmemekle ve sayacı dağıtım şirketinin erişimini engellemeyecek şekilde korumakla yükümlüdür. Sayaçlara dışarıdan yapılan müdahale sonucu oluşacak zarar ve ziyan müşteri tarafından karşılanır. Bu durumda dağıtım şirketi tarafından hazırlanacak müdahale/hasar raporu ve yerinde tutulacak tutanak esas alınır."
Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması başlıklı 42.maddesinde;
"Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı tespit edilirse, doğal gaz tüketim miktarı aşağıdaki şekilde belirlenir:
b) Aboneler için ise; son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır. Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır." şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü teknik değerlendirme gerektirdiğinden mahkememizce bilirkişide rapor tanzimi yoluna gidilmiş mahkememizce makine mühendisi bilirkişisi .....aldırılan .....tarihli kök rapor ile .....tarihli ek raporların mahkememizce kurulan ara kararı karşılar nitelikte ve dosya kapsamı ile uyumlu olmadığından hükme esas alınmamıştır. Mahkemece davacı vekilinin talebi üzerine başka bir bilirkişiden rapor temini yoluna gidilmiş .....tarihli makine mühendisi bilirkişisi .....rapor aldırılmıştır. Alınan raporda özetle davaya konu olan faturanın .....dönem tarihli 47.657,21 TL tutarındaki faturanın, .....tarihinde O Endeks ile başlayan ve .....m3 tüketime ulaşan kullanımın, .....-.....dönemine ait kullanımın karşılığı olarak düzenlendiği, faturanın hesaplanma yöntemi, tüketim miktarı ve tahakkuk işlemi incelenmiş olup, tüketim faturasının usulüne uygun olarak hesap edildiği, tahakkukun yerinde olduğu, kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporu dosya kapsamı ile uyumlu ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı şirketin şirketin doğal gaz abonesi olduğu, davalı şirket çalışanlarınca .....m3 tüketime ulaşan kullanımın, .....-.....dönemine ait kullanımın karşılığı olarak düzenlendiği, düzenlenen tutanağın dosyadaki bilgi ve belgelerle desteklendiği, davaya konu olan faturanın .....dönem tarihli 47.657,21 TL tutarındaki faturanın, tüketim endeksleri dikkate alındığında ortalama tüketim endeksine göre davalı tarafından yapılan doğalgaz tahakkuk faturasının yerinde olduğunun anlaşılması olması karşısında, yapılan tahakkuk işleminin yerinde olması nedeniyle davacının davalıdan talep edebileceği herhangi bir miktar bulunmamaktadır. Bu halde, açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan harç 427,60 TL'den mahsubu ile bakiye 187,80TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4- Davalı sigorta şirketi kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6- Davalı tarafından yapılan masraf olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı
Katip Hakim