TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/04/2024
KARAR TARİHİ : 29/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde ...numaralı motorlu kara taşıtları zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi bulunan ...plakalı aracın detayı ekli kaza tutanağında belirtildiği gibi ...günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili ...adına kayıtlı ...plakalı araç hasarlandığını, meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi nezdinde trafik poliçesi bulunan ...plakalı araç % 100 oranında kusurlu bulunduğunu, ilgili sigorta şirketleri ttk 1426.madde uyarınca iyi niyetle yapılan ve tazminatın belirlenmesine yönelik çalışmaların makul giderlerinin faydasız kaldığını olsalar dahi sorumlu olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek hasarın tespiti için atamış olduğu ekspere ödenen 1.250,00 TL ücretin sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesi gerektiğini, arz ve izah edilen ve re'sen gözününe alınacak sebeplerden dolayı; öncelikle haklı davanın kabulüne; talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla (HMK 107 Maddesi gereği belirsiz alacak davamızı) şimdilik 10 TL değer kaybı tazminatının davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak eksik hasar bakiyesine mahsuben talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, (HMK 107 Maddesi gereği belirsiz alacak davamızı) fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı şimdilik 10 TL eksik bakiye alacağı davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek hasarın tespiti için ekspere ödenen 1.250,00 TL ücretin yargılama giderinden sayılarak sigorta şirketi üzerine bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını müvekkili adına vekaleten talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karıştığı iddia edile ...plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ...no'lu ...-...vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında maddi zararlar açısından kaza tarihinde araç başına azami teminat limiti 100.000,00TL olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu; azami teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olup sadece gerçek zarara ilişkin olduğunu, ...plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazası neticesinde başvuru sahibine ait aracın uğradığı bakiye maddi hasar ve değer kaybı masrafı talep edilebileceğini, daha önce başvuru sahibinin müvekkil şirkete başvurması üzerine müvekkil şirketçe ...nolu hasar dosyası açılmış olup, alınan eksper raporunda başvuru sahibine ait aracın maddi hasar ilişkin zararının olduğu tespit edildiğini, başvuru sahibine ...tarihinde kusur durumuna göre;27.000,00 TL Maddi hasara ilişkin tazminat ödemesi , ödemesi yapıldığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirket poliçeden doğan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini olup, başkaca bir sorumluluğu klamadığını, izah edilen sebeplerle; başvuru sahibi vekilinin haksız tazminat talebinin reddine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini vekil sıfatıyla arz ve talep atmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkin olduğu taraflar arasında ki uyuşmazlığın davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davalı sigorta şirketi tarafından yapılan hasar ödemesinin yeterli olup olmadığı, yeterli olmadığının kabulü halinde bakiye hasar bedelinin ve davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti ile değer kaybı tazminatı miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Mahkememizce alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda özetle; " ...Plakalı otomobil sürücüsü ...; Dosya kapsamındaki maddi hasarlı
trafik kaza tespit tutanağı ile dosya içeriğinde bulunan kaza sonrası çekilmiş fotoğraflar ve tüm belgeler
esas alındığında kazasının oluşumunda, ...plakalı otomobil sürücüsü ...’in
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 56/1-c “Önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir
mesafeden izlememek(Yakın takip)” kuralını ihlal ederek, Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında
sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli
kusurlardan (d) bendindeki (arkadan çarpma) kurallarını ihlal ettiği, yüzde yüz (%100)
kusurlu olduğu;
...plakalı otomobil sürücüsü ...’in kazanın oluşumunda kural
ihlalinin olmadığı;
...plakalı davalı taraf araç sürücüsü ...’ın kazanın oluşumunda
kural ihlalinin olmadığı" mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespiti, hasar onarım bedeline yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda "
Dava konusu ...Plakalı ...Model,...km de, dizel yakıtlı, ...Actıve ...
...Model Aracın; ...tarihli kazası sonrası ,eşdeğer yedek parça kullanılmış hali
ile, işçilik ve boya masrafları dahil, 35.17,57 T.L (KDV dahil) maddi zararının olduğu, orijinal
parça kullanılması halinde ise 55.662,99 T.L(KDV dahil) maddi zararının olduğu görülmüş olup,
maddi hasarın belirlenmesinde, poliçenin kapsamına göre, sigorta bilirkişi uzmanlık alanında
değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, aracın tamiri sonrası ikinci el piyasa değerinde
40.000,00 TL değer kaybına uğrayacağı mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak tespitler hükme esas alınmıştır.
Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın oluşumunda Mahkememizce tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketi, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işletenin değer kaybı ve onarım bedeli tazminatının ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiş ve davanın belirsiz alacak davası olması karşısında kabul edilen alacağa sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ İLE; 28.600,00 TL onarım bedeli tazminatı, 40.000,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 68.600,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının eksper ücreti talebinin yargılama giderleri hesaplanırken dikkate alınmasına,
3- Kabul edilen bedel olan 68.600,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 4.686,06 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harç ve sonradan yatırılan 1.172,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile 3.086,46 TL harcın davalıdan tahsili ile tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 1.172,00 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.027,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.232,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim