TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/05/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .....tarihinde .....plakalı motosikletiyle seyir halindeyken, davalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla kırmızı ışık ihlali yaparak kazaya sebebiyet verdiğini, kazaya karışan aracın sahibi olan davalı .....ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı .....Sigorta A. Ş. 'nin meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, kazada motosikletin 21 parçasının hasar gördüğünü ve eksper raporuna göre 20.000,00 TL tutarında zarar oluştuğunu, aracın yeni olması sebebiyle piyasa değerinde ciddi bir düşüş yaşandığını, değer kaybının tazmini için davalı sigorta şirketine ....tarihinde başvurulmasına rağmen sonuç alınamadığını, davalı sigorta şirketinin .....tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünü, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını, aracın onarılmış olsa dahi kaza öncesi değerine ulaşmasının mümkün olmadığını, 21 parçası değişen motosikletin piyasada pert muamelesi gördüğünü, değer kaybının KTK m. 90/1 ve Yargıtay içtihatları uyarınca aracın modeli, markası, kilometresi ve hasar durumu gözetilerek hesaplanması gerektiğini, müvekkilin iş yerinde kullandığı motosikletten mahrum kalması nedeniyle araç mahrumiyeti tazminatına da hükmedilmesi gerektiğini, kiralama faturası sunulmasa dahi Yargıtay kararları uyarınca araç mahrumiyeti tazminatının talep edilebileceğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı .....Sigorta A. Ş. 'den sigorta teminat limitini aşmamak üzere .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, sigorta limitini aşan kısım bakımından ise davalı .....kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 1 TL değer kaybı tazminatının tahsilini, ayrıca davalı .....1 TL araç mahrumiyeti tazminatının yasal faiziyle birlikte alınmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; .....tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde .....plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle davacı tarafından .....plakalı aracın sigortacısı olan müvekkil şirkete karşı ikame edilen değer kaybı tazminatı davasının reddinin gerektiği, müvekkil şirket nezdinde .....ile ....tarihleri arasında geçerli olan .....numaralı poliçenin maddi zararlar için araç başına 100.000,00 TL teminat limiti içerdiği, ancak poliçe limitinin bildirilmesinin iddiaların kabulü anlamına gelmediği, 6100 sayılı HMK'nın 121. maddesi uyarınca davacının delillerini tebliğ etme yükümlülüğünü yerine getirmediği, huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığı ve yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, davacının dava şartı olan sigorta şirketine başvuru zorunluluğunu usulüne uygun yerine getirmediği, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek: 6 uyarınca istenen belgelerin eksiksiz sunulmadığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden eksper ataması yapılmadan ve eksper raporu alınmadan yapılan başvurunun geçersiz olduğu, aracın kasko kapsamında onarılıp onarılmadığına dair belgelerin ve eksper raporunun sunulmadığı, bu eksiklikler nedeniyle KTK'nın 97. maddesi gereğince davanın reddinin gerektiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığı çünkü alacak miktarının belirlenebilir olduğu, zorunlu trafik sigortasında sigortacının sorumluluğunun sürücünün kusuruna bağlı olduğu, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyası raporlarının hukuk hakimi için bağlayıcı olmadığı, kusur oranlarının tespiti için bilirkişi incelemesi gerektiği, aracın kaza öncesi durumu ve kilometresi dikkate alındığında değer kaybı oluşmayabileceği, tramer kayıtları dışında harici onarımların araştırılması gerektiği, değer kaybı hesaplamasının .....tarihli Genel Şartlar ve Ek-1'deki formüle göre yapılması gerektiği, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının genel şartların uygulanmasına engel teşkil etmediği, reel piyasa koşullarına göre yapılan hesaplamaların sübjektif ve denetimden uzak olduğu, genel şartlara göre yapılan hesaplamanın şeffaf ve ölçülebilir olduğu, .....ve .....tarihli emsal kararların da bu yönde olduğu, temerrüt tarihinden önce faiz işletilemeyeceği, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticari faiz uygulanamayacağı, tüm bu nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı gerçek kişi cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine ve davalı araç sürücüsüne yöneltilmiş maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında ki uyuşmazlığın davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, hasar oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, aynı zamanda davalı asile yöneltilmiş ikame araç bedeli tazminatı ile miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Mahkememizce alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda özetle; "Davalı/Kazalı .....”ın (Davalı .....Sigorta A. Ş tarafından ZMMS ile teminat altına alınan araç/.....): Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında %75 (yüzde/yetmişbeş) oranında“KUSURLU” olduğu, davacı Kazalı .....”in (Davacıya ait araç .....):Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında %25 (yüzde/yirmibeş) oranında“KUSURLU” olduğu," mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının bedeli zararının tesipiti ile araçtan mahrum kalınan süreye ve araç mahrumiyet zararının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "Makine Bilirkişi Görüşü; Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum dosya incelemelesinde; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olduğu, araçta oluşan hasarın onarımı için, .....TRAFİK hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; çamurluk, amortisör, alt üst tabla, debriyaj mesnedi, ön fren merkezi, ön far komple, ön etiket, depo, yan kapak, vites kolu, orta basamak, far kulağı, koltuk altı, ayna, elcik, sol ayaklık, gidon, ön düzen bilyası, kilometre halatı, gösterge, ve şasi parçalarının değiştirildiği/onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 22 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E.2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 4.586,95 TL değer kaybının oluştuğu, ve davaya konu motosiklette meydana gelen hasardaki kusur oranına göre araçların ödemesi gereken bedelin ise kusur oranıyla aynı oranda ödenmesi gerektiğinden (4.586,95x0,75)- 3.440,21 TL olacağı" raporda mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin hesaplama tekniğine ve içtihatlara uygun yapıldığı gözetilerek belirlenen tazminat hesaplamaları hükme esas alınmıştır.
Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın oluşumunda Mahkememizce %75 oranında kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketi şirketin değer kaybı tazminatının ödenmesinden sorumlu olduğu kabul edilmiş, davacı vekilince sunulan değer artırım dilekçesi de dikkate alınarak 3.440,02 TL değer kaybı tazminatı isteminin davalı sigorta şirketinin temerrüt tarini olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da davalı araç sürücüsünden tazmininin talep edebileceği kabul edilmelidir. Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 2.550,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı araç sürücüsü yönünden 2.550,00 TL miktar üzerinden davanın kabulü ile kabul edilen alacağa haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere
1-Davanın KABULÜNE;
A)3.440,02 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
B)2.550,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel olan 5.990,02 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın ve sonradan yatırılan 150,00 TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 154,40 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 88,65 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 150,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.005,20 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 577,18 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.672,00 TL yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin 4.405,26 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.990,02 TL vekâlet ücretinin, 3.440,02 TL'sinin davalı sigorta şirketindern 2.550,00 TL'sinin davalı .....alınarak ile davacıya verilmesine,
6- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim
Full & Egal Universal Law Academy