TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/05/2024
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen, davalı .....maliki olduğu ve davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile müvekkiline ait .....plaka sayılı araç çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkili tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde mail yoluyla başvuru yapılarak değer kaybı, ikame araç bedeli ve araç hasar bedelinin ödenmesi talep edildiğini, müvekkili şirketin aracı kamyonet olduğunu ve uzun süre aracını kullanamadığından maddi zarar meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline 17.000,00 TL ödeme gönderilmiş ise de, yapılan ödemenin müvekkiline ait araçta meydana gelen hasarı karşılamaktan uzak olduğunu, eksik hasar bedelinin ödenmesi gerektiğini, aracın 10 gün süre boyunca sanayide kaldığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 10,00 TL hasar bedeli ve 10,00 TL değer kaybı ile 10,00 TL aracın kullanılamamasından kaynaklı meydana gelen zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, .....tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 37.000,00 TL'na yükseltmiş, .....tarihli celsede; ıslah dilekçesi ile talep edilen 37.000,00 TL'nın 3.400,00 TL'lik kısmının hasar bedeline, 27.000,00 TL'lik kısmının değer kaybına, 6.600,00 TL'lik kısmının ise araç mahrumiyet bedeline ilişkin olduğunu beyan etmiş ve hasar bedeli ve değer kaybının tüğm davalılardan müştereken ve müteselsilen, araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar .....ile .....müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, .....tarihinde yapılan hasar ihbarı üzerine .....nolu hasar dosyası açılmış, davacı yana ait .....plakalı araçta yaplan ekspertiz incelemesinde KDV dahil 17.000,00 TL hasar icmali çıktığını ve bu tutarın davacı tarafa ....., ödenmeyen hasar bedeli bulunmadığını, davacının değer kaybına ilişkin 2918 sayılı KTK.'nun 97.maddesi gereğince müvekkili şirkete başvurusunun bulunmadığından temerrüdür gerçekleşmediğini ve davanın usulden reddi gerektiğini, hasar bedeli ve değer kaybının tespitine yönelik sigorta eksperinden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumundan veya Karayolları Fen Heyetinden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacının ticari faiz talep edemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Diğer davalılar .....ve ....., usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemeye dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü ve işleteni ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirektine yöneltilmiş bakiye hasar bedeli ve değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.
.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile davalı .....kayıt maliki olduğu ve davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında düzenlenen ekspertiz raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 17.000,00 TL olarak belirlendiği, belirlenen hasar onarım bedelinin tamamının işçiliğe ilişkin olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin olarak .....tarihinde davacıya 17.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından .....tarihinde mail yoluyla değer kaybı ile ikame araç bedelinin ödenmesi istemiyle davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içeresinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş olduğunun kabulü halinde hasar bedeline ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, davacıya ait aracın tamirde kaldığı süre boyunca aracı kullanamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.
Kaza sonrası kazaya karışan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ve tutanakta yer alan sürücü beyanları ile kaza yeri krokisinin incelenmesinden; .....tarihinde saat .....civarlarında davalı .....Elazığ İli Üniversite Mahallesinde sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç geri manevra yaptığı esnada aracın sol arka kısımları ile .....sevk ve idaresindeki davacı şirkete ait .....plaka sayılı aracın sol yan kısmına çarpması sonucu davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır. Davalı sürücü .....kaza tespit tutanağına yansıyan beyanında, aracı ile geri manevra yaptığı esnada seyir halinde bulunan .....plaka sayılı aracı görmediğini beyan ettiği ve davalı sürücünün geri manevra yaptığı esnada yola katılım esnasında gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, mahkememizce kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Davacı taraf açılan davada hasar bedeli ve değer kaybı ile aracın tamirde kaldığı süre bolunca kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli isteminde bulunmuştur. Mahkememizce, davacıya ait aracın hasar onarım bedeli ve değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinin hesaplanmasına yönelik makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmış olup, davacının tazminat taleplerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine geçilmiştir.
1-Davacının hasar bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Hasar bedeli gerçek zarar olup, davalı sigorta şirketi ile davalı işleten ve davalı sürücü zararın giderilmesinden müteselsilen sorumludur. Davalı sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan eksper raporunda davacıya ait aracın hasar onarım bedelinın tamamı işçiliğe ilişkin olmak üzere KDV hariç 17.000,00 TL olarak tespit edilmiş ve bu bedelin davacı şirketin kendisine ödenmiş, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, eksper raporunda hasar onarım bedeline ilişkin yapılan tespitin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu belirtilmiş ve 17.000,00 TL hasar onarım bedeline KDV ilave edilerek hasar onarım bedeli 20.400,00 TL olarak hesaplanmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin yapılan ödeme onarımı yapan firmaya değil de davacının kendisine yapıldığından, davacının KDV dahil hasar onarım bedelini talep etme hakkı bulunmaktadır. Bilirkişi raporu ile tespit edilen 20.400,00 TL hasar onarım bedelinden davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 3.400,00 TL olup, davacı vekili de .....tarihli celsede ıslah talebinin açıklanmasına ilişkin beyanında 3.400,00 TL hasar bedeli talep ettiğinden, davacının bakiye hasar bedeline yönelik talebinin 3.400,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
2-Davacının değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve2020/120 E.-2022/1380 K. sayılı ilamı)
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 27.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Değer kaybı da gerçek zarar olup, davalı sigorta şirketi ile davalı işleten ve davalı sürücü meydana gelen zararın ödenmesinden müteselsilen sorumlu olup, davacının değer kaybına yönelik talebinin 27.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
3-Davacının araç mahrumiyet bedeli istemine yönelik yapılan değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır. Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 6.600,00 TL olarak tespit edilmiştir. Davacı tarafça dava açılırken araç mahrumiyet bedeline ilişkin 10,00 TL'nın tüm davalılardan müteselsilen tahsili talep edilmiş, davacı vekili .....tarihli celsede ıslahın açıklanmasına ilişkin beyanında, araç mahrumiyet bedelinin davalı işleten ve sürücüden müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı, gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de araç mahrumiyet bedeli dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle, araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkin davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden 6.600,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm tazminat kalemlerine ilişkin faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;
Davacının talebi yasal faiz olduğundan kabul edilen alacak miktarlarına yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihli mail ile başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt .....tarihinde gerçekleşmiştir. Diğer davalı sürücü ve işletenin ise, kaza tarihi itibarıyle zararı giderme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen tazminat kalemlerine, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalı sürücü ve işleten yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Her ne kadar davalı sürücünün ad ve soyadı .....ise de, kısa kararda davalı adı sehven .....olarak yazılmış ve gerekçeli kararın yazımı aşamasında kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturulmaması için hüküm fıkrasında bu yönde bir düzeltme yapılmamıştır.)
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafından hasar bedeli ve değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 3.400,00 TL hasar bedeli ile 27.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplamda 30.400,00 TL'nın, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, diğer davalılar .....ile .....yönünden ise, kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜNE, 6.600,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Araç Mahrumiyet bedeli istemine ilişkin davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.527,47 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 2.099,87 TL harcın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 1.649,02 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harcın toplamı olan 855,20 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 702,65 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 832,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.700,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.532,50 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 2.902,37 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.798,74 TL'lik kısmının davalı .....Siigorta A.Ş.'den, bakiye kalan 1,26 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim