TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 31/07/2023
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ... tarihinde saat ...sıralarında Gündoğan Mahallesi Şeyh Sait Bulvarı üzerinde bulunan dava dışı sigortalı ...Dağıtım Ltd. Şti.'ye ait doğalgaz hattında gaz sızıntısı meydana geldiğini, olay yerine yakın ikamet eden ve ikamet çevresinde iş makinelerinin kullanılmış olduğu, delici ve kazısı aparatların olduğunun görüldüğünü, iş makinesi aparatlarının davalı tarafa ait olduğunun tespit edildiğini, bölgeye haber verilmeden davalı tarafından yapılan kazı çalışmasında dikkatsizlik sonucu hasar meydana geldiğini, dava konusu olaya ilişkin müvekkili sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına maddi hasara ilişkin 100.729,83 TL ödeme yapıldığını, hasarın davalının kusuru nedeniyle meydana geldiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının davalının görüşmelere katılmaması nedeniyle görüşme yapılamadan anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı tarafın yargılamaya kendisinin sebebiyet vermiş olması nedeniyle müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerine katılmayan tarafın davada haklı da olsa, haksız da olsa, yargılama giderlerini ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek davalının Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı vekili, olayın gerçekleşmesi üzerine olay yerine intikal eden Yenişehir Güven Polis Merkezi Amirliği kolluk görevlilerince tutulan ilk tutanakta, olay yerine yakın ikamet eden ve ikamet çevresinde iş makinelerinin kullanmış olduğu delici ve kazıcı aparatların görüldüğü, bu iş makinesi aparatlarının kime ait olduğu sorulduğunda ...ve ...isimli şahıslara ait olabileceğinden hareketle kollukta bu şahısların ifadelerinin alındığını, adı geçen şahıslardan Diyarbakır Doğalgaz A.Ş isimli şirketin yapım işletme müdürü ...da ilk beyanında, bu olayın ancak bir iş makinesi tarafından gerçekleştirilebilen bir olay olabileceğininin ifade edildiğini, olay üzerine ifadesi alınan müvekkili ..., iş makinesinin kendisine ait olmadığını, kendisinin bir tır aracı sahibi olduğunu ve kesinlikle olay mahali olan ağaçlık bölgeye girmediğini, olay mahallinde bulunan iş makinesiyle bir ilgisinin bulunmadığını ifade ettiğini, Dİyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyasında ...tarihinde şüpheli sıfatıyla alınan ifadesinde, kamera görüntülerinde olaya yakın yerdeki ikametlerin önünde park halinde bulunan ...plakalı tırın kendisine ait olduğunu ancak kamera görüntülerindeki dozer iş makinesinin kendisine ait olmadığını, üzerine kayıtlı herhangi bir iş makinesinin bulunmadığını beyan ettiğini, şikayete konu olay hakkında müvekkilinin atılı suçu işlediğine dair hiçbir somut delil bulunmadığını, yürütülen soruşturma sonucu kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturur delil elde edilemediğinden kovuşturma yapılmasına yer olamdığına karar verildiğini, olayın gerçekleştiği yerin müvekkilinin ikametine yakın 15-20 metre uzaklıkta bulunduğunu, doğalgaz borusunun delinme gerçekleşen kısmının hemen yan tarafında kum ocağı mevcut olup iş araçları, kepçeler vs. gibi çeşitli iş makinelerinin sürekli bir şekilde olay mahali üzerinde gelip geçerek geçiş gerçekleştirmekte olduklarını, bu makinelerin geçişi ile ilgili olma ihtimalinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini, ancak bu durumun müvekkilini ilgilendiren bir durum olmadığını, olay mahaline en yakın yerde bulunan iş makinesi aparatlarının hiçbirisinin müvekkiline ait olmadığı gibi müvekkili tarafından yapılan herhangi bir kazı çalışmasının da bulunmadığını, kolluk tutanaklarında, tanık beyanlarında ve savcılık soruşturmasında müvekkili ile ilgili bu yönde hiçbir bulguya ve delile rastlanılmadığını, sonuç olarak borunun bulunduğu yere en yakın mesafede müvekkilinin ikametgahı bulunduğu için olayın müvekkili ile ilişkilendirilmek suretiyle suçun müvekkilinin üzerine bırakılmak istendiğini, ekte sunulan fotoğraflarda ve tabloda da görüleceği üzere doğal gaz borularının yasal ve mevzuatta olması gereken gömme derinliğine sahip olmadığını, doğal gaz firmasına ait boruların çapının 20 inç olduğu değerlendirildiğinde gömme derinliği minimum 1,1 metre olması gerekirken fotoğraflarda da görüleceği üzere yaklaşık 4 santimetrelik bir derinliğe borular gömülmüş olup bu durumun çevre güvenliği açısından da büyük bir risk oluşturduğunu, ancak olayın gerçekleşmesi üzerine açılan savcılık soruşturmasının hemen akabinde firma tarafından acele olarak yapılan çalışmalar neticesinde apar topar bir şekilde boruların yasal/olması gereken gömme derinliğine çekildiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş, davacının kötü niyetli takip başlattığından bahisle davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davanın ...tarihinde Diyarbakır asliye Hukuk Mahkemelerine hitaben açıldığı, Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...tarih ve ...E.- ...K. sayılı ilamı ile, davacı siforta şirketi tarafından davanın halefiyete dayalı açıldığı, davanın haksız fiilden kaynaklandığı, davacının sigortalısı ...Ltd. Şti'nin tacir olduğu, hasara neden olduğu iddia edilen davalının ise bilanço esasına tabi vergi yükümlüsü olduğu, TTK.nun 15.maddesindeki esnaf niteliğini taşımadığı, TTK.nun 11.maddesi gereğince tacir sayılacağı, zararın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiği ve davanın ticari dava olduğu gerekçesiyle Diyarbakır Ticaret Mahkemesine verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği, davacı vekilinin süresinde gönderme talebi üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına eklenmiş, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası fiziken celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.
Dava, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ...Dağıtım Ltd. Şti. arasında düzenlenen Kapsamlı İş Yeri Sigorta Poliçesi kapsamında ...tarihinde sigortalının sorumluluk alınanda bulunan doğalgaz boru hattında meydana gelen patlama nedeniyle oluşan zarara ilişkin davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödeme yapıldıktan sonra, ödenen bedelin zarara sebebiyet verdiği iddia edilen davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ...A.Ş. Arasında ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere kapsamlı iş yeri sigorta poliçesi düzenlendiği,
Yenişehir İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen ...tarihli (saat ...:00) tutanakta; olay yeri inceleme raporunda; ...tarihinde saat ...sıralarında Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Gürdoğan Mahallesi Şeyh Sait Bulvarı ...Sokakta bulunan ...ait doğalgaz boru hattında gaz sızıntısı meydana geldiği, çevrede yapılan araştırmada, olay anını gören kişi veya kişilerin olmadığı, sadece yüksek bir ses duyulması nedeniyle güvenli yerlere kaçıldığının beyan edildiği, olay yerine yakın ikamet eden ve ikamet çevresinde iş makinelerinin kullanmış olduğu delici ve kazıcı aparatların olduğunun görüldüğü, iş makinesi aparatlarının ismi sonradan öğrenilen ...ve ...isimli kişilere ait olduğunun tespit edildiği, kişilerin ifadaleri alınmak üzere davet edildiği ve Silvan yolu üzerinde bulunan KGYS'nin olay yerini görebileceğinin değerlendirildiği tutanak altına alındığı,
......tarihli kolluk beyanında; ...günü saat:...sıralarında ikametine yakın bir alanda doğalgaz patlaması olduğunu öğrendiğini, ikametine geldiğinde patlama ve gaz kaçağı olduğunu gördüğünü, ...tarihinde ...sıralarında polis ekiplerinin olay yeri çevresinde çalışma yaparken ikametinin önündeki kepçe aparatlarını gördüklerini, kepçe aparatlarının kendilerine ait olduğunu ve kepçe işiyle uğraştıklarını, kepçelerden bir tanesinin Mersin ilinde bir tanesinin ise Siverek bölgesinde çalışmakta olduğunu, olayın gerçekleştiği zamanda kepçe aparatlarının bu bölgede olmadığını beyan ettiği,
...tarihli kolluk beyanında; ...ile aynı yönde beyanda bulunarak kepçe aparatlarının bir tanesinin kendisine ait olduğunu, üzerine kayıtlı kepçe bulunmadığını beyan ettiği,
Yenişehir İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen ...tarihli (saat ...) olay yeri inceleme raporunda; olay yerinde yapılan gözlemde doğal gaz borusu üzerindeki izolasyon koruma borusunda ve çelik boruda 15x20 cm çapında kırılmanın mevcut olduğu, ayrıca koruma izolasyon borusu üzerinde iş makinesine ait olabilecek sürtünme izi ve toprak zemin üzerinde iş makinesine ait olabileceği düşünülen teker sürtünme izlerinin görüldüğünün tutanak altına alındığı,
...tarihli CD inceleme tutanağında, ...günü saat ...'de Silvan Bulvarında Seyrantepe istikametinden gelen ve 450 evler kavşağından, plakası tespit edilemeyen dorse kısmı kırmızı sarı renkli, dorsesinde sarı renkli iş makinası taşıyan ...marka beyaz renk çekicinin ...doğru seyrettiği, saat ...'de iş makinasını taşıyan çekicinin kameranın sol kısmında bulunan ağaçlık alana girdiği ve saat ...'de iş makinasının ağaçlık alanın ön kısmında çalışma yapmaya başladığının görüldüğü, iş makinasının ağaçlık alanın ön kısmında çalışma yaptığı sırada saat ...'de büyük bir toz bulutuna benzer bir görüntünün ortaya çıktığı, ortaya çıkan toz bulutuna benzer görüntüden sonra iş makinasının bulunduğu yerden saat ...'da hareket ettiği ve saat ...'da kamerada görünmekte olan ağaçlık alana girerek kameranın görüş açısından çıktığının görüldüğü, konu ile ilgili olarak yapılan araştırma çalışmalarında ...tarihinde bahse konu olay yerindeki ağaçlık alanda bulunan ikametlerin önünde park halinde bulunan ...plakalı ...marka araç ile KGYS kayıtlarındaki aracın aynı olduğunun ve aracın ...isimli şahsa ait olduğunun tespit edildiği,
Davalı ...şüpheli sıfatıyla verdiği ...tarihli kolluk beyanında; ...plaka sayılı aracın kendisine ait olduğunu, olay günü ...plaka sayılı tırı kendisinin kullandığını, izlenen kamera görüntülerindeki ağaçlık alana giren tırın kendisine ait olmadığını, ağaçlık alana girmediğini, bahse konu ...plakalı tırın üzerinde bulunan kepçeyi 3. sanayiden aldığını ve kime ait olduğunu bilmediğini, bu kepçeyi Dicle nehrinin kenarında ...bıraktığını ve geri döndüğünü beyan ettiği,
'in ...tarihli kolluk beyanında;Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi ...olduğunu, doğalgaz patlamasından haberi olmadığını, ....yılından itibaren tanıdığını, muhtarlığını yaptığı dönemde ...için bütün ekipman ve alet lazım olduğunda kendisinin temin ederek getirip iş bitince kendisinin teslim aldığını, ...nakliyat işi yaptığını, yaklaşık 1 ay önce ...bölgesi kalan Dicle nehir yatağının yanlarının güçlendirilmesi için kepçe lazım olması üzerine ...arayarak kepçe istemesi üzerine kepçe ve operatörünü getirdiğini, ...nakliyat işini yaptığını, kepçenin 3-4 saat çalıştığını ve hava karardıktan sonra kepçenin geldiği çekiciye yüklenilip götürüldüğünü, kepçenin nereye gittiğini bilmediğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Davaya konu doğalgaz boru hattında meydana gelen patlama ve gaz sızıntısına ilişkin mala zarar verme suçu nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu, davalı/şüpheli ...atılı suçu işlediğine yönelik hiç bir somut delilin bulunmadığı, kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturur delil elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, takipsizlik kararına karşı ...A.Ş. Tarafından itiraz edildiği, Diyarbakır ...Sulh Ceza Hakimliğinin ...D.İş sayılı dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucu takipsizlik kararına yapılan itirazın reddine karar verildiği,
...Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti tarafından düzenlenen ...tarihli ekspertiz raporunda; hasar gören doğal gaz hattına ait borunun şehrin ana giriş borusu olduğu, çelik borunun 15x20 cm çapında koruma izolasyonunun kırıldığı ve 15 cm çapında delik oluşması sebebiyle gaz kaçağı oluştuğu, 4 metre uzunluğundaki borunun kesilerek tekrardan kaynak ve montaj işlemi yapıldığı, hasar bedelinin 106.031,40 TL olduğu, poliçe gereğince %5 tenzili muafiyet uygulandıktan sonra tazminat miktarının 100.729,83 TL olarak hesaplandığı,
Davacı sigorta şirketi ile davalı sigorta arasında 100.729,83 TL ödenmesi karşılığında ibraname düzenlendiği,
Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tahsili amacıyla 100.729,83 TL asıl alacak ve 14.307,43 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 115.037,26 TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının gönderilen ödeme emrine süresinde borca ve ferilerine itiraz dilekçesi sunduğu, elde ki itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ...tarihinde doğalgaz dağıtım hattında meydana gelen patlamaya davalının sebebiyet verip vermediği, buradan varılacak sonuca göre davacın sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yaptığı ödemeyi davalıdan talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.
Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. TTK m. 1472(1) hükmünde sigorta tazminatını ödeyen sigortacının, hukuken sigorta ettirenin (başkası hesabına sigortada sigortalının) yerine geçeceği ifade edilmiştir. Bu nedenle hukukumuzda yasal halefiyete ilişkin olarak tazminat alacağının yasa uyarınca sigortacıya geçmesi ilkesi benimsenmiştir. Yasal halefiyet zarar sigortalarında söz konusu olup, mal sigortaları bakımından TTK m. 1472 hükmünde, sorumluluk sigortaları bakımından TTK m. 1481 hükmünde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz’î haleftir ().
Elde ki davada, dava dışı sigortalıya ait doğalgaz boru hattında meydana gelen sızıntı nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından iş yeri sigorta poliçesi kapsamında yapılan hesaplama sonucu dava sdışı sigortalıya tazminat ödediği dosya kapsamından sabittir. Davacı sigorta şirketi, gaz sızıntısının meydana geldiği alanın davalının ikametine yakın olduğu ve ikametinin çevresinde iş makinesi aparatlarının olduğu, tazminatın ödenmesine konu olayın davalının kazı çalışması yapması nedeniyle meydana geldiğini ve davalının kusuru nedeniyle meydana gelen zararın ödenmesinden sorumlu olduğunu ileri sürülmüş ise de, bu yöndeki iddiayı kesin olarak destekleyecek dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Davalının ikametinin gaz sızıntısının meydana gelen yere yakın olması ve ikametinin çevresinde iş makinesi arapatlarının bulunmuş olması gaz sızıntısına konu olayın davalının kusuru nedeniyle meydana geldiğini ispatlamaya yeterli değildir. Soruşturma dosyası içerisinde yer alan video kayıtlarının incelenmesinden de bu yönde bir sonuç çıkarılamamaktadır. Kaldı ki, tazminat ödenmesine konu gaz sızıntısı nedeniyle yürütülen soruşturma sonucu da davalı hakkında takipsizlik kararı verilmiştir. Tazminatın ödenmesine konu doğalgaz sızıntısının davalının kusurlu eylemi nedeniyle meydana geldiği davacı sigorta şirketi tarafından ispatlanamadığından, açılan davanın reddine ve koşulları oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL peşin harcın, başlangıçta yatırılan 1.389,36 TL peşin harçtan mahsubu sonucu bakiye kalan 773,96 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim