TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Mülkiyeti müvekkili .....ait .....plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı .....plakalı araç arasında .....tarihinde Diyarbakır ili Bismil ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre .....plakalı aracın tam kusurlu bulunduğunu, kaza akabinde müvekkilinin aracında oluşan hasarın tamirinin, kusurlu şahsın sigorta şirketi olan .....Sigorta A.Ş tarafından sağlandığını, müvekkilinin aracının bu kazadan ötürü değer kaybettiğini ve serviste kaldığı süre boyunca kullanılamadığını, .....Sigorta A.Ş'ye .....tarihinde e-mail yolu ile yapılan yazılı başvuruya rağmen, müvekkilinin uğradığı zararın giderilmesine yönelik ilgili sigorta şirketince herhangi bir ödemede bulunulmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .....plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ve tamir süresince oluşan ikame araç gideri nedeniyle bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek miktar üzerinden artırılmak üzere şimdilik 1000 TL'nin kaza tarihinden karar tarihine kadar işleyecek olan, Ticari Kredilere Uygulanan Avans Faizi ile birlikte Müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için ödenecek olan ekspertizlik ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsilini, yargılama süresince ortaya çıkabilecek masrafların, gerekli ihtâratlar yapılmış olmasına rağmen zararın tespit ve tazmini için gerekli özeni göstermemiş bulunan davalı sigorta şirketinden tahsil edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın .....tarihinde mail yoluyla müvekkili şirkete, maliki olduğu .....plakalı aracın .....tarihinde, davalı müvekkilinin sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı .....plakalı araçla çarpışması nedeniyle aracında oluşan değer kaybının tanzimi istemiyle başvurusu üzerine müvekkili şirket nezdinde .....nolu hasar dosyasının açıldığını ve hasar dosyamız içerisinde sundukları hasar bedeline ilişkin kati ekspertiz raporundan da görüleceği üzere, davacı yana ait .....plakalı aracın onarımı için 10.537.99-TL ödendiğini, .....tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonrasında gördüğü onarım neticesinde araçta değer kaybına ilişkin düzenlenen değer kaybı raporuna göre de araçta meydana gelen değer kaybı tutarının 850.94 TL olduğu, sigortalının kusuru nispetinde ödenebilir değer kaybı tazminat tutarının da 850.94 TL olduğu tespit edilmiş ve bu tutarın davacı vekiline .....tarihinde ödendiğini, davacı yan işbu davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 20,00-TL. Üzerinden açtığı işbu dava yerleşik içtihatlar gereği kısmi eda davası olarak kabul edilip, işbu davanın tahkikat sonucunda kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması gerektiğini, davacı yanın değer kaybı tazminat istemi alacağının, poliçe şartnamesi ekinde yer alan formüle göre belirlenebilir bir alacak olduğu için işbu dava kısmi dava niteliğinde olduğundan, işbu davanın kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması yerleşik içtihatlar gereği olduğunu, davacı yanın iddia ettiği alacağı için müvekkili şirkete sigortalı aracın, araç ruhsatına göre hususi kullanıma ait bir araç olduğundan ticari faiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek; tüm itiraz hakları saklı kalmak kaydıyla davaya karşı cevapları sunduklarını, hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Bismil Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakali aracıya .....mahallesi socak üzerinde .....caddesi istkametine seyir halindoykon .....ilkokul. önüne geldiği esrada, sol saride duraklayarak sağ arka yolcu kapısını kontrolsüz açması sonucu aracının sağ arka kapı kısmıyla, aynı istikamette arkasında sağ şeritte seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresinde .....plakalı aracırı sol ün ve scl arka kapısına çarpması sonucu Maddi Hasarl Trafik Kazası moydana geldiği, bu kazanın oluşumunda .....ulakalı araç sürücüsü .....in Kareyolları Trafik Yörctmeliğinin 110/b-3 kuralını ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....In herhangi bir kusurunun almadığı kanaatine varıldığı anlaşıldı.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 86.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar dosyası: Davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, .....plakalı araçta meydana gelen total değer kaybı tutarının 850.94 TL olduğu, sigortalının kusuru nispetinde ödenebilir değer kaybı tazminat tutarının da 850.94 TL olduğu tespit edilmiş ve bu tutar davacı vekiline .....tarihinde ödendiği anlaşıldı.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Davaya konu .....tarihli kaza sonucunda hasar gören ve davacıya ait olan .....plakalı araca ilişkin olarak; araçta oluşan hasar ile meydana gelen kazanın uyumlu olduğu, davaya konu kaza sonrası davacıya ait araçta hasar tespitine ilişkin düzenlenen eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu, araçta oluşan hasara bağlı olarak araçta değer kaybının meydana geleceği, itibariyle 11.000,00 TL, araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin olay (kaza) tarihi olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından değer kaybı bedeli olarak .....tarihinde davacı vekiline ödenen 850,94 TL'nin, dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı bedeli için ödeme tarihi itibariyle yeterli olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekiline değer kaybı bedeli olarak .....tarihinde ödenen 850,94 TL tenzil edildiğinde, bakiye değer kaybı bedelinin 10.149,06 TL (11.000,00 TL - 850,94 TL= 10.149,06 TL) olduğu, araçta meydana gelen hasarın onarılması için gerekli makul onarım süresinin 5 gün olduğu, dava konusu olan aracın marka, modeli, yaşı ve özellikleri göz önünde bulundurularak, davacı tarafından kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra dava konusu araca emsal bir aracın günlük kiralama bedelinin, olay (kaza) tarihi itibariyle 600,00 TL olduğu ve aracın tamirde kaldığı süre içerisinde (araç mahrumiyet süresi boyunca) davacının toplam ikame araç bedelinin (Araç mahrumiyet bedeli) olay (kaza) tarihi itibariyle 3.000,00 TL (5 gün * 600,00 TL = 3.000,00 TL) olduğu görüş ve kanaatine varıldığı anlaşıldı.
7-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: Dava belirsiz alacak davası olarak açıldığından ve bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini başlangıçtaki 1000 TL taleplerini 12.149,06-TL artırarak toplamda 13.149,06 TL ve faizi olarak ıslah ettikleri anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan .....plakalı aracın, davacıya ait .....plakalı araç ile .....tarihinde kazaya karışmış olduğu, kazanın sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakali aracı ile seyir halinde iken, sol şeride duraklayarak sağ arka yolcu kapısını kontrolsüz açması sonucu aracının sağ arka kapı kısmıyla, aynı istikamette arkasında sağ şeritte seyir halinde olan sürücü .....sevk ve idaresinde .....plakalı aracırı sol ün ve scl arka kapısına çarpması sonucunda meydana geldiği, bu kaza nedeni ile davalı yanca sigortalı araç sürücüsünün trafikte seyir halinde iken kontrol ve özen yükümlülüğüne uymadığı anlaşılmakla tam kusurlu olduğu; davacının kusurunun bulunduğuna dair bir delil bulunmamakla, oluş şekline göre de kusur izafe edilecek bir eylemi bulunmamakla davacının kusursuz olduğuna kanaat getirilmiştir.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu aracın daha önce karışmış olduğu kazaların olduğu ve buna göre belirlenen gerçek zarara göre değer kaybının 11.000TL olduğu, aracın onarımı için geçecek makul sürenin 12 gün olacağı, günlük aracın 1.000TL kiralanabilineceği sonuç olarak da 12.000TL araç mahrumiyet bedelinin doğacağı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi olan .....tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; davalının 850,94 TL ödeme yapmış olması karşısında davalının10.149,06TL ile sınırlı olarak ve bu miktarın teminat limiti dahilinde kaldığı anlaşılmakla sorumluluğuna gidilmiştir. Davacının ikame araç bedeli zarar kalemi dolaylı bir tazminat zarar kalemi olup ZMMS sigortası kapsamında bu kalemi talep edemeyeceğinden bu talebi yönünden sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyecektir. Bu nedenle sigorta şirketi için bu kalem yönünden talebin reddi gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısı ile de kısmi ödeme tarihinden itibaren itibaren talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
A)Davacının değer kaybı tazminat talebi olan 10.149,06TL'ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilm1-Davanın kısmen kabulü ile;
B) Davacının araç mahrumiyet bedeli isteminin reddine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 693,28-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 210,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 55,68-TL harcın davacıya iadesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 1.065,20-TL harcın kısmen kabul edilen miktar dikkate alınarak 535,28-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.400TL Bilirkişi, 16,00TL dosya masrafı ve 64,00-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.480,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 1.246,23-TLsinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 10.149,06- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 10.019,48- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin 1.567,85-TL sinin davalı sigorta şirketinden; bakiye 1.552,16TL sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim