TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACILAR :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 17/05/2024
KARAR TARİHİ : 21/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiller .....sevk ve idaresinde ki .....plakalı araçta (davalı .....ait) yolcu olarak seyahat etmekteyken .....Tarihinde bu araç ile .....sevk ve idaresinde ki .....plakalı (Davalı .....Turizm ait ) aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, her iki araçta şehirler arası yolcu taşımada kullanılan otobüs/minibüs tarzında araçlar olduğunu, müvekkiller araçta yolcu olarak seyahat etmekteyken kaza meydana geldiğini, meydana gelen kazada 20-30 civarında insan yaralandığını, iş bu kazanın oluşumunda Kaza Tespit Tutanağına göre Sürücü .....2918 sayılı K.T.K.'nun madde 57-1b/4 (bölünmüş yola çıkan sürücülerin bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) maddesini ihlal ettiği, diğer sürücü .....de aynı kanunun 52-1a (aracının hızını kavşaklara azalmamak ) kurallarını ihlal ettikleri kanaatine varıldığı tespit edildiğini, özetle her iki araç sürücüsü de kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu, belirtilen hususlar göz önüne alınarak Maddi Tazminat Yönünden Belirsiz Alacak Davası olmak üzere ve fazlaya ilişkin talep ve sair talep ve dava hakları saklı kalmak üzere; adli yardım talebinin kabulünü, davacı zeynep burak yönünden; 1.000,00 tl maddi tazminatın (belirsiz alacak alacak davası) kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini talep ettiklerini, (sigorta şirketleri yönünden poliçe üst limiti ile sınırlı olmak üzere) 300.000,00tl manevi tazminatın kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....turizm ticaret limited şirketi, .....nakliye temizlik otomotiv sanayi ve ticaret limited şirketi, .....ve .....tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, davacı .....yönünden; 1.000,00 tl maddi tazminatın (belirsiz alacak alacak davası) kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, (sigorta şirketleri yönünden poliçe üst limiti ile sınırlı olmak üzere) 200.000,00tl manevi tazminatın kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....turizm ticaret limited şirketi, .....turizm inşaat nakliye temizlik otomotiv sanayi ve ticaret limited şirketi, .....ve .....tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, davacı .....yönünden; 1.000,00 tl maddi tazminatın (belirsiz alacak alacak davası) kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, (sigorta şirketleri yönünden poliçe üst limiti ile sınırlı olmak üzere) 100.000,00tl manevi tazminatın kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....turizm ticaret limited şirketi, .....inşaat nakliye temizlik otomotiv sanayi ve ticaret limited şirketi, .....ve .....tahsili ile müvekkil davacıya ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davacıların içerisinde yolcu olarak bulunduğu yolcu otobüsünün ve kazanın diğer tarafı olan yolcu otobüsünün .....tarihinde karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle otobüslerin sürücüleri ve işletenleri ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerine yöneltilmiş maddi tazminat istemi ile, işletenler ve sürücülere yöneltilmiş manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinden, davaya konu kazanın davacıların davalı .....Turizm Tic. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu yolcu otobüsünde yolcu olarak bulundukları esnada meydana geldiği, bu hali ile davanın davalı işleten .....Turizm yönünden taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır.
Taşıma Sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de; .....tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 73/1 maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2 maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir. HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacıların ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketleri ile davacılar arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi Ticaret Mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.
Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketleri hakkındaki davanın da Ticaret Mahkemesine göre daha özel nitelikteki Tüketici Mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile mahkemece re’sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Çünkü görev her halükarda dava şartlarındandır.
Bu durumda davanın, davacılar ile davalı işleten .....Tic. Ltd. Şti.'ne ne ait olan yolcu otobüsünün karıştığı trafik kazası nedeniyle davacıların maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacıların tüketici vasfına sahip olması nedeniyle davacılar ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesine aittir. Açıklanan nedenlerle Diyarbakır Tüketici Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşğıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
G.D
HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığıı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Görevli mahkemenin DİYARBAKIR TÜKETİCİ MAHKEMESİ olduğuna,
3-6100 Sayılı HMK'nın 20.maddesi gereği kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren, kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya bulunulan yer mahkemesine başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın görevli DİYARBAKIR NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ'NE gönderilmesine, aksi takdirde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-H.M.K.'nın 331/2. maddesi uyarınca harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim