TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 20/05/2024
KARAR TARİHİ : 07/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde saat .... sıralarında .... yolu üzeri ... Mahalle içi ... Akaryakıt istasyonu önünde meydaan gelen çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; ... ilçesi ... mahalle istikametinden .... ilçesi istikametine doğru seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile aynı istikamette seyir halinde olan ve yol üzerinde bulunan kasis üzerinde yavaşlayan ... 'in sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile belirtilen mevkiye geldiğinde dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu arkadan çarpması neticesinde çift taraflı yaralanamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dava konusu ... tarihli kaza sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, bu hasarın tutarı, davalıya ait aracın ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamında sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmadığını, ancak değer kaybına ilişkin ödeme yapılmadığını, bu nedenle davanın kabulü ile HMK 107. maddesi uyarınca bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra arttırılmak üzere şimdilik 1000,00 TL araç değer kaybının davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının aracı kasko sigortacısı tarafından tamir ettirildiğini, bu nedenle davacı nezdinde araç hasarından kaynaklı bir zarar doğmadığını, kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.’ ye rücuen tazminat ödemesini gerçekleştirerek sorumluluğunu yerine getiren müvekkili şirketin fazlaya ilişkin taleplerden sorumlu tutulamayacağı izahtan vareste olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... tarihinde ... Sigorta A.Ş’ ye 106440,96-TL rücu ödemesi yapılmış olup kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil Şirket ancak poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkil şirket hakkında açılan haksız, usul ve yasaya aykırı davanın öncelikle usulden reddini, davanın yetkisizlik nedeniyle yetkili olan İstanbul Anadolu Nöbetçi Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, müvekkili hakkında haksız, yersiz, usul, yasa ve içtihatlara aykırı açılmış davanın reddini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile .... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşıldı.
2-Kaza tespit tutanağı; .... tarihinde tutulan tutanakta ... - ... yolu üzeri .... Mahalle içi ... Akaryakıt istasyonu önünde meydana geken çift tarak yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, ... ilçesi .... mahalle istikametinden ... ilçesi ikametine doğru seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı: otomobili il ayrı istikamette seyir halinde olanı ve yol üzerinde bunnan kasis üzerinde yavaşlayan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobile belirtilen mevkiye geldiğinde dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu arkadan çarpması neticesinde Çift Taraflı Yaralanmalı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası meydana geldiği, meydana gelen bu kazada. ... plakalı araç içerininde yoktu olarak bulunan ... hayali tehliki olmayacak şekikle yaralanmış olup sağlık ekiplerince Araban Devlet Hastanesine sevik edilmiştir. Kaza neticesinde .... plakah aracın 80 tampon, ön kaput, sol çamurluk, ... plakalı aracın ise Arka tampon, arka bagaj kapağı ve arka stop lambasında hasar oluştuğu, bu Kazanın Oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü olan ... isimli şahsın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun da belirtilen asli kusurlardan ... (Arkadan Çarpma) ve tali kusurlardan 52/1-B madesi olan (Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumumun gerektirdiği şartlara uydurmamak ) kuralını ihlal etiği. ... plakah araç sürücüsü ...'in ise herhangi bir kurat ihlalinin olamadığı kanaatine varıldığı anlaşıldı.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... plakalı aracın .... tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 240.000,00TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'a ait olduğu, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı olduğu ve aracın kullanım amacının hususi olarak belirlendiği anlaşılmış; tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli bilirkişi kök raporu ile .... tarihli bilirkişi ek raporu; Dava konusu ... plakalı araç ile ilgili dosyasında yapılan incelemede” Marka: ...., Ticari adı: ...., Model yılı:..., Araç sınıfı:MI, Cinsi: OTOMOBİL (...), Rengi: ..., Motor no: ...., Şase no: .... Koltuk sayısı (Sür. Dahil) : ..., Silindir hacmi: ... cm3, Motor gücü: ... kw, Yakıt cinsi: ...., eksper raporunda kaza tarihinde ... kilometrede olduğunun görüldüğü, araç rayiç bedelinin eksper ... tarafından ... TL olarak belirlendiği, aracın güncel kasko değerinin (....,araç kodu:....) ... TL olduğu ve piyasada ve ilgili internet siteleri üzerinde yapılan araştırmalar neticesinde; internet üzerinde emsal satışta bulunan aracın (....) .... Km'de ve .... TL ve .... TL hasar kayıtlı .... TL (ilan no: ...), değişensiz .... Km'de (İlan no: ....) .... TL olduğu arasındaki fiyat farkının .... TL olduğu ve .... ayı değerinin, ....TÜFE Endeks Oranı:...-, .... TÜFE Endeks Oranı:....-,.... TL tekabül ettiği incelenmiş, aracın dava konusu kaza tarihinden önce tramer kaydı bulunmaması, .... km'de olması, yaşını doldurmaması ve yaklaşık 6 aydır kullanımda olduğu gibi özellikleri dikkate alınarak aracın kaza tarihli rayiç değerinin yaklaşık ... TL olduğu, Aracın bagaj kapağı değişimi, arka panel değişimi, havuz sacı onarımı, sağ arka şase kolu onarımı, şağ arka çamurluk onarımı olduğu ve kaza sonucu araçta oluşan tramer kaydı dikkate alınarak, aracın tamir edilmiş rayiç değerinin yaklaşık ... olduğu kanaatine varılmış olup, buna göre; aracın değer kaybı = hasar öncesi rayiç değer - Hasar sonrası rayiç değer olmak üzere ... TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni tazminat davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeni ile aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı uğramış ise miktarının tespiti ile tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı vekili her ne kadar sigorta şirketine başvuru bulunmadığından bahisle usulden red isteminde bulunmuş ise de davacının başvuru belgelerini sunmuş olduğu kaldı ki dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu güncel içtihatlara göre de alternatif yollardan birine başvurunun yeterli olduğu anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İlinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla talebinin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu .... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın seyir halinde önünde syir halinde olan davacıya ait araca çarptığının anlaşıldığı, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi bir itirazın da bulunmadığı; kazanın oluş şekline göre de davalı nezdinde sigortalı aracın güvenli takip mesafesine uymayarak, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan kuralı ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu, davacının kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığının anlaşıldığı, Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait araçta 80.000TL değer kaybının meydana geldiği, başvuru yapılması üzerine davalı yanca ZMMS kapsamında herhandi bir ödemenin yapılmadığı, kaza tarihinde poliçe teminat limitinin 120.000TL olduğu anlaşılmakla; dava dilekçesi gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile, 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 187,80 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan dosya masrafı 16,00TL, tebligat ve posta gideri 356,00TL ve bilirkişi ücreti 2.200TL olmak üzere toplam 2.572,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 100,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim