TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 01/02/2024
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .....tarihinde aracını gelini .....verdiğini, .....tarihinde .....Plakalı .....marka .....model otomobiliyle .....poliçe numaralı davalı şirketin sigortalısı .....plakalı .....markalı araç ile çarptığını, müvekkilin ana yolda kendi şeridinde giderken davalı sigortalıya ait aracın aniden müvekkilinin seyir halinde olduğu yola dönüş yapmak istemesi ve fark etmemesi üzerine çarptığını, çarpma sonucunda müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, tutulan kaza tespit tutanağında davalı şirketin sigortalısı olan aracın yüzde yüz kusurlu olduğunun sabit olduğunu, davalı şirketin sigortalısı olan otomobil müvekkilinin otomobilinin 2 kapısına ve marşbiyel diye tabir edilen yerine çarptığından boya işlemi kapıyla birlikte bu marşbiyele de yapılmış olup aracın değerini oldukça düşürdüğünü, kaza sonrası davalı sigorta tarafından aracın onarımı için gerekli olan 15.000 TL ödendiğini, ayrıca kaza sonrası araçta meydana gelen bazı yıpranmalara müvekkil 10 bin TL ayrıca ödeme yaptığını, bu nedenlerle re'sen gözetilecek sebepler doğrultusunda davamızın kabulü ile 1.000 TL'nin (900 tl değer kaybı, 100 TL günlük kullanımdan yoksun kalma) yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tahkikat aşamasında, hasar dosyamızdaki , meydana gelren kaza nedeniyle davacı yana ait araçta 15.000,00-TL. Hasar bedelini gösteren kati ekspertiz raporu kati ekspertiz raporu ,hasara ilişkin fotoğraflar , davacı yana ait aracın yaşı ,kilometresi ve geçmiş hasar kayıtlarını gösteren tramer kayıtlarına göre poliçe şartnamesine göre hazırlanacak bir değer kaybı bilirkişi raporu hükme esas alınabileceğini, davacı yanın , değer kaybı tazminat istemi alacağı , poliçe şartnamesi ekinde yer alan formüle göre belirlenebilir bir alacak olduğu için işbu dava kısmi dava niteliğinde olduğunu, bu nedenle işbu davanın kısmi eda davası hükümlerine göre sonuçlandırılması yerleşik içtihatlar gereği olduğunu, ZMSS sigortacısı olan davalı müvekkilinin sigorta şirketi davacı yanın, araç mahrumiyet zararından poliçe şartnamesi ve yasa gereği sorumluluğu buluınmadığından araç mahrumiyet zararı tazmini istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Bismil Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında aracıyla seyir halinde iken .....plakalı aracı fark etmediğini ve çarptığını beyan ettiği, .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında aracıyla sokakta giderken dört yola geldiğini soldan gelen aracın çarptığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 100.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu,15.000 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu aracın Marka ....., plaka .....yakıtı dizel, Modeli ....., kullanım amacı hususi, Cinsi otomobil renk beyaz, vites .....km .....olduğu, Kaza tarihi itibariyle (.....) İkame Araç Bedelinin 7.537,79 TL olduğu, araçta yapılan onarımların araçta gerçekleşen hasarla uyumlu olduğu ve hasar tutarının toplam KDV dâhil 15.000,00 TL olduğu, Kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan kaynaklı araçta oluşan Değer Kaybı Bedeli 37.015,92 TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
7-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: 37.015,92 TL Değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan .....tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı yandan alınarak müvekkiline verilmesini, 7.537,79 TL olan araç ikame bedelinin kaza tarihi olan .....tarihinden işletilecek yasal faizi ile davalı yandan alınarak müvekkiline verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan .....plakalı aracın davacıya ait .....plakalı araç ile .....tarihinde kazaya karıştığı ve kaza tespit tutanağına göre .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında aracıyla seyir halinde iken .....plakalı aracı fark etmediğini ve çarpması neticesinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmıştır. Meydana gelen kaza nedeni davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün trafik kurallarının özen ve dikkat kurallarına riayet etmeksizin araç kullanması sonucu meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere yukarıda açıklanan gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, 37.015,92TL gerçek zararın oluşacağı, aracın makul onarım süresinin 7 gün olacağı ve 7.537,79TL araç mahrumiyet bedelinin doğacağı belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 100.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise tam kusurlu olduğunun anlaşıldığı; davalı sigorta şirketi tarafından 15.00,00 TL hasar bedeline ilişkin ödemenin yapıldığı yapılan ödeme toplamı dikkate alındığında 85.000,00TL teminat limitinin kaldığının ve değer kaybına ilişkin talebin poliçe teminat limitleri dahilinde kalması karşısında bu talebin kabulü yoluna gidilmiştir.
Davacının ikame araç bedeli zarar kalemi dolaylı bir tazminat zarar kalemi olup ZMMS sigortası kapsamında bu kalemi talep edemeyeceğinden bu talebi yönünden sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyecektir. Bu nedenle sigorta şirketi için bu kalem yönünden talebin reddi gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısı ile de dava tarihinden tarihinden itibaren itibaren talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
A) Davacının değer kaybı tazminat talebinin kabulü ile 37.015,92TL'ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.528,55-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 331,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.769,95-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 758,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.400TL Bilirkişi ücreti, 1.842,00TL dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.242,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 3.526,18-TLsinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 7.537,79- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin 2.992,52-TL sinin davalı sigorta şirketinden; bakiye 607,48TL sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim