TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :
VEKİLİ :
DAVA İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ :
DAVA İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/06/2024
KARAR TARİHİ : 27/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete ait .....araç seyir halinde iken park halinde bunun davalıya ait .....plakalı araç sürücüsü dikkatsiz bir şekilde kapıyı açmasını sonucu müvekkiline ait aracın zarar gördüğünü, eksper raporunda müvekkil şirketin aracında meydana gelen 18.800,43 TL hasar tespiti yapılmış ise de müvekkil şirkete 13.168 TL ödeme yapıldığını, yaşanan trafik kazası neticesinde müvekkilin aracının muhtelif yerlerinde birçok hasar oluşmuştur. Müvekkilin aracı .....model olup, meydana gelen bu kaza daha önce hasar kaydı bulunmayan müvekkilimize ait aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde yaklaşık olarak 70.000 TL kayba sebep olunduğunu, şimdilik 10,00-TL değer kaybı tazminatının, araç mahrumiyet bedeli olarak10,00-TL'nin, hasara ilişkin olarak 10,00-TL'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar .....ve .....Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; İş bu davanın yasal süresi içinde açılmadığından zamanaşımı itirazında bulunuyoruz. Zamanaşımı itirazımızın kabulü ile davanın reddini talep etiklerini, davanın .....A.Ş ile .....Sigorta AŞ. İhbarını, somut kazada kusur tamamen davacı tarafa ait olduğunu, tarafların iş bu kazanın meydana gelmesinde kusurlarının tespiti için kaza mahallinde keşif yapıldığında ve kusur raporu alındığında maddi gerçeklik ortaya konulmuş olacağını, kusur tamamen karşı taraf ait olduğu için davacı araç hasarını, araç değer kaybını ve araç mahrumiyet zararını müvekkillerinden talep edilemeyeceğini, neticede zamanaşımı itirazı ve esasa ilişkin beyanlarımızı tekrarla haksız ve dayanaksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan .....Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Somut olayda ise, davacı taraf, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame etmiştir. kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında meydana gelen hasarlar sebebiyle müvekkil şirketçe davacı yana .....tarihinde 63.698,00-TL değer kaybı tazminatı ve davacı yanın kaso sigortacısı .....Sigorta'ya .....tarihinde 13.368,00-TL rücu tazminatı ödemesi yapıldığını, davacı aracın onarımı kasko sigortacısı .....Sigorta tarafından yaptırılmış olup müvekkili şirket .....tarihinde 13.368,00-TL rücuen tazminat ödemesi gerçekleştirildiğini, davanın reddini, ihbar olunan konumunda olmaları nedeniyle müvekkili şirket adına hüküm kurulmamasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan .....Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı/davayı ihbar eden davalı tarafından müvekkili sigorta şirketine yapılmış usulüne uygun bir başvuru bulunmadığını, talep miktarını belirleyebilecek olan davacının, belirsiz alacak davası ve/veya kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından dolayı davanın, “HMK 114/1-h maddesi hükmü gereğince dava şartı yokluğundan” usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bir davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilebilmesi için belirsiz alacak davasi olduğunu açıkça belirtilmesi gerektiği, fazlaya ilişkin haklarin sakli tutulduğuna ilişkin terimlerin kısmi dava olarak nitelendirildiği yönünde olduğunu, bu durumda davanın belirsiz alacak olarak kabul edilmesi mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybına yönelik taleplerin müvekkil şirketten haksız kazanç sağlamaya yönelik olmaması, alanında uzman bilirkişi marifeti ile hesaplanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek ve yukarıdaki savunmalarımız baki kalmak kaydı ile tazminat ödenmesi gerektiğine kanaat getirilmesi halinde poliçedeki kloz ve muafiyetlerin uygulanmasını, davanın öncelikle esasa girilmeksizin usuli itirazlarımız doğrultusunda usulden reddini, ortaya çıkacak tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; Davalıya ait .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....yazdığı açıklamada “ aracımla park halinde dururken kapıyı açtım A aracı hızlı şekilde geçerken aracımın kapısına çarptı.” şeklinde beyanda bulunduğu, davacıya ait .....plakalı .....marka minibüs sürücüsü .....yazdığı açıklamada “ aracımla Seyir halindeyken park halinde olan .....plakalı aracının kapısının açılması sonucu aracımın sağ tarafında maddi hasar oluşmuştur.” şeklinde beyanda bulunduğu, tutanağın taraflarca imza altına alındığı anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kişi başına 120.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .......Ltd.Şti adına olduğu, .....plakalı .....İnşaat Sosyal Hizmetler Gıda Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Kazada .....plakalı otomobilin ön tampon, motor kaputu, sağ arka çamurluk, sağ stop sacı, sağ ön kapı, sağ sürgülü kapı kısımlarında maddi hasar olduğu tespit edildiği, araçta yapılan onarımın araçta gerçekleşen hasarla uyumlu olduğu, Kaza tarihi itibariyle (.....) İkame Araç Bedeli 20.405,00 TL olarak hesaplanabileceği, kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan kaynaklı Değer Kaybının 47.111,17 TL olarak hesaplanabileceği, araçta yapılan onarımlatın araçta gerçekleşen hasarla uyumlu olduğu ve hasar tutarının 18.800,43 TL olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kusur raporu; .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....ile .....plakalı .....marka minibüs sürücüsü .....karıştığı kazada .....Sigorta A.Ş. kuruluşu tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı .....plakalı araç sürücüsü ....., 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67/1-a (Park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmak,) Maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında kusurlu olduğu; davacıya ait .....plakalı araç sürücüsü .....' un da yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b (Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak,) maddesini ihlal ettiğinden meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
7-Davacı vekilinin .....tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: Araç onarım bedeline mahsuben talep ettikleri 10,00-TL alacaklarını, bilirkişi raporunda belirtilen 18.800,43-TL hasar bedelinin kusur oranlarına göre %75'i alındıktan sonra elde edilen 14.100,32-TL'den sigorta şirketi tarafından hasar bedeline ilişkin olarak ödenen 13.368,00-TL'nin mahsubu neticesinde bakiye bedel üzerinden 722,32-TL artırarak toplamda 732,32-TL araç mahrumiyet alacağına mahsuben talep ettiğimiz 10,00-TL alacaklarını bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkiline atfedilen %25 kusur oranına göre 15.293,75-TL artırarak toplamda 15.303,75-TL olmak üzere genel toplamda 16.016,07-TL arttırarak, 16.036,07-TL talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazanın davalı şirkete ait .....plakalı otomobil ile park halinde iken aracın kapısını açtığı anda davacının aracına çapmak sureti ile kazanın gerçekleştiği taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmıştır. Meydana gelen kazada bu oluş şekline göre .....plakalı araç sürücüsü ....., 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67/1-a (Park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmak,) Maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında kusurlu olduğu; davacıya ait .....plakalı araç sürücüsü .....' un da yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b (Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak,) maddesini ihlal ettiğinden meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmış olup, mahkemece olayın oluşuna uygun olarak hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere yukarıda açıklanan gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, 47.111,17TL değer kaybı tazminatı, 20.405,00TL ikame araç bedeli, 18,800,43 TL hasar bedeli tazminatının oluşacağı, belirtilmiştir. Raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli .....tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....Limited Şirketi'nin aracın maliki, davalı .....ise araç sürücüsü olduğu anlaşılmakla davalıların KTK hükmü gereğince ve TBK ilgili hükümleri gereğince ve kazaya karıştığı sıradaki sürücüsü olup haksız fiil hükümlerine göre sorumludur. Davalının kusuru nisbetinde sorumlu olacağı ve hükme esas alınan kusur raporuna göre de asli oranda %75 oranında kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden sorumlu olacaktır. Davacı yanın .....tarihinde dava dışı sigorta şirketinden değer kaybına ilişkin ödeme aldığının beyanı üzerinde bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalıların kusur nispetinde tenzilat yapıldığında ise araç onarım bedelinin 15.303.75TL, araç onarım bedeli için ise 732,32TL davacının talep edebileceği, davacının bedel artırım dilekçesindeki talebi dikkate alındığında da bu talepler yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı işleten ile araç sürücüsü için kaza tarihine isabet eden .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait araç ticari kullanıma özgülenmiş olduğu göz önüne alındığında avans faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
A) Davacının hasar onarım bedeli talebi olan 732,32TL'ye kaza tarihi olan .....'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının değer kaybı tazminat talebinin REDDİNE,
C) Davacının ikame araç bedeli talebi olan 15.303,75TL'ye kaza tarihi olan .....'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 16.026,07 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 1.095,42-TL harcın peşin alınan 427,60 TL harcın ve 274,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 393,82-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ve 274,00 TL ıslah harcı toplamı 1.129,20-TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 5.700-TL Bilirkişi ücreti, 890.00-TL Tebligat ve posta masrafı ile dosya masrafı olmak üzere toplam 6.590,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 6.586,04 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 16.026,07- TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.800,00-TL arabulucu ücretinin 1.900TL sinin davacıdan 1.900,00TL sinin ise davalı .....Limited Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim