TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2024
KARAR TARİHİ: 17/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....Tarihi saat .....sıralarında SÜRÜCÜ .....sevk idaresindeki .....plakalı araç Diyarbakır ili Kayapınar ilçesi kırmızı ışıkta durduğu esnada, araç sürücüsü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda, müvekkiline arkadan çarpan .....plakalı araç sürücüsü .....’ın % 100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine zararlarının giderilmediğini, Belirsiz Alacak Davasına Konu Edilen Alacak Kalemleri; şimdilik 7.500 TL Değer Kaybı Bedeli, şimdilik 10 TL Orijinal Parça Bedeli, Kısmi Davaya Konu Edilen Alacak Kalemleri;şimdilik 10 TL İkame Araç Bedeli olmak üzere şimdilik 7.520 TL’nin, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirkete davadan önce başvuru yapılmış ve davacının zararı karşılandığını, davacı tarafa ve yetkili servislere onarım ve işçilik için toplamda .....tl ödendiğini, sigorta şirketinin hasar ödeme mükellefiyeti hak sahibinin belgeleri ile usulen sigorta şirketine müracaatından itibaren 8 işgünü sonra başlamakta olduğunu, müvekkili şirketin usulen temerrüde düşürülmediği için faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, yukarıda belirttiğimiz üzere kaza tarihinde araç başı maddi tazminat limit .....tl olup, müvekkili şirket en fazla .....tl ile sorumlu tutulabileceğini, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsü .....aracı ile Diclekent bulvarı ışıklarında kırmızı ışıkta beklerken arkadan ses geldiğini inip baktığında .....plakalı aracın kendi aracının arkasına çarptığını, .....plakalı araç sürücüsü .....kırmızı ışıkta bekleyen .....plakalı araca arkadan çarptığını beyan ettiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin araç başına 240.000TL olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik tescil ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu tespit edilmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
5-Mahkememizce makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu: Davaya konu .....plakalı aracın .....marka, .....tipinde, .....model, Yük Nakli - Hususi araç olan, Beyaz renkli aracın onarımında kullanılan parçaların tamamen orijinal parçalar olduğu, davacının orijinal parça fark bedeli alacağının olmadığı, davacıya ait .....plakalı araçta oluşan hasara bağlı olarak araçta değer kaybının meydana geleceği, araçta meydana gelen değer kaybının olay kaza tarihi itibariyle .....TL olduğu, davacıya ait .....plakalı araçta meydana gelen hasarın onarılması için gerekli makul onarım süresinin 5 gün olduğu, dava konu olan aracın marka, modeli, yaş ve özellikleri göz önünde bulundurularak, davacı tarafından kaza olmasaydı ahi yapılması gereken yaktı vs. Gibi zorunlu giderler indirildikten sonra dava konusu araca emsal bir aracın günlük kiralama bedelinin, olay kaza tarihi itibariyle 800,00 TL olduğu ve aracın tamirde kaldığı süre içerisinde araç mahrumiyet süresi boyunca davacının toplam ikame araç bedelinin araç mahrumiyet bedeli olan kaza tarihi itibariyle 4.000,00 TL ( 5 gün *800,00 TL= 4.000,00 TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
6-Sigorta şirketine başvuru evrakı; davacı vekili tarafından, davalı sigorta şirketine yapmış olduğu başvurunu .....tarihinde tebliğ olunduğu anlaşılmıştır.
7-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Dava dilekçesi ile 7.500 TL olarak talep ettiği değer kaybı tazminatını 7.500 TL arttırarak, 15.000,00 TL olarak belirledikleri, 15.000,00 TL' değer kaybı tazminatını kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduat aksi kanaat hasıl ise avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacı müvekkillere verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile de belirlendiği üzere davalı nezdinde sigortalı araç şoförünün kırmızı ışıkta durmak, güvenli takip mesafesi bırakmamak eylemleri nedeni ile etkin dikkatli olarak araç kullanmadığı, özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu; davacının kusurlu bir hareketinin bulunduğuna dair somut bir itirazın veya delilin bulunmadığı, kaza tespit tutanağında bu hususa ilişkin bir yansımanın da olmadığı anlaşılmakla kaza nedeniyle kusursuz olduğuna kanaat getirilmiş olduğu; kaza nedeniyle davacı aracında 15.000 TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan bir ödemenin bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu kaza tarihinde limitin 120.000TL olduğu ve değer kaybı talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı; dava dilekçesi ile talep edilen ikame araç bedelinin poliçe teminat kapsamında kalmadığı, orjinal parça değerinin ise bilirkişi raporuna göre bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmakla davanın talebinin kısmen kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği başvuru evrakının .....tarihinde tebliğ edildiği, takip eden 8. İş gününün e .....'e isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İle
A) Davacının değer kaybı talebi olan 15.000,00 TL nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının ikame araç ve orjinal parça taleplerinin ayrı ayrı reddine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.024,65 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın ve 128,10TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 468,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 128,10 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 555,70- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 165,50TL, dosya masrafı 12,00TL ve bilirkişi ücreti 2.500TL olmak üzere toplam 2.677TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 20,00TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irat kaydına
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim