TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2024
KARAR TARİHİ: 24/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... Plakalı yarı römork aracı ile Mardin ilinden Mardin yolunu kullanarak Diyarbakır ili seyir halindeyken ... köprüsü kavşağı .... kavşağa geldiği esnada aracının ön kısımları ile kavşakta kırmızı ışıkta beklemekte bulunan müvekkil şirkete ait aracın sürücüsü olan ...'ın idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile ...'ın idaresindeki çekicinin ön kısımları önünde bulunan ... Plakalı çekiciye bağlı ... Plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması neticesinde üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı araç sigorta şirketine yaptığımız başvuru neticesinde 150.000 TL bir ödeme yapılmış olduğunu ancak araçtaki değer kaybı miktarı ödenin çok üzerinde olduğunu, davanın kabulü ile bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra arttırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik değer kaybı için 10.000 TL, araç mahrumiyeti tazminatı için 10.000 TL, anlaşmalı servisin uyguladığı iskonto tutarı olan 39.407,30 TL olmak üzere toplam 59.407,30 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan tahsilini, davalının aracı elden çıkartma ve dava sonucu alınabilecek tazminatın sonuçsuz kalma ihtimali bulunduğundan davaya konu davalıya ait aracın trafik kaydına ihtiyati haciz konmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Global Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından mini onarım işlemlerini gerçekleştiren ... SERVİS OTO HİZMETLERİ SANAYİ VE DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ hesabına ... tarihinde yapılan mini onarım işlemi için 2.100,00 TL ödendiğini, ... tarihinde işçilik ve onarım ücreti olarak toplam 221.031,85 TL ödeme sigortalımız ... YAPI SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ hesabına ödenmiş olduğunu, TKHK md. 68 gereği özel dava şartı yokluğundan, 6100 s.lı HMK md.115 kapsamında davanın usulden reddini, olası bir kabul kararı durumunda gerçekleştirilecek ödemenin rücu durumunun olması nedeniyle davanın ... Sigorta Şirketi'ne ihbar edilmesine ve dava dilekçesinin tebliğine karar verilmesini, Belirtilen taleplerinin kabul görmemesi halinde ise delillerimiz ve beyanlarımız doğrultusunda, yürürlükte bulunan "Kasko Poliçesi Genel Şartlarının" ve sigortalımız ile müvekkil şirket arasında akdedilmiş bulunan ve ekte yer alan "sözleşmenin (poliçenin)" davaya konu kısımlarına ilişkin maddelerinin sunduğu teminatlar kapsamında, "Zenginleşme Yasağı" ilkesi gözetilerek zararın somut olarak hiçbir delil ile ispatlanmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1- Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; ... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römork aracı ile Mardin ilinden Mardin yolunu kullanarak Diyarbakır ili istikametine seyrederken ... köprüsü kavşağı ... kavşağa geldiği esnada aracının ön kısımları ile kavşakta kırmızı ışıkta beklemede bulunan sürücü ... idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpar çarpmanın etkisi ile ... idaresindeki çekicinin ön kısımları ile önünde kırmızı ışıkta beklemede bulunan sürücü ... idaresindeki ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması neticesinde üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römork araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 56/1-C( Önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli mesafeden izlemek Yakın Takip) maddesini ihlal ettiği kaza yerinde yapılan incelemede ve sürücü beyanlarında anlaşılmış olduğu belirtilmiş, tutanak iki polis memuru tarafından imza altına alınmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ... tarihlerini kapsayan kasko poliçesi düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı çekicinin ... Yapı Ticaret Ltd.Şti'ye ait olduğu ve kazaya karışan ... plaka sayılı araç malikinin ... Uluslararası Taşımacılık Pet.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti.'ye ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: ...Global Sigorta A.Ş tarafından ... plakalı araca ait ... numarala hasar dosyası oluşturulduğu, ... Servis Oto Hizmetleri Sanayi adına ... tarihinde 2100 TL, alacısı ... Yapı Sanayi ve Ticaret Limited şirketine ... tarihinde 221.031,85 TL, alıcısı ... Yapı Sanayi ve Ticaret Limited şirketine ... tarihinde 221.031,85 TL değerinde hasar ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... Tarihli makine rapor: Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, ... marka, ... model, ... şasi numaralı, ... Motor numaralı, ... kilometre/saat KAMYON -ÇEKİCİ araç olduğu, dava konusu aracın .... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası davaya konu aracın ön kısmalarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, araçta oluşan hasarın onarımı için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; tampon sol ön köşe braketi, ön tampon ızgarası, çeki kancası, sol yan kaput deflektörü, kelepçe, ön tampon braketi, sol tampon destek, ön tampon uzatması, panelli gövde yan basamağı, ön ayna, sol kapak çeki kancası, sol braket, tampon ızgarası, sağ ön kabin süspansiyonu, kapak, kaput kilidi, orta tampon, kaput, sol far, orta ön basamak, radyatör, kaput, kilit karşılığı, silecek kolu ve süpürgesi, cam silecek motoru, bağlantı ve bağlantı parçalarının değiştirildiği; kondansatör ve ön göğüs iç sacı parçaları ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 46 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, ... plakalı araçta oluşan hasarın onarımı için ıskontoların doğal olduğu ve eksper raporda belirtilen yedek parça referans kodları incelendiğinde onarımda kullanılan parçaların tamamı orijinal parça olduğu ve onarım giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, 81.479 kilometrede olduğu, mevcut hasardaki parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımları ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 255.884.10 TL değer kaybının oluştuğu ve sigorta şirketi tarafından 150.000,00 TL tenzil edildiğinde (255.884,10 TL 150.000,00 TL) =105.884,10 TL bakiye değer kaybı miktarının ödenmesi gerekeceği ve davaya konu araç 17 gün içerisinde onarılabileceği ve araç mahrumiyeti bedelinin (17x 2.500,00)= 42.500,00 TL kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
7-Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Araçta meydana gelen değer kaybı için 105.884,10 TL ve İkame araç tazminatı için 42.500 TL nin müştereken ve müteselsilen ... Uluslararası Taşımacılık Petrol İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden; anlaşmalı servis / tedarikçinin uyguladığı 39.407,30 TL'nin davalı ...Global Sigortadan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin tahsiline karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemi ile kasko sigorta şirketinin anlaşmalı servisin uyguladığı iskonto bedelini davalılarda tahsil edip edemeyeceğine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili her ne kadar tüketici hakem heyetine gönderilmesi gerektiğinden bahisle usulden red talebinde bulunmuş ise de davacının tüzel kişi tacir olması, aracın niteliği dikkate alındığında mahkememizin görevli olduğu anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu ... tarihinde davalı sigorta şirketinin kasko sigortacısı olduğu, davalı ... Uluslararası Ltd. Şti'nin ... plakalı aracın maliki olduğu, ... plakalı aracın sürücüsünün ... olduğu; kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere ... plakalı aracın seyir halinde önünde giden davacıya ait ... plakalı aracın kırmızı ışıkta beklerken bu araca arkadan çarpması sonucu meydana gelmiş olduğunun belirlendiği, taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmakla, meydana gelen kazada; ... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu “Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylı sağlama” başlıklı 56. maddesinin “c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde gide araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” hükmün ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'un “ Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlıklı 82. Maddesinin “Araç sürücüleri trafik kazalarında; ...d) Arkadan çarpma,.... Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” hükmünü ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü ...'ın ise kazanın oluşumunda bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait aracın daha önce karışmış olduğu bir kazasının bulunmadığı, meydana gelen kaza nedeniyle meydana gelen hasar nedeni ile 255.884,10TL değer kaybının meydana geleceği, aracın makul onarım süresinin 17 gün olacağı, davacının aracına ikame bir aracın günlük kiralama süresinin 2.500TL olacağı böylelikle araç mahrumiyet bedelinin 42.500TL olabileceğinin belirlendiği, içtihatlara uygun ve denetime elverişli ... tarihli raporun hükme esas alındığı, davacının değer kaybı tazminatına ilişkin olarak 150.000TL ödeme aldığının anlaşıldığı, bu ödeme tenzil edildiğinde ve davacının kusurunun bulunmamasına göre davalı işleten ile sürücünün meydana gelen bu tazminat kalemlerinden TBK ve KTK hükümlerine göre sorumlu olduğu anlaşılmakla talep doğrultusunda davalı ...'in sorumluluğu 10.000TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ile ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den tahsiline karar verilmiştir. Haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiş aracın kullanım amacının ticari olması nedeniyle avans faize hükmedilmiştir.
Davacının kasko poliçesi akdetmiş olduğu davalı sigorta şirketinden anlaşmalı servisin uyguladığı iskonto bedeli talep edilmiş ise de; davacının ... tarihinde vermiş olduğu beyanında da belirtildiği üzere; hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği, davacının hasar bedeli için bir ödeme yapmadığı, kendisinin aracı kılındığı anlaşılmakla; sigorta şirketinin anlaşmalı servis ile arasında belirlediği sözleşme koşulları bakımından davacının doğrudan bir zararından bahsedilemeyeceği iskonto bedeli için davalıdan bir bedel tahsil edemeyeceği kanaat edilmekle bu talep bakımından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
A) Davacının değer kaybı tazminatı talebinin kabulü ile; 105.884,10 TL'ye ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'in sorumluluğu 10.000TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ile ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının ikame araç bedeli talebinin kabulü ile; 42.500,00 TL'ye ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'in sorumluluğu 10.000TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ile ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
C) Davacının iskonto bedeli talebinin REDDİNE,
2-2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 148.384,10 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 10.136,12-TL harcın peşin alınan 1.014,53 TL harcın ve 2.192,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 6.929,58-TL harcın davalı ...'in sorumluluğu 933,90-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ve ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 1.014,53 TL peşin harç ve 6.929,58 TL ıslah harcı toplamı 8.371,72-TL nin davalı ...'in sorumluluğu 1.128,26TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ve ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.200-TL Bilirkişi ücreti, 1.782,00-TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 3.982,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında, 3.135,43TL'nin; davalı ...'in sorumluluğu 422,56-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ve ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davalı ...'in sorumluluğu 20.000-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ve ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı ...sigorta şirkeri kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T md.7/2 gereğince hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.800,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranı dikkate alındığında 2.992,12-TL sinin davalı ...'in sorumluluğu 403,25-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılar ... ve ... Uluslararası Taş. Pet. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 807,88-TL sinin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim