TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 02/09/2025
KARAR TARİHİ : 21/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına tescilli ... plakalı araç, ...tarihinde ...sevk ve hakimiyetindeyken; davalı şirketçe ...poliçe numarasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan ...plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karışmış ve kaza sonrası müvekkile ait araç hasar gördüğünü, kazadan sonra hasar alan müvekkilimiz adına tescilli araç, onarım amaçlı servise götürülmüş ve onarım sonucunda 194.932,67 TL fatura çıkarıldığını, müvekkili adına kayıtlı ...plakalı araçta oluşan 100,00 TL değer kaybı bedelinin, kaza tarihi itibariyle uygulanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tüm davalılardan (sigorta şirketi yönünden teminat limiti kapsamında) müteselsilen ve müştereken sorumlulukları kapsamında tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;...plakalı araç, .../...numaralı poliçe kapsamında, ...- ...tarihleri müvekkil sigorta şirketi tarafından Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalandığı, Müvekkili şirketin sorumluluğu, sigortalı aracın kusur durumu ve poliçe teminat kapsamında araç başına 300.000 TL, kaza başına 600.000 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi davacının hasarına ilişkin olarak davacı tarafa 95.000 TL değer kaybı ödemesi yapmış olup müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, müvekkili şirket tarafından poliçe teminat limiti dâhilinde ödeme yapılmış olması, davaya konu zarar kalemlerinin bağımsız eksper raporuna dayalı olarak karşılanması ve müvekkil şirketin herhangi bir ilave sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ...Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, müvekkili Şirket, Davaya Konu ...Plakalı Aracın Davaya Konu Kaza Tarihi İtibarıyla Zilyedi Olmayıp Fiili İşleten Sıfatına Haiz Olmayan Müvekkil Şirket Açısından Pasif Husumet Yokluğu Nedeni İle Davanın Reddine Karar Verilmesini, davanın dava dışı ...A.Ş.'ye işbu davanın ihbar edilmesine; müvekkil şirket lehine pasif husumet yokluğundan ötürü davanın reddine; mahkeme aksi kanaatte olur ise de davacı yanın taleplerinin sigorta poliçesi kapsamında olduğu göz önünde bulundurulup müvekkili lehine davanın esastan reddiyle yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Davanın, görevsizlik nedeniyle; hmk m.114/1-c ve hmk m.115/2 uyarınca, dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, Söz konusu ...plakalı araç, kaza tarihinde Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ (PTT) ile müvekkil Şirket arasında imzalanan ...araç sözleşmesi kapsamında, PTT'ye kiralanmış olan bir araçtır. İlgili araca ait sözleşme ekte sunulmuştur. KABİS sisteminden de ilgili araca ilişkin kiralama bilgileri görülebilmekte olduğunu, davadaki talepleri kabul anlamına gelmemekle birlikte, Mahkememiz tarafından aracın makul tamir süresinin belirlenmesini, aracın makul tamir süresi belirlendiğinde iş bu davanın haksız ve hukuksuz şekilde açıldığı ortaya çıkacağını, ayrıca tamir sürecindeki araç amortisman bedeli ve yakıt giderlerini mahsup edilmesini, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere müvekkil şirketin işbu davada ihbar olunan sıfatı bulunmayıp davacının açmış olduğu dava haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının kazadan kaynaklı tazminat taleplerinde müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, bu nedenle davacının haksız ve somut gerçeklikten uzak alacak taleplerinin reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Mahkememizce Makine Mühendisi ve Trafik bilirkişi heyetinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu; Kusura ilişkin yapılan incelemede sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın kazada ASLİ %100 (yüzde yüz)oranında kusurlu olduğu, sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, Makine mühendisinin yaptığı incelemede ...Plakalı, ...Model ...Marka Otomobilin ...tarihli kazası sonrası, yukarıdaki açıklama ve hesaplamaları kapsamında ; piyasa değerinden 129.000 TL değer kaybettiği kanaatine varıldığı anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ...tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı buna göre talep edilen zararın doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, ...tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;
...tarihinde trafikte seyir halinde iken davalı ...plaka sayılı aracın davacıya ait bulunan ...plakalı araç ile çarpışması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olaya ilişkin kolluk kaza tespit tutanağında davalı araç sürücüsünün KTK m.52/1-b uyarınca tam kusurlu olduğunun belirtildiği davacı tarafça aracın işleteni, sürcüsü ve ZMSS sigortacısına karşı tazminat davası açıldığı görülmektedir.
Aracın SBGM kayıtları dosya arasına alınmış olup davalı işleten tarafından sunulan cevap dilekçesi ile davalı ...plaka sayılı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı PTT Anadolu Ljistik firmasına kirilandığı buna dair de cevap dilekçesi ekinde ...tarihli ve sözleşme süresinin 36 al olduğu kiralama sözlemesinin dosya arasına sunulduğu anlaşılmıştır.
Bundan sonra dosya 1 trafik ve 1 makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyete tevdi edilmiş, heyetçe tanzim olunan ...tarihli raporun kusura ilişkin kısmında davalı sürücünün KTK m.56/1-a uyarınca tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, aracın değer kaybının ise nisbi metod yöntemi uygulanmak suretiyle 129.000,00 TL olarak hesap edildiği görülmüştür. Bilirkişi raporuna karşı itirazlar mevcut olsa da raporun Yargıtay içtihatları gözetilerek hazırlandığı, kusur raporu ile KTT deki kusur tespitlerinin uyumlu olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmıştır.
Davacı vekilince ise ...tarihli talep artırımında davalı sigorta şirketinin sigorta limitinin 300.000,00 TL olduğu, dava tarihi öncesinde araç hasar onarımı için 194.932,67 TL, değer kaybı için ise 95.000,00 TL ödeme yapıldığı, buna göre bakiye limit tutarının 10.067,33 TL olduğu, toplam değer kaybı tutarı olan 129.000,00 TL den davalı sigorta şirketince ödenen 95.000,00 TL nin mahsubu halinde ise geriye ödenmesi gereken tutarın 34.000,00 TL kaldığı bu tutardan ise sürücünün herhangi bir kısıtlama olmaksızın sorumlu olduğu gerekçesiyle sigorta şirketinin yalnız 10.067,33 TL den sorumlu olması kaydıyla toplam 34.000,00 TL üzerinden davanın ıslah edildiği ancak ıslah dileksinde işleten yönünden ıslah yapılmadığı anlaşılmıştır.Buna göre davacı vekilinin ıslah talebi doğrultusunda davanın sürücü ve sigorta şirketi yönünden aşağıdaki şekilde kabulüne ilişkin hüküm ihdas edilmiş, işleten yönünden ise aracını dava dışı PTT Lojistiğe uzun süreli kiralaması nedeniyle sorumluluğun uzun süreli kiralayana ait olduğu gözetilerek husumet yokluğu nedeniyle redde ilişkin hüküm ihdas edilmiştir.
Ek olarak davacı vekilince dava açılmasından önce sigorta şirketine başvurusunun tebliğ edildiği, davalının aracının kullanım amacının ticari olması nedeniyle de avans faize hükmedilmiş davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi 8 iş günü sonrası sayılarak faizin başlangıç tarihi belirlenmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın davalı ...Ticaret AŞ yönünden HUSUMET NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davanın davalı asil ...ve ...Sigorta AŞ yönünden ise KABULÜ İLE; 34.000 TL değer kaybı bedelinin sigorta şirketinin poliçe teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla sigorta şirketi yönünden yalnız 10.067,33 TL sinin sigorta şirketine başvurunun tebliğinden itibaren 8 iş günü sonrası olan ...tarihinden itibaren; diğer davalı ...yönünden ise kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen 34.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.322,54 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.196,04 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.126,50 TL harcın davalı asil ...ve ...(sigorta şirketinin yalnız 333, 55 TL sinden sorumlu olması kaydıyla ) müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 580,64 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.811,44 TL harcın davalı asil ...ve ...(sigorta şirketinin yalnız 536,36 TL sinden sorumlu olması kaydıyla ) müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 1.010,80 TL tebligat gideri, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.010,80 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 8.984,38 TL'sinin davalı asil ...ve ...AŞ' dan (sigorta şirketinin yalnız 2.660,25 TL sinden sorumlu olması kaydıyla )müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 26,42 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın sigorta şirketi yönünden kabul edildiği dikkate alınarak tamamının davalı sigorta şirketinden alınmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 34.000,00 TL üzerinden takdir edilen 34.000,00 TL vekalet ücretinin davalı asil ...ve ...AŞ'den (sigorta şirketinin yalnız 10.067,33 TL sinden sorumlu olması kaydıyla )müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ...Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 100,00 TL üzerinden takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, Davacı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibariyle KESİN olduğundan istinaf yolu kapalı olmak üzere karar verildi.
Katip Hakim
Full & Egal Universal Law Academy