T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
TALEP EDEN :
VEKİLİ :
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 16/12/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
KARAR YAZIM TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin hamili olduğu, .....Bankası A.Ş. Diyarbakır .....Sanayi Şubesi'nden verilme, keşidecisi .....olan, .....çek numaralı, .....keşide tarihli, 750.000,00- TL bedelli çekin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada kaybolduğunu, bu nedenle tahsili mümkün olmadığını, bu durumun müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, bahse konu çek yönünden kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için çekin bankalara ibrazı halinde tedbiren karşılığının ödenmemesini ve ödeme yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.
Talebin yasal dayanağı 6102 Sayılı TTK'nun 651 ve devamı maddeleridir. TTK'nun 651. maddesine göre; kıymetli evrak zayî olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nun 757. maddesine göre de iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar vermesi istenebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 818/s maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hüküm "çek" için de uygulanır.
Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde; Mahkememizce muhatap bankadan çeklerin ibraz edilip edilmediği araştırılmış, muhatap banka tarafından verilen .....tarihli yazı cevabı ile çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmış, Mahkememizce 6102 Sayılı TTK'nun 762. maddesi gereğince; Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çeki elinde bulunduranın ilk ilân tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi taktirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde ilânlar yaptırılmış ve ilk ilân tarihinden itibaren 3 aylık süre geçmesine rağmen mahkememize bir müracaat olmamıştır. TTK'nun 761. maddesinde ilân süresinin vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren başlatılması düzenlemesine yer verilmiş ise de çeklerde vade olmayıp, TTK'nun 795. maddesi uyarınca çeklerin görüldüğünde ödenmesi gerekli olduğundan mahkememizce ilk ilân tarihi dikkate alınarak üç aylık süre hesabı yapılmıştır. TTK'nun 764. maddesine göre elden çıkan çek, verilen süre içerisinde mahkemeye sunulmazsa mahkemece çekin iptaline karar verilir. 6102 Sayılı TTK'nun 818/s maddesine göre; poliçenin iptali ile ilgili 757-764 madde hükümleri çek için de uygulanır. Toplanılan bu deliller ile davaya konu edilen çeklerin zayi olduğu, 6102 Sayılı TTK'nun yukarıda bahsedilen maddelerindeki şartların oluştuğu sonucuna ulaşılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin KABULÜ ile .....Bankası Diyarbakır .....Sanayi Şubesi'nden verilme, keşidecisi .....Limited Şirketi olan .....seri nolu .....keşide tarihli 750.000,00 TL bedelli bir adet çekin 6102 Sayılı TTK'nun 651, 759 ve 818/s maddeleri uyarınca zayî nedeniyle İPTALİNE,
2-Talebe konu çek üzerine ödeme yasağı konulması yönündeki verilen ihtiyati tedbirin HMK'nun 397/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren kaldırılmasına,
3-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminatın HMK'nun 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde talep eden davacıya iadesine,
4-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan talep eden tarafça peşin yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile eksik 116,60 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Talep edenin yatırdığı gider avansından artan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, talep eden vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip Hakim
Full & Egal Universal Law Academy