T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2025
KARAR TARİHİ: 18/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasMahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından keşide edilen ve ticari ilişki kapsamında dava dışı şirkete .....Peyzaj Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti.'ye verilen bir çekin, bu şirketin elinden rızası dışında çıkması (zayi olması) neticesinde davalı üçüncü kişinin eline geçtiğinin anlaşıldığını, çekin yetkili hamilinde bulunmaması ve ciro zincirindeki kopukluk nedeniyle müvekkili keşideciye karşı kambiyo takibi başlatılması hukuka ve ilgili hükümlere aykırı olduğunu, dava dışı şirket tarafından çekin zayiine (kaybına) ilişkin iptal davası açılmış olup, çeke dayanılarak başlatılan icra takibi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket ayrıca dava dışı .....Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti.'ye iyi niyetle çekten kaynaklı ödemeler yapıldığını, müvekkilinin dava konusu çeke istinaden borçlu olmadığının tespiti ile 6100 sayılı HMK m. 208-209 gereğince çek üzerindeki imzanın incelenmesini ve icra takibinin derhâl durdurulmasını talep ettiklerini, müvekkili şirket ile dava dışı .....Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti. arasında ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından bir adet çek düzenlenerek ilgili şirkete verildiğini, çekin .....Peyzaj Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti. lehine keşide edildiğini, dava konusu çek henüz ödenmeden, dava dışı .....Peyzaj Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti.’nin elinden kaybolduğunu veya çalındığını, çekin yetkili hamilin elinden rızası dışında çıkması üzerine, anılan şirket tarafından zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını, söz konusu iptal (zayi) davası Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .....Esas sayılı dosyası ile derdest olduğunu, bu dava nedeniyle mahkemece çek bedelinin ödenmemesi yönünde gerekli önlemler (ödeme yasağı) alındığını, çekin zayi olduğu anda hak sahibi olan hamil, kanunen iptal davası açma yetkisine sahip olduğunu, dava dışı şirket tarafından yürütülen iptal davası devam ederken, çek bu süreçte davalı .....eline geçtiğini, çekin yetkili hamili olmayan davalı, senedin üçüncü kişilerce (muhtemelen hırsızlık yoluyla) eline geçmesini fırsat bilerek kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlattığını, davalı, Diyarbakır Ergani İcra Dairesi’nin .....E. sayılı dosyası ile söz konusu çek bedelinin tahsili amacıyla müvekkili aleyhine takip yapmış olduğunu, davalı taraf çek üzerinde hak iddia etmekteyse de, çeki elinde bulundurma şekli ve ciro silsilesi itibariyle bu iddiası haksız olduğunu, çekin arka yüzünde, lehtar .....Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti. adına atılmış bir ciro/imza bulunmaktaysa da söz konusu çekin arkasındaki lehtar cirosu sahte olup ...... Şti. yetkililerine ait olmadığı belirtildiğini, .....Peyzaj Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti. çek üzerindeki ciro imzasının kendilerine ait olmadığını öğrendiğini ve icra takibine karşı “imzaya itiraz” yoluna başvurduğunu, nitekim Ergani İcra Hukuk Mahkemesi’nin .....E. sayılı dosyasında lehtar şirket tarafından ikame edilen imzaya itiraz davası devam ettiğini, bu durum, çek üzerindeki ciroların ve özellikle lehtar imzasının gerçek dışı ve irade dışı şekilde atıldığını kuvvetle gösterdiğini, lehtar şirket, çeki hiçbir şekilde davalıya ciro etmediği gibi; çeki elinde bulunduran davalı, müvekkil ile de hiçbir ticari ilişkiye sahip olmayan bir üçüncü kişi olduğunu, dava konusu çek yetkili hamili olan .....Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti.’nin zilyetliğinden isteği hilafına çıktığını, akabinde çek, ciro zinciri dışında davalının eline geçtiğini; davalı haksız olarak kambiyo takibi yoluna başvurduğunu, bu süreçte çekin iptali için açılan dava derdest olup, çek henüz iptal kararı verilmeden üçüncü kişinin eline geçmiş durumda olduğunu, çekin henüz iptal davası sürmekteyken ortaya çıkması, bu çek hakkında kambiyo takibi yapılamayacağını açıkça gösterdiğini, yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde, çek arkasındaki lehtar cirosunda yer alan imzanın .....Hafriyat Taahhüt İşleri Ltd. Şti. yetkilisine ait olmadığının (sahte olarak atıldığının) tespitini; bu suretle çekin ciro silsilesinin kopuk olduğunun ve davalının yetkili hamil sayılamayacağının tespitini, avalı tarafından Ergani İcra Dairesi .....E. sayılı dosyası ile başlatılan kambiyo (çek) takibine konu çek bedelinden dolayı müvekkili şirketin, gerek .....Bankası A.Ş. .....Şubesi'ne ait .....keşide tarihli 1.000.000-TL bedelli, .....seri numaralı çekten ve gerekse de bu çekin icraya koyularak başlatılan Ergani İcra Dairesi .....E. sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitini, dava konusu çek hakkındaki sahtelik iddiası kesin hükme bağlanıncaya dek ergani icra dairesi .....e. sayılı icra takip dosyasının derhâl durdurulmasını yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, çekin ticari ilişki kapsamında düzenlendiğini, usulüne uygun ciro silsilesine göre müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, davacının imzaya itirazının haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit talebine ilişkindir.
Davacı vekili, .....tarihinde UYAP sisteminden sunduğu dilekçesi davadan feragat etmiştir. Davacı vekilinin vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin olduğu görülmüştür.
Feragat davaya son veren bir taraf işlemi olup, HMK'nın 307 ilâ 312. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
HMK'nın 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi olarak tarif edilmiş, HMK.nun 311.maddesinde ise "feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur." hükmüne yer verilmiştir.
İzah edilen nedenlerle; davanın feragat nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekili, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiş ise de Mahkememizce İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca verilen bir ihtiyati tedbir kararı olmadığından, davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın FERAGAT nedeni ile REDDİNE,
2-Davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu'nun 22/3 maddesi uyarınca alınması gerekli 244,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 17.077,50 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 16.833,50 TL'nin hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nün 6.maddesi gereğince 78.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
KatipHakim