TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/02/2025
KARAR TARİHİ : 03/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına tescilli .....plakalı aracın, .....tarihinde .....hâkimiyetinde iken, davalı şirketçe
.....poliçe numarasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan .....
plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karıştığını ve kaza sonrası müvekkiline ait aracın
hasar gördüğünü, kazadan sonra müvekkiline ait araçta 15.845,41 TL tutarında hasarın
oluştuğunu, kaza sonrası hazırlanan kaza tespit tutanağında da görüleceği üzere .....
plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali
Sorumluluk Sigortası Genel şartlarına göre kaza sonrası oluşan değer kaybının da ZMMS
kapsamında güvence altına alındığını, müvekkiline ait aracın, gerçekleşen kaza ile birlikte
değer kaybına uğradığını ve kaybın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun’a göre davalı şirketin
sorumluluğunda olup, şirketçe zararın giderilmesi gerektiğini belirterek; kazaya karışan .....plakalı aracın ZMMS poliçesini yapan davalı şirkete müzekkere yazılarak
.....poliçe numaralı sigortaya ve kazaya ilişkin tüm evrakların ilgili sigorta
şirketinden istenmesine, müvekkili adına kayıtlı .....plakalı araçta oluşan 100 TL
değer kaybı bedelinin, kaza tarihi itibarıyla uygulanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz
ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde
bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi adına kayıtlı .....plakalı aracın
müvekkili şirket nezdinde .....-0-0 poliçe no ile .....tarihleri
arasında geçerli olmak üzere Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi ile teminat altına
alındığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami
teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve Kara Araçları Kasko
Sigortası Genel Şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu .....plakalı aracın ZMMS sigortacısı konumunda olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun
ZMMS poliçesi kapsamında 200.000,00TL ile teminat altına alındığını, teminat limiti
bildirmiş olmalarının başvuruyu kabul anlamına gelmediğini, söz konusu teminat limitinin
tamamının defaten ödenmesi söz konusu olmayıp, zarar görenlerin kaza nedeniyle uğradığı
gerçek maddi zararın tespiti ve sigortalının kusuru oranında bu gerçek zararın tazminin esas
olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğuna isabet eden
tazminat miktarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu dosyada bilirkişi incelemesi
yapılmasını talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu tazminat
“ancak dava tarihinden itibaren” işleyecek “yasal faiz” ile birlikte talep edilebileceğini, faiz
talebinin kabulüne karar verilmesi halinde “yasal faize’’ hükmedilmesini talep ettiklerini
belirterek; davacı tarafça henüz başvuru inceleme aşamasındayken işbu dava açıldığından dava
şartı eksikliği nedeniyle davanın reddine, müvekkili şirketin
sorumluluğunun genel şartlarda sayılan hal ve koşullar altında ve yukarıda açıklanan
çerçevede değerlendirilmesine, aykırı hallerin tespiti halinde anılan taleplerin reddine, kusur
oranlarının tespiti amacıyla dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine Tevdiine,
gerçek hasarın tespiti için alanında uzman ve tarafsız bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasına,
poliçe teminatı dışında olan ekspertiz ücret masrafı, yargılama gideri ve faize ilişkin taleplerinin
reddine, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğinden aleyhe faize hükmedilmemesine, aksi
halde başvuru tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasına, aleyhlerine
hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve hükmedilecek olan vekâlet ücretinin karşı
tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava konusunun; Trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında ki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
Dosyanın incelenmesinde, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, poliçede araç başına maddi tazminat limitinin 200.000,00 TL olarak belirtildiği, dosya içeresinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar oluşup oluşmadığı, oluştuğunun kabulü halinde davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile faiz türü ve başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Kaza sonrası araç sürücülüre tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile tutanakta yer alan sürücü beyanlarının incelenmesinden; .....tarihinde sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile Diyarbakır ili Kayapınar ilçesinde bulunan Kayapınar .....Petrol karşısında seyir halinde iken park halinde bulunan davacıya ait .....plaka sayılı aracın sol arka kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmakla, davaya konu kazada kusur durumun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sigortalı araç sürücüsünün davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanan raporda özetle; " Davaya konu .....tarihli trafik kazası sonucunda hasar gören ve davacıya ait ....plakalı araca ilişkin olarak yapılan teknik ve belgeye dayalı inceleme neticesinde;
Araçta oluşan hasarın, meydana gelen kazayla uyumlu olduğu,
Kazaya ilişkin olarak düzenlenen ekspertiz raporunda belirtilen değişen ve onarılan
parçalar ile yapılan işçiliklerin kazayla uyumlu olduğu ve bu doğrultuda araç üzerinde
gerçekleştirilen tamir işlemlerinin yerinde ve uygun olduğu,
Araçta oluşan hasara bağlı olarak bir değer kaybının meydana geldiği,
Araçta meydana gelen değer kaybı miktarının, kaza tarihi itibarıyla 42.000,00 TL(kırk
iki bin Türk Lirası) olduğu" raporda ibraz edilmiştir.
Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davacının değer kaybı zararının 42.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği değer kaybı miktarının 42.000,00 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara davalı sigorta şirketine başvurunun ulaştığı .....tarihini takip eden 8. iş günü sonrasına denk gelen ve davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren sigortalı aracın ticari vasıfta olduğu dikkate alınarak avans faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; 42.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel 42.000,00 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.869,02 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL peşin harcın ve sonradan yatırılan 717,26 TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 1.536,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 başvuru harcı ve 717,26 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.948,06 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 500,00 TL tebligat ve posta masrafı ve 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.000,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 42.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.
Katip Hakim