TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/01/2025
KARAR TARİHİ: 11/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil .....Sigorta A.Ş nezdinde. ....numara poliçe ile ZMMS Poliçesi bulunan .....plaka sayık araç .....tarihinde dava ışı .....yek ve İdaresinde iken birden çok araçlı maddi hasarlı trafik kazasına sebeç olduğu, bu kazanın oluşumunda sürücü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/D Maddesini ihlal ettiği kaza yeri incelemesi ve .....güvenik kamarası neticesinde görüş ve kanaatine varılmıştır" Şeklinde tutanak tutulduğu, söz konusu kaza nedeniyle park halinde olan ....., ....plaka rumaralı araçlar hasarlandığını, hasar sonrası dosyada bulunan faturalar ve ekspertiz raporlarına göre müvekkili şirket tarafından kazada zarar gören .....plakalı aracın değer kaybı zararı için aracın malki .....tarafından Sigorta Tahkim Komisyonunun .....sayılı dosyası ile değer kaybı talepli başvuru yapıldığını, ilgi başvuru sonrası araç malki vekili hesabına 11.308,32 TL değr kaybı ödemesi .....tarihinde ödendiğini, bu ödemeden ötürü icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalının itiraz etiğinden icra takibinin durduğunu, davalının (borçlunun) takibe borca.faize ve ferilerine vaki itirazlarının iptaline icranın devamını, borçlu adına kayıtlı mahkemece sorgulama sonucu tespit edilecek taşınır ve taşınmaz kayıtlarına dava kesinleşinceye kadar 3. şahıslara derinin önlenmesi için teminat sız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı .....Sigorta tarafından müvekkil şirket aleyhine başlatılan Diyarbakır İcra Dairesi .....E. Sayılı dosya ile 11.830,44 TL alacak icra takibine konulmuştur. Ancak gönderilen "ödeme emri" ve takibin dayanağı hasar dosyaları gerçeklere ve hukuka aykırı olup, kabul etmeyip, itiraz etiklerini, müvekkilinin söz konusu kazalardan sorumlu ve borçlu olmadığını, müvekkili davalı şirketin kiralama departmanına ait .....plakalı araç .....tarihinde .....isimli şahsa "UZUN SÜRELİ KİRA SÖZLEŞMESİ" ile kiralandığını, .....tarafından, sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile aynı yol üzerinde park halinde duran .....plakalı, .....plakalı, .....plakalı, .....plakalı ve tarafımızca plakaları bilinmeyen araçlara bilerek ve isteyerek "kasten" defalarca vurduğunu, kira sözleşmesinin "uzun süreli" olması, araç üzerinde "fili hakimiyet" ve "ekonomik yararlanma" unsurlarının birlikte bulunması koşullarının varlığı sebebiyle müvekkil şirketin oluşan zarardan herhangi bir kusur ve hukuki sorumluluğu bulunmadığından açılan işbu davanın reddini ve müvekkil şirket aleyhine başlatılan Diyarbakır İcra Dairesi .....E. Sayılı icra takibinde davalıya borçlu olmadığının tespitini, "Haksız", "kötü niyetli" ve "sebepsiz zenginleşme" amaçlı icra takibi nedeniyle ve müvekkilin uğramış olduğu maddi ve manevi zararlar ve İİK. Md. 72 göz önünde bulundurularak alacak tutarının %20sinden aşağı olmamak üzere müvekkil lehine, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER :
Diyarbakır İcra Dairesinin .....Esas sayılı Dosyası; Davacı tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin .....E. Sayılı dosyası ile 11.830.44- TL lik alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçlulara tebliğ olunduğu ödeme emrine ...... Ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin itiraz ettiği anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, .....tarihli trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi bulunan .....plaka sayılı aracın dava dışı .....sevk ve idaresinde iken karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle park halinde bulunan birden fazla aracın hasar alması ve sigorta şirketinin yapmış olduğu ödeme ve meydana gelen trafik kazasında rücu şartlarının oluşması nedeniyle ödenen bedelin rücusu için Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağı incelendiğinde sürücü .....sevk ve idaresinde ki .....plaka sayılı araç ile ...... Sokak istikametinden 494. Sokak istikametini seyir halindeyken 494/1. Sokak boyunca ilk olarak aracının ön kısımları ile park halinde bulunan .....plakalı aracın arka kısımlarına, bu aracın ise temastan dolayı önünde park halinde bulunan .....plaka sayılı araca, daha sonrasında .....plakalı aracın sağ tarafta park halinde bulunan .....plaka sayılı araca ve yine temasın etkisiyle bu aracın ise arkasında park halinde bulunan .....plakalı araca, devamında .....plakalı aracın geri geri manevra yapıp park halinde bulunan .....plakalı araca ve son olarak sokağın sonunda sol tarafta park halinde bulunan .....plakalı araca çarpması neticesinde 7 araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda sürücü .....2918 sayılı KTK.'nun 84/1. maddesini ihlal ettiği tutanak altına alınmıştır.
Kaza sonrası zarar gören 3.kişiler tarafından açılan hasar dosyası kapsamında düzenlenen eksper raporları doğrultusunda davacı sigorta şirketi tarafından .....plaka sayılı araçta meydana gelen hasar için .....tarihinde .....38.046,00 TL, .....plaka sayılı araçta meydana gelen hasar için .....tarihinde .....3.387,00 TL, .....plaka sayılı araçta meydana gelen hasar için .....tarihinde .....13.897,00 TL ve .....plaka sayılı araçta meydana gelen hasar için Sigorta Tahkim Komisyon kararı uyarınca 11.306,32 TL değer kaybı ödendiği bu amaçla da ödenen işbu tutarın icra marifetiyle rücusu amacıyla takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Sigortalı araç sürücüsünün kasti eylemleri nedeniyle trafik kazasının meydana geldiği eldeki davanın tarafları arasında ihtilafsız olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketince sigortalı araç sürücüsünün kasti eylemleri nedeniyle meydana gelen zarar nedeniyle dava dışı üçüncü kişilere yapılan ödemeleri davalı sigortalıdan rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği, sigortalı aracın uzun süreli kiraya verilmiş olması halinde sigorta sözleşmesinin tarafı olan davacının işleten sıfatının ortadan kalkmasının rücu ilişkisinde sonuca etkili olup olmadığı, davacı sigorta şirketince dava dışı üçüncü kişilere yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalının rücuya dayalı icra takibinde talep edilen bedellerden ve işlemiş faizlerinden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarına ilişkindir.
2918 Sayılı KTK.’nun 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. KTK.’nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Davalı şirket tarafından sigortalı aracın uzun süreli kira sözleşmesi kapsamında üçüncü kişiye kiraya verilmiş olması nedeniyle işleten sıfatının kalktığına yönelik iddia onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren olduğundan davacı şirket sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür. (Benzer yönde, Yargıtay 17. HD.'nin 10.03.2014 tarih ve 2014/4135 E.-2014/3309 K.sayılı ilamı, Ankara BAM 26. HD.'nin tarih ve E.- K. Sayılı ilamı)
Sigortalı araç sürücüsünün kasıtlı eylemleri nedeniyle dava dışı üçüncü kişilere ait araçlara zarar verdiği her iki tarafında kabulündedir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi sonucunda meydana geldiği taktirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkânı bulunmaktadır. Bu durumda, meydana gelen hasardan dolayı, olayın sigortalı aracın sürücüsünün kasdi bir hareketi sonucunda meydana gelmesi nedeniyle, davacı sigorta şirketinin sigorta ettiren konumundaki davalı şirkete rücu imkânı bulunduğunun kabulü gerekir.
Rücu hakkı, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faiz talep edebilir. Davacı sigorta şirketi tarafından icra takibinde ödenen bedellere yasal faiz işletilmesi talep edilmiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından talep edilen faiz miktarlarının yerinde olup olmadığına ilişkin ödeme tarihlerinden takip tarihine kadar resen işlemiş faiz hesabı yapılmış ve bu kapsamda 11.306,32 TL asıl alacak ve 524,12 TL işlemiş faiz hesaplanmıştır. Bu halde davacı sigortacı tarafından takipte talep edilen asıl alacak ve faiz miktarı yerinde olup, açılan itirazın iptali davasının kabulüne karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Davalının Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin 11.306,32 TL asıl alacak ve 524,12 TL işlemiş faiz yönünden devamına,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 808,13.-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harcın mahsubu ile 192,73.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı, 615,40.-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.280,00.-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 101,00.-TL tebligat ve müzekkere giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 11.830,44.-TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın miktar itibariyle KESİN OLMASI nedeniyle istinaf yolu KAPALI olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim