T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
TALEP EDEN:
VEKİLİ :
TALEP: Zayi Belgesi Verilmesi
TALEP TARİHİ: 08/05/2025
KARAR TARİHİ: 06/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; .....tarihinde saat .....sıralarında Talaytepe Mah. Diyarbakır .....Sanayi sitesinde meydana gelen yangında müvekkili tasarrufunda bulunan ........Ltd.Şti'nin zarar gördüğünü, yangın sebebiyle ticari defterlerin küle dönüldüğünü ve kullanılamaz hale geldiğini, yangının müvekkilinin komşusu olan .....İnşaat isimli iş yerinde daraba tamiratı yapıldığı esnada meydana geldiğini, meydana gelen yangın sebbiyle .....yılları envanter defterleri, .....ve öncesi yılların yevmiye, kebir ve envanter defterleri ile alış satış ve sözleşmelerinin de yangında zayi olduğunu beyanla ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Açılan dava ile TTK'nın 82/7. maddesine dayanılarak ticari defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesi talep edilmektedir.
Mahkememiz .....tarihli tensip tutanağı .....no'lu ara kararı uyarınca; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, .....tarihinde Talaytepe Mah. .....Kayapınar/ Diyarbakır adresinde bulunan .....Oto Sanayi isimli işyerinde meydana gelen .....bildirim no'lu yangına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine karar verilmştir.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının .....tarihli yazı cevabında; meydana gelen yangın ile ilgili raporların gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....D.İş sayılı dosyasına söz konusu yangına ilişkin talep eden tarafça delil tespiti isteminde bulunulduğu, Mahkememizce bu hususta keşif icra edilerek bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin .....D.İş sayılı dosyasında aldırılan .....havale tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "Diyarbakır İli Talaytepe .....Kayapınar /
Diyarbakır adresindeki dükkânların;
Bir Adet Sanayi tipi panjur motorlu kapısının (/500) hasar gördüğü, kapı üstündeki alüminyum doğramanın zarar gördüğü, kullanılmaz hale geldiği, zemin kat duvar bims duvar üstündeki 3,40 m yüksekliğindeki alçıpan duvarın kullanılamaz
hale geldiği, projesinden alınan net ölçüsü 170,82 m2, brüt ölçüsünün 193,55 m2 dükkânların çatı
malzemesinin (sandviç panel eğim %10) kullanılmaz hale geldiği, tüm duvarlar alçı sıva ve boyalarının yangından dolayı duman isinden (kararma ve dökülme
şeklinde) zarar gördüğü, atölye (Asma kat) kısmında ofis olarak kullanıldığı görülen mahallerin doğrama, zemin
kaplama, tavan kaplaması ve korkuluk imalatlarının tamamen kullanılmaz hale geldiği.
tespit konusu işyerinde yangın sonrası oluşan zarara ilişkin inşaat, elektrik ve makine tesisatında
toplam 9.170.736,02 TL zarar meydana geldiği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizin .....tarihli celsesinde tanık .....beyanı alınmış, tanık; " Ben, talep eden şirkette yaklaşık dört buçuk yıldır çalışıyorum, son 2 yıldır ön muhasebe ve idari işlere bakıyorum, talep konusu yangın hakkımda bilgim vardır, yangın .....tarihinde meydana gelmiştir, resmi tatil olduğu için net hatırlıyorum, yangın talep eden şirketin şubesi olan .....bulunan adreste meydana gelmiştir, yangından sonra ben şubeye gittim, talep eden şirkete ait tüm ticari defter ve belgeler şirketin şubesinde yangının meydana geldiği adreste bulunuyordu, büro içerisinde dolaplara yerleşik haldeydi, dolapların ayrıca kilidi yoktur, ancak oda kapısı kilitlenmektedir, yangın meydana geldikten sonra gittiğimizde büroda hiç bir şey kalmamıştı, hepsi tamamen yanmıştı, benim bilgim görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce yapılan açık yargılama sırasında taraflarca gösterilen ve toplanan delillerden, talep edenin talep dilekçesi, ticaret sicil kaydı, itfaiye raporu, tanık beyanı ve tüm dosya kapsamına göre;
TTK'nın 82/7. maddesine göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."
Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.
Somut olayda, talep eden şirketin talebe konu şirket defterlerini şirket merkezi yerine şirket şubesinde muhafaza ettiği, defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özenin gösterilmediği anlaşılmakla; talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Talep edenin zayi belgesi verilmesi istemlerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-Peşin alınan harç yeterli olduğundan, başka harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep edenin yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının talep edene iadesine,
Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
BaşkanÜyeÜyeKatip