TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 14/07/2025
KARAR TARİHİ : 21/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, sonrasında da arabuluculuğa gidilmiş ancak görüşme sonuçsuz kalıp anlaşma sağlanamadığını, müvekkili adına tescilli .....plakalı araç, .....tarihinde kendi sevk ve hakimiyetindeyken; davalı şirketçe .....poliçe numarasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan .....plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karışmış ve kaza sonrası müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, müvekkili adına kayıtlı .....plakalı araçta oluşan 100,00 TL değer kaybı bedeli ile 100,00 TL hasar fark bedelnin, kaza tarihi itibariyle uygulanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan ayrı ayrı tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle;.....plakalı araç müvekkili şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigortası ile .....- .....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 300.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı vekilinin hesabına 112.104,96-TL hasar ödemesi yapıldığını, poliçe limitinin, poliçe süresince araç başı toplam limit olup ödemesi yapıldığını işbu tutarlar poliçe bakiye limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, ancak davacı vekilince belgeler tam ve eksiksiz olarak müvekkili şirkete ibraz edilmeksizin, dava açıldığını, hal böyle iken, somut olayda başvuru şartı gerçekleşmediğinden, usulden red kararı verilmesini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile zarar gören araçta oluştuğu iddia edilen “değer kaybı”nın belirlenebilmesi için araç kullanım tarzı, kilometresi, önceki kazaları vb. tüm kriterlerin incelenmesi ve bu kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması gerektiğini, tüm hususların hassas bir şekilde araştırılması gerektiğini, değer kaybı mevcut ise ZMSS genel şartları’na belirtilen hesaplama yöntemlerine göre tespit edilecek değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, belirtilen nedenlerle; müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen haksız ve dayanaksız davanın reddini, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-Mahkememizce makine mühendisi ve Trafik bilirkişisi heyetinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu: Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda sağ ön tarafında hasar oluştuğu ve oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; Sağ ön çamurluk, sağ far, sağ ön çamurluk davlumbazı, far sabitleme ayağı, ön tampon, ön panel ve tampon braketleri parçalarının değişim/onarım işlemi yapıldığı toplam 9 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı tespit edilmiştir. Sigorta şirketleri, hasar onarım işletmeleri ile belirli bir İSKONTO anlaşması yaparak çalışmaktadır. .....kaza tarihi dikkate alınarak, davaya konu aracın mevcut hasardan dolayı oluşan hasarın onarımı için orijinal parça kullanılarak, yapılan piyasa araştırması sonucunda yedek parçalara (orijinal Parça) iskontosu yapılmadan 113424,00 b (KDV Dahil) olarak belirlenmiş ve Taktiri Sayın Mahkememize ait olmak üzere; Sigortalı orijinal parça kullandığı ve için herhangi bir parça fiyat farkının oluşmayacağı kanaatim hasıl olmuştur. Dava konusu aracın hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğu, mevcut hasardaki parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımları ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre davaya konu araçta 41.953,05 TL değer kaybının oluşacağı, dava dosyasındaki belgeler incelenerek tarafımca hesaplanmış ve iş bu bilirkişi raporum hazırlanmıştır. İşbu bilirkişi heyet raporu, dosya kapsamının incelenmesi neticesinde yaptığımız tespitlere dayanılarak rapor ibraz edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar bedeli, ikame araç bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile dava dışı ZMSS sigortalısı olan .....plakalı araçların çarpışması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, tarafların olay nedeni ile kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlediği, davacının dava tarihi öncesinde davalı sigorta şirketine PTT aracılığıyla başvuru yaptığı başvuru yaptığı, .....tarihinde başvurunun tebliğe dildiği, başvuru sonucunda araç parça değişimi için bir kısım ödemeler yapıldığı, davacı tarafça hasar bedeli ve değer kaybı için Mahkememizde işbu davanın açıldığı, bunun üzerine davacıya ait aracın SBGM kayıtlarının dosya arasına celbinden sonra 1 trafik mühendisi ile 1 makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet bilirkişilerine dosyanın tevdi edildiği, trafik bilirkişisince hazırlanan .....tarihli raporun kusura yönelik kısmında davacı sürücünün kusurunun bulunmadığı; davalı ZMSS sigortalısı olan .....plaka sayılı aracın sürücüsünün ise KTK m. 84/f ve KTK m. 53 uyarınca tam kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Aynı tarihli raporun makine mühendisi bilirkişice hazırlanan hasara yönelik kısmında ise onarım işlemlerinin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, aracın onarımı için kullanılan parçaların orjinal olması nedeniyle parça fiyat farkının oluşmayacağı, değer kaybı yönünden ise emsal değer tespitine ilişkin örneklerin sunulması suretiyle aracın hasarlı ve hasarsız haldeki fiyat farkları nisbi metod yöntemine uygun şekilde hesap edilmiş ve sonuç olarak 41.953,05 TL değer kaybı bedeli tespit edildiği görülmüştür. Buna göre her iki raporun da kusur ve hasara yönelik olarak Yargıtay içtihatları uyarınca nisbi metod yöntemi ile değer kaybının hesaplandığı, tamir işleminde orjinal parça kullanıldığından bahisle hasar farkının oluşmadığının tespit edildiği ve detaylı araştırma yapıldığı gözetilerek hüküm kurmaya elverişli oldukları anlaşılmıştır. Davacı vekilince bundan sonra bilirkişi raporu doğrultusunda ıslah talebinde bulunulmuş olup davanın ıslah talebinde belirtildiği şekliyle ( değer kaybı yönünden ) kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir. Hasar bedeli oluşmadığından bu kısım dava dilekçesinde belirtilen 100 TL üzerinden reddedilmiştir.
Davalıya ait aracın hususi araç olması nedeniyle faiz türü " yasal faizi " olarak belirlenmiş, başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olarak .....tarihi esas alınmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın değer kaybı talebi yönünden 41.953,05 TL bedelin davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden sonra 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davanın hasar bedeli ( 100 TL ) talebi talebinin ise reddine,
3-Kabul edilen 41.953,05 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.865,81 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.330,14 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.535,67 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 714,74 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.945,54 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 126,00 TL tebligat gideri, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.126,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 8.106,68 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 19,32 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 4.588,96 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, 11,04 TL bakiye kalan kısmın davalı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 41.953,05 TL üzerinden takdir edilen 41.953,05 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 100,00 TL üzerinden takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim
Full & Egal Universal Law Academy