T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
TALEP EDEN:
DAVALI : HASIMSIZ
TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 10/04/2026
KARAR TARİHİ:
KARAR YAZIM TARİHİ :
Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden incelenmesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Talep eden talep dilekçesinde özetle; tarafına ait ... Bankası A.Ş. ...Şubesi'nden verilme, ...keşide tarihli, ...seri numaralı ve ...keşide tarihli, ...seri numaralı çeklerin tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Talep, zayi olan çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi davasıdır.
Talep dilekçesinden talep edenin çeklerin keşidecisi mi yoksa hamili mi olduğu anlaşılamamış, Mahkememizce muhatap bankaya müzekkere yazılmış ve muhatap bankadan gelen ...tarihli yazı cevabı ile talep edenin çeklerin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.
TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/15987 Esas 2012/6289 Karar, 2007/10628 Esas 2008/13595 Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 2020/1213 Esas 2020/945 Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.
Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda davacı tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir. Senet üzerinde hak sahibi olmayan davacı keşideci tarafından açılan kıymetli evrakın iptali davasının; HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca «hukukî yarar» dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE,
2- Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, talep edenin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
KatipHakim
Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.