TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 03/02/2023
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili adına kayıtlı olan .....model .....plaka sayılı özel aracı, oğlu olan .....sevk ve idaresinde Şanlıurfa İli .....İlçesi .....metre yolu üzerinde .....Yolu istikametinden .....Kavşağı istikametine trafikte seyir halinde iken ......
geldiği esnada .....plaka sayılı .....sürücüsü .....olan davalı sigorta şirketi sigortalısı araç ile maddi hasarlı çift taraflı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda müvekkilin aracında ciddi anlamda maddi hasar meydana gelmiş olup bu husus hasardan kaynaklı aracın ikinci el piyasasında değerinin düştüğünü. aracın kazadan kaynaklı değer kaybının .....ila .....Bin TL arasında olduğunu, bu hasarın karşılanması için davalı sigorta şirketine .....tarihinde posta yolu ile talepte bulunduklarını, talep ve dilekçelerinin .....tarihinde davalıya teslim edildiğini, davalının olumlu ya da olumsuz süresinde cevap vermediğini aracın değer kaybının davalı tarafça ödenmediğini, müvekkilinin aracında kazadan kaynaklı tam olarak ne kadar bir değer kaybı oluştuğunu bilmediklerini, şimdilik .....TL araç değer kaybının kaza tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini, vekalet ücretine hükmedilmesi durumunda vekil olarak adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı ve müvekkili şirket sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek şartıyla .....plakalı araç, müvekkili şirket nezdinde,.....poliçe numaralı,.....-.....vade tarihleri olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik ) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirket, ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde, (sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan) maddi zarardan sorumluluğu –poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak- söz konusu olabileceğini, davacının .....plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı zararının tazminini için müvekkili şirketin sigortalı aracının kusurlu olması halinde kusur oranında sınırlı sorumlu olduğunu, öncelikle kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, davacının aracındaki hasara ilişkin .....-TL ödeme yapıldığını, araç modeli, hasar miktarı gibi hususların dikkate alınarak değer kaybı rakamının belirlenmesi gerektiğini, kaza tarihinden faiz taleplerinin haksız olduğunu, temerrüt tarihinden faize hak kazanılabileceğini, davacının avans faizi talebini kabul etmediklerini, zira davanın haksız fiile dayanmakta olduğunu, dava konusu talep haksız fiile dayalı talep olduğundan yasal faiz talep edilebileceğini, avans faizi talebinin hukuka uygun olmadığını, avans faizi talebinin ve davanın reddini, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; .....günü saat : ..... sıralarında .....plaka sayılı aracı sevk ve idare eden sürücü ....., Siverek ilçesi .....metre yol üzerinde seyir halindeyken, ..... Sokak kavşağına geldiğinde, kullanmakta olduğu aracının sağ ön kısımları ile gidiş istikametine göre sağ tarafından .....üzerinden gelip 25 metre yola katılmak üzere önüne çıkan sürücü .....un sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sol ön kısımlarına çarpması neticesinde yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası olayı meydana geldiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zarar limitinin .....TL olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik .....TL kısmi bir ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5-.....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi raporu: Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; ..... plaka sayılı, otomobil olduğu, aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit ön tampon hava girişi ve braketi, ön panjur, sol ön çamurluk ve davlumbazı, sol ön yan hava yastığı, emniyet kemeri, sol ön amortisör ve tablası, airbag tetikleyicisi, ön panel kuşak sacı, silecek su deposu, tavan döşemesi, sol ön jant, sol perde hava yastığı, motor alt muhafaza, sol ön alt salıncak, rulman, sol ön alt taşıyıcı, Z rotu, sırtlık süngeri, sol far, sol ön porya, sol ön aks, sol ön rot ve rot kolu, rot başı mekanik ve bağlantı elamanları parçalarının değiştiği; sol ön podye sacı, ön tampon, sol ön kapı, sol ön şase kolu ve motor kaputu parçasının ise onarım gördüğü ve toplam 62 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı, onarımında kullanılan tüm parçaların ORİJİNAL PARÇA OLDUĞU, eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu ve araç onarımın ekonomik olacağı, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, kilometresi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta .....TL değer kaybının oluşacağı belirtilmiştir.
6-.....tarihli trafik bilirkişisinden alınan rapor:.....günü saat .....sıralarında .....plaka sayılı aracı sevk ve idare eden sürücü ....., .....ilçesi 25 metre yol üzerinde seyir halindeyken, .....Sokak kavşağına geldiğinde, kullanmakta olduğu aracının sağ ön kısımları ile gidiş istikametine göre sağ tarafından .....sokak üzerinden gelip 25 metre yola katılmak üzere önüne çıkan sürücü .....un sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sol ön kısımlarına çarpması neticesinde yaralamalı maddi hasarlı trafik kazası olayı meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü .....un, ana yol üzerinden gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermeyerek dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucunda kazaya sebebiyet verdiği 2918 sayılı K.T.K.’ nun 57/1-B Maddesinin 4. bendinde yer alan sürücülere ait kusurlardan “BÖLÜNMÜŞ YOLA ÇIKAN SÜRÜCÜLERİN BU YOLDAN GEÇEN ARAÇLARA İLK GEÇİŞ HAKKINI VERMEK ZORUNDADIRLAR” kuralını ihlal ettiği %75 yüzde yetmiş beş oranında kusurlu bulunduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....ın ise aracının hızını yolu durumuna ve kullanmakta olduğu aracının cinsine göre ayarlamayarak, her an önüne çıkabilecek bir tehlikeye karşı durabilecek biçimde seyrini ayarlamadığı 2918 sayılı K.T.K.’ nun 52/1-b maddesinde yer alan sürücülere ait kusurlardan sürücüler “HIZLARINI KULLANDIKLARI ARACIN YÜK VE TEKNİK ÖZELLİĞİNE, GÖRÜŞ, YOL, HAVA VE TRAFİK DURUMUNUN GEREKTİRDİĞİ ŞARTLARA UYDURMAK ZORUNDADIRLAR” kuralını ihlal ettiği %25 yüzde yirmi beş oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
7-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Dava dilekçesinde .....TL talep edilmiş olan araç değer kaybı bedelinin .....TL olarak attırdığını ve kaza tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasını , vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı talebine dayalı maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. ()
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere .....plakalı araç sürücüsü .....un, ana yol üzerinden gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermeyerek dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucunda kazaya sebebiyet verdiği 2918 sayılı K.T.K.’ nun 57/1-B Maddesinin 4. bendinde yer alan sürücülere ait kusurlardan “bölünmüş yola çıkan sürücülerin bu yoldan geçen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar” kuralını ihlal ettiği %75 yüzde yetmiş beş oranında kusurlu bulunduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....ın ise aracının hızını yolu durumuna ve kullanmakta olduğu aracının cinsine göre ayarlamayarak, her an önüne çıkabilecek bir tehlikeye karşı durabilecek biçimde seyrini ayarlamadığı 2918 sayılı K.T.K.’ nun 52/1-b maddesinde yer alan sürücülere ait kusurlardan sürücüler “hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar” kuralını ihlal ettiği %25 yüzde yirmi beş oranında kusurlu olduğu olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, .....tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında .....TL değer kaybı olacağı belirlenen bu bedellerden davacının kusur oranı oranlandığında kalan tutarı davalılardan talep edebileceği anlaşılmakla kusur oranı tenzil edildiğinde bu tutarın, değer kaybı talebi için .....TL olduğu, davalı sigorta şirketinin değer kaybı için ödeme yapmadığı anlaşılmakla, kazanın sigorta poliçesi tarihleri arasında gerçekleştiği ve poliçe teminat kapsamında sorumlu olduğu değerlendirilebileceğinden davanın kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı sigorta şirketine yapılan usulüne uygun başvuru evrakların dosyada bulunmadığı anlaşımakla dava tarihi .....tarihi itibariyle temerrüde düştüğü bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve belirli hale getirme dilekçesi gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile, .....TL nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen .....üzerinden binde .....oranında hesaplanan .....TL karar ve ilam harcından peşin alınan .....TL harcın ve .....tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan .....TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı ve 394,75TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 754,55TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.019,25TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim