TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALI :
DAVA: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/09/2024
KARAR TARİHİ: 25/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkiline ait .....plakalı araca .....tarihinde davalı sigortalısı ).....) tarafından sevk ve idare edilen .....
plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, aracın hareket kabiliyetinin kaza sonucu tamamen ortadan kalktığını, aracın hasar onarımı için uzun süre serviste kaldığını ve bu süre boyunca aracın kullanılamadığını, kaza tespit tutanağında müvekkiline ait .....plakalı aracın kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlası saklı şimdilik 22.000,00 TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100,00 TL aracın kullanılamamasından kaynaklı hak mahrumiyeti tazminatının ise davalı .....haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu, değer kaybı yönünden 43.500,00 TL'na, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise 18.600,00 TL'na yükseltmiştir.
Davalı vekili, kaza tarihi itibarıyle poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin olarak .....tarihinde .....Hiz. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'ye 18.252,72 TL ve .....tarihinde davacı .....18.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler düşüldüğünde bakiye poliçe limitinin 163.747,28 TL olduğunu, davacı tarafça değer kaybının ödenmesine yönelik müvekkili sigorta şirketine eksik evrak ile başvuru yapıldığını, bunun üzerine .....tarihinde davacı vekiline talebinin değerlendirilebilmesi ve dosyanın sonuçlandırılabilmesi için gerekli olan belgelerin eksik olduğu bildirilerek eksik belgelerin iletilmesi halinde başvurunun değerlendirmeye alınabilmesinin mümkün olacağının iletildiğini, eksik belgelerden sunulmadan, başvuru şartı usulüne uygun yerine getirilmeden ZMMS poliçesi kapsamında dava açılamayacağından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, davacının taleplerinin gerçek dışı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsüne atfedilebilecek kusur bulunmadığını, değer kaybı hesabında ZMMS genel şartlarının esas alınması gerektiğini, davacı tarafından avans faizi talep edilmiş ise de, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yasal faiz uygulanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemelere dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumun, kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti amacıyla trafik bilirkişisi ile makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü ve aynı zamanda işleteni .....ile aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ve aracın sürücüsü/işletenine yöneltilmiş araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.
.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği,
.....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 200.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında düzenlenen ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin; 25.351,01 TL olarak tespit edilen yedek parça bedelinden 10.140,40 TL iskonto uygulanarak 15.210,61 TL yedek parça ve 18.000,00 TL işçilik bedeli olmak üzere toplamda 33.210,61 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin olarak .....tarihinde .....Servis Hiz. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.'ye 18.252,72 TL ve .....tarihinde davacı tarafa 18.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler mahsup edildiğinde bakiye poliçe limitinin 163.747,28 TL olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, davacıya ait aracın tamirde kaldığı süre boyunca aracın kullanılamamasından kaynaklı araç mahrumiyet bedeli talep edilip edilemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı, tutanakta yer alan sürücü beyanları ve kaza yeri krokisi ile trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan; .....tarihinde saat .....sıralarında, davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile trafik akımı iki yönlü işleyen .....Sokağı takiben seyir halinde iken trafik akımı orta refüjle bölünmüş Medine Bulvarına sola manevra ile katılımı sırasında, kullandığı aracın sağ ön kısımlarıyla, iki şeritli Medine Bulvarında sol şeritte doğru istikamette seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Trafik bilirkişisi tarafından düzenlene bilirkişi raporunda;
Davalı sürücü ....., çarpışmanın gerçekleştiği bölgede iki yönlü yoldan orta refüj ile bölünmüş yola katılım sağladığı, bu halde katılımı sırasında önce durması, yolu yeterince kontrol etmesinin akabinde trafik akımı el verdiği anda, yaklaşan araçlar olmadığından emin olduktan sonra seyrine devam etmesi gerekirken sürüş/trafik güvenliği için bu hususa riayet etmediği, trafik akımı iki yönlü işleyen yol hattını takiben, duraksamadan yolu ve çevresini yeterince kontrol etmeden orta refüjle bölünmüş yola giriş yaptığı, kullandığı yol cinsine göre davacıya ait araca ilk geçiş hakkını vermediği, sayılan bu davranışlarının olayın gelişimine zemin hazırladığı ve asli oranda etken olduğu, olaya hakim şartlara göre sürüş güvenliği ile ilgili gerekli tedbirleri almadığı, seyri sırasında yola/çevresine gereken dikkat ve özeni göstermediğinden kazanın meydana gelmesinde asli ve % 100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü .....ise, orta refüjle bölünmüş yolda seyir halinde olduğu, bu halde çarpışma bölgesinde ilk geçiş hakkına sahip olmasına rağmen kavşak yaklaşımında yavaşlaması, yolu kontrol ederek dikkatli geçmesi gerektiği, nitekim olaya dair kaza tespit tutanağı, olay sonrasına ait fotoğraflar ile birlikte araç temas noktaları-hasar durumu, çarpışma/savrulma şiddeti, yol üzerindeki çarpışma noktası irdelendiğinde, uygun hızda seyrettiği, davalı sürücünün kullandığı araca çarpmasıyla olayın gerçekleştiği, olayın gelişimine etken olabilecek seyir karakteristiği/davranışı olmadığından kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusuru bulunmadığı mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporu mahkememizce denetime elverişli kabul edilmiş ve davalı sürücü .....gidiş dönüş tek yönlü .....Sokakta seyir halinde iken trafik akımı orta refüj ile bölünmüş Bulvara katılım sağladığı esnada Bulvar üzerinde seyir halinde olan ve geçiş önceliği bulunan davacıya ait araca ilk geçiş hakkını vermeyerek davaya konu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği ve kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
Kusur durumu tespit edildikten sonra davacının tazminat kalemlerinin incelenmesine geçilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve ....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır.
Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 43.500,00 TL değer kaybı oluştuğu, yine bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu ve bu süreçte benzer nitelikte nitelikteki aracın günlük ikame bedelinin 1.860,00 TL olduğu ve toplamda araç mahrumiyet bedelinin 12.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta 43.500,00 TL değer kaybı meydana geldiği ve araç mahrumiyet bedelinin 18.600,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sürücü kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olup, davacı tarafından davalı sürücü ile davalı sigorta şirketi aleyhine değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın 43.500,00 TL üzerinden ve davalı sürücü aleyhine araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin açılan davanın 18.600,00 TL üzerinden kabulüne ve davacı vekilinin .....tarihli celsede dava tarihinden itibaren faiz talebinde bulunduğu ve davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu gözetilerek, kabul edilen miktarlara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davacı tarafın değer kaybına ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 43.500,00 TL değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından araç mahrumiyet bedeline ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 18.600,00 TL araç mahrumiyet bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.242,05 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 668,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 3.146,45 TL harcın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 2.204,02 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 668,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.523,20 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 1.066,97 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 991,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 5.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.191,50 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 4.337,02 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davanın sadece davalı sigorta şirketi yönünden dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu ve arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmakla, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı sigorta şirketi ile davalı asil .....yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim