TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLLERİ:
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/07/2024
KARAR TARİHİ: 22/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde, saat .....sıralarında, Diyarbakır ili Kayapınar ilçesinde .....plakalı aracın, müvekkile ait .....plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Meydana gelen trafik kazasında müvekkilin aracı; almış olduğu darbeler neticesinde ağır hasara uğrayarak pert olmuştur. Kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü asli kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmini talebi ile .....tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, fakat başvurumuza istinaden müvekkile herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, 6100 Sayılı HMK Md.107 kapsamında (belirsiz alacak) şimdilik; 500,00-tl ikame araç temin edilmiş olması sebebi ile oluşan zararın davalı ....., 500,00-TL pert farkı bedelinin ise davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, toplam 1.000,00-TL maddi tazminatın (bilirkişi raporu doğrultusunda arttırılmak üzere şimdilik) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, eksper ücreti, baro pulu bedeli, vekalet harcı ile her türlü başvuru, yargılama gideri, bilirkişi ücreti, vekaletname düzenlenmesine ilişkin giderler ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Alacağın zamanaşımına uğradığını, huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmamakta olduğunu, işbu sebeple davanın reddedilmesini, huzurdaki dava görevli mahkemede ikame edilmediğini, davacı tarafın talep ettiği tazminatın türü belirli değildir. davacının "netice ve talep" kısmının talep edilen tazminat türü ve bedeli çerçevesinde açıklattırılması gerektiği kanaatinde olduklarını, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasını; tespiti halinde davanın reddini, müvekkili sigorta şirketi poliçe kapsamında araç mahrumiyeti zararından sorumlu değildir. ilgili talep yansıma ve dolaylı zarar niteliğinde olup haksız ve hukuka aykırı talebin reddini, müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan ettikleri anlaşıldı.
Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkiline husumet yöneltilebilmesinin mümkün olmadığını, hiçbir şekilde aleyhe hususların kabulü anlamına gelmemek ile birlikte; davalı Sigorta Şirketi, davacının zararını karşılamış olup davacının müvekkiline husumet yöneltmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı, zararı Sigorta Şirketi'nce karşılanmış olmasına rağmen, kendisinin müvekkilinden alacağı varmış gibi müvekkiline dava açmış olup işbu davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı; dava dilekçesinde, kendisine hangi kalemlerin karşılandığına veya ne kadar ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi vermemiştir. bu husus, davanın salahiyeti açısından önemli olduğunu, davacının araç mahrumiyet bedeli taleplerinin tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebi haksız olup müvekkiller temerrüde düşürülmediğini, öncelikle zaman aşımı itirazları doğrultusunda davanın usulden reddini, husumet itirazı doğrultusunda davanın usulden reddini, sayın mahkeme tarafından usûlî itirazlarımıza itibar edilmemesi halinde davanın esasına ilişkin itiraz ve cevaplarımız doğrultusunda ve re’sen gözetilecek hususlar dikkate alınarak davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....günü saat: .....sıralarında sürücülüğünü .....' ün yaptığı .....plakalı otomobili ile çarpışmaları sonucu kaza meydana geldiği, kazada .....yaralanarak 112 Ambulansı ile hastaneye sevk olduğu, sanayi kamera kayıtları incelendiğinde; kazaya karışan .....plakalı kamyondan beyaz kıyafetli bir şahsın direksiyondan inerek kaza yerinden uzaklaştığı, kaza mahallinde üzerinde kırmızı kıyafet bulunan ve kendisini .....plakalı kamyon şoförü olarak tanıtan .....'in kaza mahalline gelerek kendisini kamyon şoförünün kendisinin olduğunu beyan etmesi üzerine Jandarma Asayiş Ekiplerine alkol muayenesi için Gazi YAŞARGİL Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, yapılan video kayıtları incelemesinde her iki araç sürücüsünün de kavşağa girerken hızlarını azaltmadan kavşağa girdikleri, bu kazanın oluşumunda sürücüsü tespit edilemeyen kamyon şoförünün 2918 sayılı K.T.K. nın 57/1-C maddesini kuralını ihlal ettiği, .....plakalı araç sürücüsü .....' ün ise 2918 sayılı K.T.K. nın 52/1-A maddesini ihlal ettiği, kanaatine varıldığının belirtildiği tutanağın iki kolluk memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 43.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, ancak her hangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu;.....günü .....plakalı otomobili ile .....plakalı kamyonun karışmış oldukları kazada Kaza Yeri Terk Şoför (.....plakalı)'ün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109. maddesinde yer alan 57/C-3 kurallarını ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü .....(.....plakalı)'ün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101. maddesinde yer alan 52/1-A ve 52/1-B:b kurallarını ihlal etmiş olduğu ,anlaşıldığından meydana gelen kazada % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
7-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; .....plakalı .....model .....modelindeki aracın dosya içinde bulunan .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen hasarlı parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı aracın onarımının ekonomik olmayacağı ve aracın ağır hasarlı-pert durumda olduğu, dava konusu .....plakalı aracın ağır hasarlı-pert olması nedeniyle değer kaybının olmayacağı, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 319.000,00 (Üç Yüz On Dokuz Bin Türk Lirası) TL olabileceği, davalı .....Türk Sigorta Şirketinin dava konusu .....plakalı araç için tazminatı ödemesi yapmadığı, kaza tarihi itibariyle (.....) araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 13.806,00 (On Üç Bin Sekiz Yüz Altı Türk Lirası) TL olabileceği, dava konusu .....plakalı aracın .....tarihindeki kaza neticesinde toplam zararının 190.306,00 TL (Yüz Doksan Bin Üç Yüz Altı Türk Lirası) olabileceği, .....plakalı araç sürücüsü şoförü tespit edilemeyen (.....) bu kazanın meydana gelmesinde %75 kusurlu olması nedeniyle .....plakalı aracın toplam kayıp miktarı olan 190.306,00 TL’nin %75 oranı olan 142.729,50 TL’lik miktarından davalıların sorumlu olabileceği, .....plakalı araç sürücüsü .....bu kazanın meydana gelmesinde %25 kusurlu olması nedeniyle .....plakalı aracın toplam kayıp miktarı olan 190.306,00 TL’nin %25 oranı olan 47.576,50 TL’lik miktarından davacının sorumlu olabileceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
8-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: Hasar tazminatı ve araç mahrumiyet tazminatı alacağımız belirli hale geldiğinden başlangıçta talep ettiğimiz 1.000,00-TL’yi, 141.729,50-TL daha arttırarak; toplamda 142.729,50-TL tutarındaki tazminat talebinin kabul edilmesini, bu meblağa kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini, kaza tarihi itibariyle sigorta şirketi'nin poliçe limiti 100.000,00-TL ile sınırlı olup, davalı .....Sigorta Şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde tahsilini, davalı .....yönünden hasar tazminatı olarak 32.375,00-TL'nin tahsilini, araç mahrumiyet bedeli olan 10.354,50-TL'nin kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalı .....tahsilini, toplamda 142.729,50-TL tutarındaki maddi tazminat talebimizin kabulünü talep ettikleri anlaşılmıştır.
DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın perte ayrılıp ayrılmadığı, ayrılmış ise araç pert bedeli, ayrılmamış ise değer kaybına uğrayıp uğramadığı, birleşen davanın ise aracın pert total bedeline ilişkin miktarının tespiti ile davacının aracın onarımda iken ya da yeni alım süresinde ikame araç bedelini talep edip edemeyeceğinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, araç mahrumiyet bedelinin, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 09.12.2019 gün ve E:2017/5583, K:2019/11651 sayılı kararında belirtildiği üzere; aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra veyahut araç perte ayrılması gerekli ise yeni araç satın alıncaya kadar geçecek makul süre belirlendikten sonra davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması hususlarında rapor düzenlenilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde kaza yerini terk eden .....plakalı araç ile davacıya ait .....plakalı araç ile kavşak noktasında çarpışması neticesinde trafik kazası meydana gelmiş olduğu, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de; kaza yeri terk eden .....plakalı araç şoförünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109. maddesinde yer alan 57/C-3 kurallarını ihlal etmiş olduğu ve kazada asli oranda % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,.....plakalı araç sürücü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101. maddesinde yer alan 52/1-A ve 52/1-B:b kurallarını ihlal etmiş olduğu anlaşılmakla; meydana gelen kazada tali oranda % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır.
Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak alınan rapora göre davaya konu araçta kazanın hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarım bedeli hesap edildiğinde perte ayrılmasının daha ekonomik olacağı, aracın kaza öncesi hasar görmemiş halinin 319.000TL sovtaj bedelinin ise 142.500,00TL olacağı, yeni bir araç alıncaya kadar geçecek sürenin 30 gün olduğu ve dolayısı ile de araç mahrumiyet bedelinin 13.806,00TL olacağının belirlendiği anlaşılmış; mahkememizce alınan .....tarihli rapor mahkemece kurulan ara kararı karşılar nitelikte, raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davalı .....kaza gerçekleştiğinde aracın maliki olmakla işleten sıfatı bulunmakla KTK hükümleri gereğince meydana gelen doğrudan ve dolaylı zararlardan kusuru oranında sorumlu olduğu ve davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlı olarak doğrudan oluşan zararlardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 100.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketi ile araç işletenenin, davalıya ait aracın kazaya mahal veren sürücüsünün kusuru oranında zararı üstlendiği, sürücünün ise kazada asli oranda(%75 oranında) kusurlu olduğunun anlaşıldığı; kusur tenzilatı yapıldığında araçta oluşan gerçek zararın 132.375TL, ikame araç bedelinin ise 10.354,50 TL olacağının anlaşıldığı, davacının pert total bedeline ilişkin talebi incelendiğinde bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar dikkate alındığında araç pert bedeline ilişkin zarar kaleminin teminat limitinde kaldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bu miktar dahilinde sorumluluğuna gidilmiş, davalı .....ise meydana gelen zararın tamamından sorumluluğuna gidilmiş, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıç tarihi açısından ise; davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğüne dair yani sigorta şirketine başvuruya ilişkin belgelerin tebliğine dair dosya kapsamında bir evrak bulunmadığından dava tarihine isabet eden .....tarihinden itibaren, davalı .....açısından ise Yargıtay kararlarında belirlendiği üzere haksız fiil hükümleri gereğince davalının kaza tarihinde temerrüde düşeceğinin belirtildiği anlaşılmakla kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait aracın ticari kullanıma özgülenmiş olduğu anlaşılmakla olmakla avans faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
A) Davacının hasar tazminatı talebi olan 132.375,00TL'nin; 100.000,00TL'sine dava tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .....Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısım 32.375,00TL'ye ise kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
B) Davacının ikame araç bedeli talebi olan 10.354,50TL'ye kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.749,85-TL harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60TL peşin harç ile 2.011,00TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 7.311,25-TL harcın davalı davalı .....sigorta şirketinin sorumluluğu 5.123,51TL olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 427,60TL başvuru harcı, 427,60TL peşin harç ve 2.011,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.866,20-TL harcın davalı .....sigorta şirketinin sorumluluğu 2.008,55TL olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.600TL Bilirkişi ücreti, 328,50TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.928,50-TL yargılama giderinin davalı .....sigorta şirketinin sorumluluğu 3.453,74TL olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekili ile davalı .....vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim