TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/07/2024
KARAR TARİHİ: 04/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde sürücü .....isimli işletenin sevk ve idaresindeki davalı şirketçe sigortalı .....plakalı araç, Diyarbakır ili Talaytape mahallesi .....Sokak mevkinde müvekkil .....sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı araca çarptığını, müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu, müvekkilinin aracı kaza tarihine kadar hiçbir şekilde kazaya karışmamış darbesiz ve boyasız olması nedeniyle kaza sonrası değeri bir hayli düştüğünü, kaza sebebiyle değer kaybı hususunda şirkete yaptığımız başvuru şirket tarafından kabul edilmediğini, araçta meydana gelen araç değer kaybı bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 100,00 TL nin kaza tarihi olan .....tarihinden bu yana bankalara uygulanan en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi ile Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişti.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu doğrultusunda; .....tarihinde davacıya 7.465,76 TL ve tedarik firmalarına 13.533,92 TL olmak üzere toplamda 20.999,75 TL maddi hasar bedeli ödenmiş olup müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte mahsup edilmesini, .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, poliçe limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında gelmediğini, huzurdaki dava yetkili mahkemede açıdığını, yetkili mahkemenin, müvekkilinin şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan istanbul anadolu asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmamakta olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerekmektedir. araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazlarımız baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER;
1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.
2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde meydana gelen kazada .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında Ters yönü girdiğini, .....plakalı aracı park edemediğinden ön tarafından çarptığını, .....plakalı araç sürücüsü .....beyanında Kendi yolunda giderken .....plakalı aracın kendi aracının ön kısımlarına çaptığının beyan ettiği, kazanın bu şekilde meydana geldiği anlaşılmıştır.
3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 240.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır.
4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
5-Hasar dosyası: Davacı tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu sigorta şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu doğrultusunda; ....tarihinde davacıya 7.465,76 TL ve tedarik firmalarına 13.533,92 TL olmak üzere toplamda 20.999,75 TL maddi hasar bedeli ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu aracın; .....adına kayıtlı, .....plaka sayılı, .....model, .....marka, , .....km'de, .....şase ve .....motor numaralı, .....cc motor hacimli, MANUEL şanzımanlı GRİ renkli, HUSUSİ kullanım amaçlı bir araç olduğu görülmüş ve aşağıda maddeler halinde sunulan durumlar tespit edildiği, davaya konu trafik kazası nedeniyle dava konusu aracın ön kısmında (ön tampon, sis farları, tampon ızgaraları, davlumbaz, bağlantı elemanları ve bu kısımla ilgili parçalar) hasar meydana geldiği, .....tarihli eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerin, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli maliyetin, KDV dahil yedek parça bedeli 16.000 TL ve işçilik bedeli 6.500 TL olacak şekilde toplamda 22.500 TL olduğu, yedek parça tedarikinde uygulanan iskonto ve indirim oranlarının farklı olabileceği de dikkate alınarak ekspertiz raporunda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerine ait maliyetin dava konusu aracın onarım maliyeti ile uyumlu olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın rayiç bedelinin 410.000 TL ve sovtaj bedelinin 360.000 TL olduğu, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, rapor kapsamında yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda onarım işlemlerinden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 20.000 TL değer kaybı oluşacağı kanaatine varıldığı anlaşımıştır.
7-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: .....tarihinde 100,00 TL değerinde belirsiz alacak talebiyle açılan dava .....tarihli bilirkişi raporunda da açıkça ifade edildiği gibi 20.000,00 TL değer kaybı olduğu hesap edildiğini, bu sebeple dava değerimizi 19.900,00 TL Artırarak 20.000,00 TL nin kazanın olduğu .....tarihinde itibaren bankalara uygulanacak en yüksek ticari faiz ile davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni tazminat davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeni ile aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı uğramış ise miktarının tespiti ile tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın .....tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın .....tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan .....plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu .....tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinin hazırladığı raporda belirlendiği üzere kazanın dava dışı .........plakalı araç ile Ters yönü girderken aracını park etmeye çalıştığı sırada .....plakalı araca çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi bir itirazın da bulunmadığı; kazanın oluş şekline göre de davalı nezdinde sigortalı aracın ters yönde seyir etmesi nedeni ile kazanın oluşumuna tam kusuru ile sebebiyet verdiği, davacıya ait araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığının anlaşıldığı, Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait araçta 20.00,00TL değer kaybının meydana geldiği, başvuru yapılması üzerine davalı yanca ZMMS kapsamında değer kaybına ilişkin ödemenin yapılmadığı, davacı tarafından talep edilen değer kaybı miktarının sigorta şartları gereğince ödenmesi gerektiği, kaza tarihinde poliçe teminat limitinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında değer kaybı için talep edilen miktarın teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihinin sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise .....'e isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile faize hükmedilmiş, davalı yanca sigortalı aracın hususi kullanıma özgü olması nedeniyle yasal faiz verilebileceği anlaşılmakla; dava ve ıslah dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile , 20.000,00 TL nin .....tarihinden itibaren işleyeceek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.366,20 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL ve 339,84TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 598,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.366,20 TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı ve 339,84TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.133,64-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 16,00TL dosya masrafı, tebligat ve posta gideri 74,00TL ve bilirkişi ücreti 2.200TL olmak üzere toplam 2.290,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 20.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
KatipHakim