T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
1. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/911
KARAR NO: 2022/779
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU: Tapu İptal, Tescil (Geçici Hukuki Koruma)
BİRLEŞEN DİYARBAKIR 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVANIN KONUSU: Tapu İptal, Tescil (Geçici Hukuki Koruma)
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
Mahkemece yukarıda esas ve karar numarası belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, istinaf taleplerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra istinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ön incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu dosya okunup gereği düşünüldü:
TALEP : Asıl ve birleşen dosyada davacı, davalı ... arasında...tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi düzenlendiğini, iş bu sözleşme uyarınca ile ....TL bedele satın aldığını, ... Parsel Numarasında kayıtlı ... numaralı taşınmazları satın aldığını, taşınmazlar için bugüne kadar ...TL ödeme yapıldığını, taşınmazların tapusunun devrinin yapılmadığını ileri sürerek öncelikle ileride telafisi güç ve imkansız zararlara uğramaması ve daha fazla mağdur edilmemesi adına dava konusu taşınmazların üçüncü şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi adına taşınmazlara ilişkin kat irtifakı kurulmuş ise bu kayıtlara, kat irtifakı kurulmamış ise bu dairelere tekabül eden arsa payları üzerine dava sonuçlanıncaya kadar tedbir konulmasına, davalı şirket ile akdedilmiş sözleşme gereği çekişme konusu taşınmazların bakiye borcun ödenmesi karşılığında adına tesciline, bunun mümkün olmaması durumunda taşınmazların güncel piyasa değerinin ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Birleşen dosya davalısı ..., taleplerin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, davacı ile davalı ...şirketi arasında geçerli bir satış sözleşmesinin olmadığını, sözleşmenin tarafı olmadığını ileri sürerek usul ve esas yönünden davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece, HMK 389/1. Maddesi hükmü uyarınca dava değeri(...TL) üzerinden % 15(...TL) teminat yatırılmasına ve teminat karşılığında davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ... parselde kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde kurulu ...nolu bağımsız bölümlerde davalılar adına kayıtlı payların tapu kaydı üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulmasına karar verildiği, anılan karara itiraz edilmesi üzerine celse açıldığı, itirazın değerlendirilmesinde, ihtiyati tedbirin şartlarında bir değişiklik olmadığından itirazın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı birleşen dosya davalısı ... istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı, ihtiyati tedbir kararının reddi gerektiğini, iş insanı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerine konulan ihtiyati tedbirin, kanunun amacına ve uygulanış biçimine tamamen aykırı olduğunu, müteahhitin arsa sahibi olarak kendisine karşı yükümlülükleri tam olarak ifa etmediğini, davacı tarafın alacağı olduğuna dair hiçbir delil sunmadığını, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını ileri sürerek ara kararın kaldırılması için istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, yükleniciden gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca satın alınan bağımsız bölümlere ilişkin tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istemine ilişkin olup uyuşmazlık, Mahkemece verilen ihtiyati tedbir ara kararına yönelik davalı itirazının reddi kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede;
Dosya içeriğinden, çekişme konusu ... Parselde kayıtlı ... numaralı ve ...numaralı taşınmazlara ilişkin olduğu, gelen tapu kayıtlarının ise ...Parselde kayıtlı ...numaralı ve ... numaralı taşınmazlara ilişkin olduğu, ... numaralı bağımsız bölümün dava dışı ... adına ... tarihli işlemle, .. numaralı bağımsız bölümün ise dava dışı ... adına ... tarihli işlemle kayıtlı olduğu, dava dışı kişiler adına kayıtlı taşınmazlara ... tarihli işlemle ihtiyati tedbir şerhi işlendiği, bu işlemin sehven olduğu anlaşıldığından ...tarihli işlemle şerhin kaldırıldığı, eldeki davanın yükleniciden gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca satın alınan bağımsız bölümlere ilişkin tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat talebi ile açıldığı, davacı tarafından Mahkemece dava konusu taşınmazlar davalılar adına kayıtlı olması halinde 3. kişilere temlikinin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verildiği, ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararına karşı davalı vekilinin itirazının duruşmalı olarak ... tarihli ara karar ile reddedildiği, bu karara karşı birleşen dosya davalısı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu dosyada kapsamından anlaşılmaktadır.
Bilindiği ve öğretide de kabul edildiği üzere ihtiyati tedbir “…kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, davacı veya davalının (dava konusu ile ilgili olarak) hukuki durumda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte, geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır.” şeklinde tarif edilmiştir. (Medeni Usul Hukuku 12.Baskı Sh. 714-Prof. Dr. Muhammet Özekes) Anılan tariften de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbir diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu şey üzerine yeni bir takım ihtilafların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.
Nitekim 6100 sayılı HMK’nin onuncu kısmının birinci bölümünde düzenlenen ihtiyati tedbir müessesesi 389. madde başlığında "Geçici Hukuki Korumalar" olarak vasıflandırılış ve aynı maddenin birinci fıkrasında “mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir” şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep, verilecek karar ve içereceği hususlar da duraksamaya yer bırakamayacak şekilde takip edilmesi ve yapılması gerekli usul işlemleri açıklanmıştır.
Hemen belirtilmelidir ki 6100 sayılı HMK'nin ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Öte yandan ihtiyati tedbir kararı geçici nitelikte olup, durum ve şartların değişmesi ile her zaman değiştirilebilir.
Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, davacının yüklenici firma olan davalı ... Şirketinden ... tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi ile ...-TL bedelle ... Parsel Numarasında kayıtlı ... numaralı ve ... numaralı taşınmazları satın aldığı, taşınmazlar için ...TL ödeme yapıldığı, davalının bir taşınmazı başkasına devrettiği, diğerini ise devretmek üzere olduğunu ileri sürerek ihtiyati tedbir istemli olarak tapu iptal, tescil olmadığı takdirde tazminat istemiyle eldeki davayı açtığı, mülkiyet hakkına ve taşınmazın aynına ilişkin olarak açılan iş bu davada 6100 sayılı HMK'nin 389 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir koşullarının gerçekleştiği öte yandan kıyasen uygulanacak aynı Kanun'un 87. maddesi uyarınca teminatın Hâkim tarafından serbestçe tayin edileceği mahkemece dava konusu taşınmazların davalılar adına kayıtlı olması halinde 3. kişilere temlikinin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verildiği nazara alındığında ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik görülmemiştir.
Hal böyle olunca davalının yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1. maddesi uyarınca yukarıda açıklanan nedenlerle esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli, ... Esas sayılı ara kararına karşı davalının yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nin 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının 6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi uyarınca ilgilisine iadesine,
5-6100 sayılı HMK'nin 359/4. maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliği ve harç tahsili işlemlerinin ilk derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nin 362/1-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/06/2022