T.C. DİYARBAKIR BAM 11. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/714 - 2025/876
T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/714
KARAR NO: 2025/876
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU: Şirketin İhyası
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 22/09/2025
Taraflar arasında görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi davalı tasfiye memuru ....... tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA ve SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkilinin .....Şirketi aleyhine Şırnak Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde.....Esas sayılı dosya ile işçilik alacağı davası açtığını, işbu davanın yargılaması sırasında şirketin ticaret sicilinden terkin edildiğinin öğrenildiğini, Şırnak Asliye Hukuk Mahkemesi'nin..... Esas sayılı dosyasında taraf teşkilinin sağlanması amacıyla iş bu davayı açmak üzere kendilerine süre verildiğini ileri sürerek Şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; ihyası talep olunan şirketin 28.09.2021 tarihinde tasfiyeye girdiği ve 06.06.2022 tarihinde tasfiyesinin sonlandırılarak kaydının silindiği, şirkete karşı derdest dava bulunduğu, şirketin tasfiye işlemlerinin tam olarak sona ermediği, ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının gerektiği, bu nedenlerle TTK'nın 547/1. maddesindeki yasal koşulların oluştuğu, davalı tasfiye memurunun usulüne uygun olarak tasfiyeyi gerçekleştirmediği, davanın açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğu, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan, aleyhine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .... sicil nolu üyesi olan Tasfiye Halinde..... Şirketi'nin Şırnak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dava dosyasının görülüp sonuçlandırılması ve infazı işlemleriyle sınırlı olmak üzere ihyasına ve şirketin yeniden ticaret siciline tesciline, ek tasfiye işlemleri için önceki tasfiye memuru davalı .......'un tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı .....tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ......; müdürü olduğu ihyası istenen şirketin ..... tarihinde Genel Kurul Kararı ile Sabiha Özel'e devredildiğini, bu devir nedeniyle müdürlük görevinin devir tarihi itibarıyla sonlandığını, şirketin tasfiyesinin devir işleminden sonra gerçekleştiğini, 6102 Sayılı TTK'nın 273/1. maddesi gereğince tasfiye memurlarının şirket sözleşmesiyle, şirketin devamı sırasında veya sona ermesinden sonra ortakların oybirliğiyle seçileceği, kendisinin ise devirden sonra şirket ile ilişiğinin kalmadığı ve şirketin tasfiyesine ilişkin hiçbir şekilde görevlendirilmediği halde Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini beyan ederek kararın kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER ve GEREKÇE:
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;
Dava, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyesine karar verilen limited şirketin tasfiyesi sonucu sicilden kaydının silinmesinden sonra, mahkemece verilen mehil gereğince açılan şirket tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .....sicil sayısı ile kayıtlı dava dışı ..... Şirketi'nin 27.09.2021 tarihinde genel kurul kararı ile tasfiyesine karar verildiği, verilen bu kararın 01.10.2021 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği, birinci, ikinci ve üçüncü ilanların ardından tasfiye süreci tamamlanan şirketin 03.06.2022 tarihli ve 1 sayılı genel kurul kararı ile terkin edilmesine karar verildiği, 06.06.2022 tarihinde tescil edilen bu kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ..... sayılı nüshasında yayımlandığı, davacı tarafından açılan Şırnak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında davalı olarak yer alan ..... Şirketi'nin ticaret sicilinden terkin edildiğinin öğrenilmesi üzere, Şırnak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16.10.2024 tarihli celsesinde davacı vekiline taraf teşkilinin sağlanması için süre verildiği ve davacı vekilince eldeki dava ile şirketin ihyasına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın m. 643(1) hükmündeki atıfla limited şirketler hakkında da uygulanacak olan aynı Kanunun ''Şirket unvanının sicilden silinmesi'' başlıklı 545. maddesine göre, tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir. Bu istem üzerine silinme tescil ve ilan edilir. Yine 6102 sayılı TTK'nın ''Ek tasfiye'' başlıklı 547. madde hükmüne göre ise, tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. Mahkeme, bu istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.
TTK'nın 547. maddesinde ek tasfiyeye ilişkin herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmemiştir.
Buna göre ek tasfiye, şirketin tasfiyesinin tamamlanıp kapanarak şirketin ticaret sicilinden terkini sonrası başkaca tasfiye tedbirlerinin alınmasının zorunlu olduğunun anlaşılması hâlinde başvurulabilecek bir tedbirdir (Pulaşlı Hasan; Şirketler Hukuku Şerhi, Cilt II, Ankara 2011, s. 1814). Şirket ticaret sicilinden terkin edildikten sonra tasfiye işlemlerinin eksik yahut kanuna aykırı yapıldığının anlaşılması, tasfiye aşamasında değerlendirilmemiş şirkete ait mal varlığı değerlerinin bulunması, organlara karşı sorumluluk davası açılması, şirkete karşı açılmış dava veya icra takibinin bulunması gibi şirketin hukuken temsilinin gerektiği durumlarda ek tasfiyeye gidilebilmesi mümkündür. Ek tasfiye nedenleri Kanun’da da sınırlı sayıda belirlenmediğinden yukarıda belirtilenler yanında somut hakka dayanan tüm talepler, şirketin ek tasfiye sürecine girmesi bakımından geçerlidir (Erdoğan, Rumeysa: Anonim Şirketlerde Ek Tasfiye, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Sayı 43, 2020, s. 115-144, s. 115, 122).
6100 sayılı HMK'nın m. 114(1)-d hükmünde açıkça düzenlendiği üzere, dava ve taraf ehliyeti dava şartlarındandır. Dava şartları davanın başlangıcından sonuna kadar bulunması gereken şartlarıdır. Eş deyişle dava açan ve davalı konumunda bulunan her gerçek ya da tüzel kişi bu davanın devamı ve hüküm kesinleşinceye kadar bu ehliyetini korumuş olmalıdır. 6102 sayılı TTK'nın 588. maddesine göre limited şirketlerin tüzel kişilik kazanmaları ticaret siciline tescil edilmiş olmaları şartına bağlıdır. Mahkemelerde açılan davalarda şirketin temsili ve verilecek kararın infazı yönünden terkin edilmiş şirketin yeniden tescili zorunludur. Şirketlerin tasfiye kapanışı yapılarak sicildeki kaydı silinmiş olsa bile tüzel kişiliğinin sona erdiğinin hukuki açıdan kabul edilebilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanmış olması gerekmekte olup derdest dava mevcut iken şirketin terkin edilmesi halinde tasfiye işlemlerinin eksiksiz bir şekilde tamamlandığından söz edilemeyecektir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2015 tarih ve 2015/1277 E., 2015/1886 K. sayılı ilamı).
6100 sayılı HMK'nın 59. maddesi uyarınca maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır. Aynı yasanın 60. maddesine göre ise mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder.
"Davalılar arasında (pasif) mecburi dava arkadaşlığı var ise davacı bütün davalılara karşı birlikte dava açmak zorundadır. Dava, bütün dava arkadaşlarına karşı değil de bunlardan birine veya birkaçına karşı açılmış ise bu halde davalı durumundaki kişinin ya da kişilerin, bu davada yalnız başına taraf sıfatı (pasif husumet ehliyeti) yoktur; davalı sıfatı mecburi dava arkadaşlarının tümüne aittir. Ancak bu halde dava sıfat yokluğundan reddedilmez. Mahkemenin, davayı diğer mecburi dava arkadaşlarına da teşmil etmesi için davacıya süre vermesi, davacı bu süre içinde davayı diğer mecburi dava arkadaşlarına teşmil ederse davaya devam etmesi gerekir. Davacı kendisine verilen kesin süre içinde davasını diğer mecburi dava arkadaşlarına da teşmil etmez ise o zaman dava sıfat yokluğundan reddedilir" (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2024/9820 Esas, 2024/13840 Karar sayılı kararı, aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022/10-848 Esas, 2023/853 Karar sayılı kararı)
Davacı vekili her ne kadar davanın 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesine dayandığından, ihyası istenilen şirketin tasfiye sonucu değil, Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından re'sen terkin edildiğinden bahisle yalnızca Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü'nü hasım olarak göstermiş ise de dosyaya gönderilen ticaret sicil kayıtları ile .... Şirketi'nin genel kurul kararı ile tasfiye edildiği, dolayısıyla atanan son tasfiye memuru ..... ile davalı Diyarbakır Ticaret Sicil Müdürlüğü arasında 6100 sayılı HMK'nın 59. maddesi uyarınca zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olduğundan, taraf teşkilinin sağlanması için tasfiye memurunun dahili davalı yoluyla davaya dahil edilmesi hususunda davacı vekiline ihtarda bulunulması ve tasfiye memurunun davaya dahil edilmesi için süre verilmesi gerektiği halde bu hususa riayet edilmediği, Mahkemece tasfiye memurunun resen davaya dahil edildiği anlaşılmakta ise de dava dilekçesi ve tensip tutanağının tasfiye memuruna 18.02.2025 tarihinde tebliğ edildiği, savunma hakkı verildiği, davaya cevap süresinin beklenildiği, dolayısıyla bu usuli eksikliğin sonuca etkili olmadığı değerlendirilmiştir.
Davalı tasfiye memuru 6102 sayılı TTK'nın 273/1. maddesi gereğince şirket sözleşmesiyle, şirketin devamı sırasında veya sona ermesinden sonra ortakların oybirliğiyle tasfiye memuru olarak seçilmediği, devirden sonra kendisinin şirket ile ilişiğinin kalmadığı ve şirketin tasfiyesine ilişkin hiçbir şekilde görevlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılması talebinde bulunmuş ise de; 6102 sayılı TTK'nın 273/1. maddesinin şirketin tasfiyesine ilişkin olup, davaya konu şirketin ihyası isteminde uygulanacak hükmün TTK'nın 547. ek tasfiyeye ilişkin madde hükmü olduğu, bu hüküm uyarınca tasfiye için ek işlemleri yapmak üzere mahkemenin son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayacağının düzenlendiği, ticaret sicil kayıtlarına göre davalı ......Şirketi'nin tasfiyesini gerçekleştiren tasfiye memuru olarak görev yaptığı anlaşılmaktadır.
Dosya içeriğine göre, Şırnak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyasında işçi alacakları tespiti istemli davanın açılmasından önce şirketin tasfiye nedeniyle sicilden terkin edilmiş olması ve dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle, ilgili şirketin ihya edilerek yeniden sicile kaydının ve bu şekilde usulünce taraf teşkilinin sağlanması bir zorunluluktur. Somut olayda davacının, şirketin ihyasını istemesinde hukuki yararının bulunduğu, ihyası istenilen şirketin tasfiyesinin tamamlanmadığı görülmektedir. O hâlde Mahkemece, dava dışı şirketin dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle ihya edilerek yeniden sicile kaydına karar verilmesinde ve davalı .....'un tasfiye memuru olarak atanması sebebiyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı .......'ün istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı, kararda kamu düzenine aykırı bir yön de bulunmadığı anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı .......'un istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davalı ......'un İlk Derece Mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince yeteri kadar istinaf harcı peşin alındığından, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davalı ...... üzerinde BIRAKILMASINA,
4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359(4) ükmü uyarınca kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanun'un 362/1-ç maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.22/09/2025