T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/3251
KARAR NO: 2023/329
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 07/04/2023
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı davalı sigorta vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A) DAVACININ İDDİASI VE İSTEMİ:
Davacı vekili .... tarihinde sunduğu dava dilekçesinde; Davacı .... ... karşısında .... İstikametinde ... tarihinde saat 18.15'te ilerlerken, kırmızı ışıkta önündeki .....plakalı aracın durması neticesinde durmuş olduğunu, bu esnada araç sahib....'e ait ancak kaza sırasında ... .... sevk ve idaresinde olan .... plakalı ....marka aracın davacıya ait ...... plakalı .... marka araca, kontrolünü kaybedip çarpmış olduğunu ve bunun neticesinde müvekkiline ait aracın sağ ön çamurluğuna ve sağ ön kapısına zarar verilmiş olduğunu, ... tarihinde Diyarbakır Adliyesi PTT Birimi üzerinden ... takip numarası ile davalı şirket ...Şirketi 'ne ön başvuru yapıldığını, dava şartına ilişkin bu başvurunun davalıya ... tarihinde ulaşmış olduğunu ve aradan bir ay süre geçmesine rağmen davalı tarafından herhangi bir dönüş olmadığını, dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusunun da taraflarınca ...... tarihinde yapıldığını ve .... nolu dosyasında arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkeemsinin .... D.iş sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda, 'müvekkiline ait....plakalı aracının kazadan önceki piyasa değerinin 860.000 TL olduğu, gerçekleşen kaza neticesinde onarılması halinde ortalama piyasa fiyatının ise 825.000 TL olacağını, bu kapsamda müvekkiline ait araçta .... tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde oluşan değer kaybı bedelinin 35.000,00 TL olacağını' kanaati bildirildiğini, kazada davalıya sigortalı .... plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğunu, piyasadaki rayiç değer kaybı bedeli üzerinden alınacak bilirkişi raporunda gerçek zararının daha fazla tespit edileceği için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 35.000,00 TL'nin, sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... D.iş sayılı dosyasında yapılan 750 TL gider avansı ile 751,90 TL keşif harcının yargılama gideri olarak davalıdan tahsilini talep etmiştir.
B) DAVALININ SAVUNMASI:
Davalı vekili cevabında; Dava öncesinde davacı tarafından müvekkil Şirkete yapılan bir başvuru tespit edilemediğini, arabuluculuk aşamasında evrakların müvekkil Şirket'e gönderilmesi üzerine değerlendirme yapılamadığını, Karayolları Trafik Kanununun 97.maddesi gereğince zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içerisinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulması ve bu başvuru ile gönderilen evrakların hasara ilişkin değerlendirme yapılmasını sağlayacak nitelikte olması gerektiğini, şirket tarafından değerlendirme yapılmasına olanak verecek tüm bilgi ve belgeler gönderilmediğinden, kazaya ve hasara ilişkin fotoğraflar hasarın boyutu nerelerde oluştuğu ve kaza ile illiyet bağı bulunup bulunmadığını gösterecek yeterli bilgi ve belge bulunmadığını, hâl böyleyken araç hasarına ilişki değerlendirmede bulunulamadığını, müvekkili Şirketin temerrüde düştüğünden bahsedilmesinin mümkün olmadığını, çünkü yasal süre içerisinde araç hasarına ilişkin değerlendirme yapılmasına elverişli bilgiler paylaşılamamış olduğunu, başvuru sahibi tarafından üzerine düşen sorumluluğun yerine getirilmemiş olduğunu, müvekkili olduğu şirket tarafından gerekli bilgi ve belgeler olmadan araç hasarına ilişkin değerlendirme yapılmasının mümkün olamayacağından haksız ve mesnetsiz tazminat talebinin reddi gerektiğini savunmuştur.
C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... sayılı kararı ile; "... tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ..... tarihinde davalı şirket tarafından ZMMS kapsamında ... poliçe numarası ile sigortalanan ..... plakalı aracın davalı nezdinde sigortalı aracın, davacıya ait araç ile trafik kazasına karışarak davacıya ait aracın hasarlandığı buna ilişkin kaza tespit tutanağının bir suretinin mevcut olduğu, söz konusu kazada davacının kusursuz, davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsün tam kusurlu olduğu, alınan hukuki denetme elverişli bilirkişi raporunda da araçta 35.000TL değer kaybı oluştuğunun sabit olduğu, davalı sigorta şirketinin bu kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı tazminatından poliçe kapsamı itibari ile sorumlu olduğu, dolayısı ile de belirtilen nedenlerle ispat yükü üzerinde olan davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Faiz başlangıç tarihi olarak 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1.maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2-b.maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekmekte olup, davacının sigorta şirketine başvurduğuna dair evraklar incelendiğinde .... tarihinde başvuru evraklarının davalı sigorta şirketine ulaştığı anlaşılmakla bu tarihe 8 iş günü eklendikten sonra temetrüde düştüğü tespit edilerek bu tarihten itibaren yasal faize hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle "Davanın kabulü ile; 35.000,00 TL nin temerrüt tarihi olan .... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar verilmiştir.
D) İSTİNAF NEDENLERİ:
Hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davalı vekili istinafında; Kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ...d.iş dosyasında aldırılan bilirkişi raporu ile 25.000 TL değer kaybı tespit edilmesine rağmen mahkeme tarafından 35.000 TL değer kaybı tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, değişik iş dosyasında hasımsız olarak delil tespiti yapıldığını, alınan bilirkişi raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, rapora karşı itiraz ve beyan sunma haklarının engellendiğini, delil tespiti dosyasında alınan raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, kaldı ki bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın doğru olmadığını, aracı geçmiş hasar kaydı sorgulanarak değer kaybı oluşup oluşmadığını incelenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybı hesaplamasının aracın yaşı kilometresi gibi bir çok parametreyi içeren teknik hesaplama gerektirdiğinden alanında uzman bilirkişiden rapor alınması gerekiirken farazi bir hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
E)DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkili davacının .... marka ve model aracı kırmızı ışıkta durmakta iken, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı aracın müvekkili davacının aracına arkadan çarpması ile meydana gelen kazada davacının aracının sağ ön çamurluk ve sağ ön kapısının zarar gördüğünü, dava öncesinde sigortaya yapılan başvurudan ve de zorunlu arabulculuk bavurusundan sonuç alamadıklarını, delil tespiti dosyasında araçtaki değer kaybının 35.000 TL olarak hesaplandığını ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 35.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı davanın reddini savunmuş; Mahkemece, 'kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .... D.iş sayılı delil tespiti dosyasında alınan ve kaza nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybını 35.000 TL olarak hesaplayan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının davasını ispat ettiği, faiz başlangıç tarihinin de başvuru evraklarının sigortaya ulaştığı ....tarihinden 8 iş günü sonrası olduğu' gerekçesi ile "davanın kabulü ile 35.000 TL'nin ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Karara karşı davalı sigorta vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, dairemizce 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava konusu kaza ......günü saat ..e davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ....plakalı aracın...istikametine doğru seyir hâlinde iken,.... karşısındaki kırmızı ışıklarda beklemekte olan davacının maliki bulunduğu ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana gelmiştir.
Kazaya karışan her iki araç sürücüsü tarafından tanzim edilerek imza altına alınan...tarihli kaza tespit tutanağı incelendiğinde, ...... plakalı araç sürücüsü dava dışı ... "Ben sol şeritte ilerlemekte iken önümdeki ....plakalı aracın durduğunu geç farkettim, araca vurmamak için direksiyonu çevirdim sonra kontrolü kaybettim,sürttüğüm için sürttükten sonraki kısmı hatırlamıyorum. olay krokide çizilen ve benin belirttiğiim şekilde gerçekleşmiştir." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Maliki, dava dışı ... olan 21 .... pakalı aracın davalı sigorta nezdinde bulunan .... ve 03/04/2022 bitiş tarihli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) poliçesi incelendiğinde, araç başına maddi zarara ilişkin teminat limitinin 43.000 TL, kaza başına maddi zarara ilişkin teminat limitinin 86.000 TL olduğu anlaşılmıştır.
İstinaf eden davalının, kazanın davalı sigortaya sigortalı .... plakalı araç sürücüsünün tam kusuru ile meydana geldiği, davacının kazada herhangi bir kusuru bulunmadığına dair mahkeme kabulüne yönelik bir istinaf itirazı bulunmamaktadır. Davalının istinaf itirazı hükme esas alınan bilirkişi raporuna yöneliktir.
1-Davalı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybı 25.000 TL olarak belirlenmiş olmasına rağmen, mahkemece 35.000 TL değer kaybında hükmedildiğini ileri sürmüş ise de; bu iddiasının somut dayanağı bulunmamaktadır. Zira Mahkemenin hükmüne esas aldığı ... tarihli bilirkişi raporunda, araçtaki değer kaybı 35.000 TL olarak mütalaa edilmiştir. Davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerinde değildi.
2-Davalı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, rapora karşı itirazda bulunma hakkı tanınmadan sonuca gidildiğini ileri sürmüş ise de, Davacının dava dilekçesinde bahsettiği ve delil olarak da dosyaya ibraz ettiği, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .......D.iş sayılı delil tespiti dosyasında alınan ve dava konusu araç keşfen incelenerek tanzim edilen .... tarihli bilirkişi raporunun arasında bulunduğu deliller ile dava dilekçesi ekli duruşma günü bildirir tebligat davalı sigorta şirketine .... tarihinde tebliğ edilmiş, bundan sonra davalının sunduğu cevap dilekçesinde bilirkişi raporundaki mütalaaya karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı gibi, duruşmalara da katılmamıştır. Görüldüğü üzere davalı mahkemece hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunma hakkına sahip olduğundan, aksi yöndeki istinaf itirazının reddi gerekmektedir.
3- Davalı, mahkemenin hükmüne dayanak yaptığı rapordaki hesaplamanın yerinde olmadığını ileri sürmüş ise de, Davacının.... tarihinde, davalı sigorta şirket ile dava dışı araç sürücüsü ve araç makili aleyhine Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Diş. sayılı dosyasında delil tespiti talebinde bulunması üzerine, Mahkemece makine mühendisi otomotiv bilirkişisi refakatinde araç başında keşif icra edilmiştir. Bilirkişi ....tarihli raporunda, gerek araç başında keşfen yapılan incelemeler, gerekse kazanın hemen sonrasına ilişkin olarak dosyaya sunulan fotoğrafların incelenmesi neticesinde aracın sağ ön çamurluk, sağ ön kapı ve sağ ön çamurluk davlumbaz klipslerinin zarar gördüğü, bahsi edilen bu hasarların onarım masrafının 4.150 TL olacağı, dava konusu aracın kaza öncesi hasarsız hâlinin rayiç değerinin 860.000 TL olduğunu, kaza sonrası onarıldıktan sonraki rayiç değerinin ise 825.000 TL olduğunu buna göre araçtaki değer kaybının 35.000 TL olduğunu mütalaa etmiştir. rayiç değer hesabında, TSB kasko değer listesi, Diyarbakır oto galericilerinden yapılan araştırmalar, aracın hasar geçmişi, geçmiş mülkiyet durumu, kilometresi, eksper raporları ile tutanaklar, tüm resmi evraklar ile araç rayicine etki eden tüm faktörleri nazara aldığını raporunda açıkça ifade etmiştir. Anılan bu raporun, taraf ve mahkeme denetimine açık, dosya kapsamı ile uyumlu, araçtaki değer kaybının nasıl hesaplanacağına dair yargıtay içtihatlarına uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu Dairemizce de değerlendirilmiştir. Davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları da yerinde değildir.
Bu itibarla, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılan inceleme sonunda, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usûl ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak davalı sigorta vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-) Davalı sigorta vekilinin inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-) Alınması gereken 2.390,85 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin olarak alınan toplam 517,02 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.873,83 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilgililerine iadesine,
6-) Dairemizce kesin olarak verilen işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, kararın kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 07/04/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.