T.C. DİYARBAKIR BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/3150 - 2024/1541
T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/3150
KARAR NO: 2024/1541
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/07/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz talebinin reddine dair karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin, taraflar arasındaki hafif çelik konut imalat işini konu alan eser sözleşmesi kapsamında talep eden iş sahibi tarafından sözleşmenin ilgili maddesine dayalı olarak sözleşmenin fesih edildiği ve bu nedenle iş bedeli karşılığı verildiği ileri sürülen .... keşide tarihli .... TL bedelli çek ve .... keşide tarihli ..... TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığından bahisle ilgili çek bedellerinin banka tarafından ibraz edene ödenmemesine ve çeklerin icra takibine konu edilmemesine yönelik ihtiyati tedbir talebi ile davalı tarafından haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen .... keşide tarihli .... TL bedelli çek ile .... keşide tarihli .....TL bedelli çekler yönünden ise ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebine ilişkin olarak açtığı davada, mahkemece .... tarihli ara karar ile "1-Talep eden vekilinin çek bedellerinin muhatap banka tarafından ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜNE;
a)..... Bankasına ait, keşidecisi ...., lehtarı ....Şirketi olan, ....keşide tarihli, .... seri numaralı ve..... TL bedelli,
b)..... Bankasına ait, keşidecisi ...., lehtarı ..... Şirketi olan, ... keşide tarihli, ... seri numaralı .... TL bedelli çeklerin YALNIZCA ..... Şirketi TARAFINDAN İBRAZI HALİNDE ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE, davalı dışındaki kişiler tarafından ibraz edilmesi halinde ihtiyati tedbir kararının UYGULANMAMASINA,
c)Üçüncü kişilere yönelik talep edilen ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,
2-Talep eden vekilinin talep konusu çeklerin icra takibine konu edilmemesine yönelik tedbir talebinin KISMEN KABULÜNE;
a..... Bankasına ait, keşidecisi ....., lehtarı ..... Şirketi olan, ....keşide tarihli, .... seri numaralı .... TL bedelli,
b)..... Bankasına ait, keşidecisi ...., lehtarı ..... Şirketi olan .... keşide tarihli, ..... seri numaralı .... TL bedelli çekler yönünden YALNIZCA .....Şirketi TARAFINDAN İCRA TAKİBİNE KONU EDİLMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE, davalı dışındaki kişiler tarafından icra takibine konu edilmesi halinde ihtiyati tedbir kararının UYGULANMAMASINA,
c)Üçüncü kişilere yönelik talep edilen ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,
3- ..... Bankasına ait, keşidecisi ....., lehtarı..... Şirketi olan .... keşide tarihli ve ....TL bedelli çek ile ....keşide tarihli, ....seri numaralı ve....TL bedelli çekler yönünden ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE" dair karar verilmiş olup davacı vekili tarafından reddedilen talepler yönünden .... tarihli dilekçe ile istinaf yoluna müracaat edilmiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Davacının istinafı, İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz yönünden verilen ret kararlarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.
HMK'nin "İhtiyati Tedbirin Şartları" kenar başlıklı 389. Maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.
HMK'nin ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hâkim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez.
HMK'nin 392. maddesine göre; ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır.
Değerlendirme
Davacı vekili tarafından lehtar dışındaki üçüncü kişiler tarafından da çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesine dair talebinde davanın sadece lehtara karşı yöneltildiğinden mahkemece üçüncü kişilere yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde, .... keşide tarihli ve ... TL bedelli çek ile .... keşide tarihli .... seri numaralı ve .... TL bedelli çekler yönündeki ihtiyati tedbir talebinin dava konusunun para alacağına ilişkin olduğundan dava konusu bulunmayan, davalının taşınır, taşınmaz, gayrimenkul, banka ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati tedbir konulması yönündeki talebinin reddine karar verilmesinde ve İhtiyati haciz talebine konu .... keşide tarihli ....TL bedelli çek ile .... keşide tarihli .....TL bedelli çekler için ihtiyati haciz yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediğine dair tespit ve değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşılmakla istinafa konu ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talepleri yönünden taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz taleplerinin reddine yönelik ara kararına vaki istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuranlar üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nin 333.maddesi uyarınca ilgililerine iadesine,
6-Temyizi kabil olmayan bu kararın, ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 16/7/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.