T.C. DİYARBAKIR BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/3135 - 2024/1555
T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/3135
KARAR NO: 2024/1555
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU: Mülkiyet (Tespit İstemli)
KARAR TARİHİ: 17/07/2024
Taraflar arasındaki mülkiyet tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen ara karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin borçlu sıfatıyla yer aldığı Ankara ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında müvekkile ait .... plaka sayılı kamyon vasfındaki araç üzerine haciz ve yakalama şerhi işlendiğini, müvekkile ait araç .... arasında seyir halinde iken yakalama şerhine istinaden polis ekipleri tarafından durdurularak trafikten geçici men tutanağı düzenlenerek aracın aynı tarihte .... Tic. Ltd. Şti.'ye ait ....Yediemin Deposu'na çekilerek teslim edildiğini, aradan geçen zaman sürecinde müvekkilinin Ankara .... İcra Müdürlüğü ..... esas sayılı dosyasındaki alacaklı taraf ile haricen anlaşarak .... tarihinde alacaklıya borcunu ödediğini, akabinde yediemin deposuna çekilen aracın teslim alınması için gerekli işlemlerin başlatılması için .... Yediemin Deposu ile görüşüldüğünde, .... tarihinde söz konusu ..... plaka sayılı aracın ..... isimli kişiye teslim edilerek çıkışının yapıldığı bilgisine ulaşıldığını, taraflarınca yapılan araştırmalar sonucunda aracın hukuka aykırı ve suça konu eylemler ile alınarak ....Ltd. Şti.'ye satıldığı bilgilerine ulaşıldığını, sürecin aşamalarına ilişkin olarak, müvekkili şirketin hiçbir ilgisi bulunmayan Mesudiye İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı dosyasına usulsüz bir şekilde taraf olarak eklenerek ..... plaka sayılı araca mahrumiyet kaydı eklendiği ve devamında anılan takip dosyasında İcra Müdürlüğünce davaya konu aracın ihale ile satışı yapılmış gibi belgeler düzenlenerek takyidatlarından ari bir şekilde Kemal Antepli adına tescilinin gerçekleştirilmesine ilişkin elektronik imzalı satış şerh yazısı düzenlendiğini, bu işlemler ile ilgili müvekkil şirkete tebliğ edilen herhangi bir belgenin mevcut olmadığını, şifahen öğrenilen bilgilerde bu durumun birden fazla kez başka kişilere karşı da yapıldığı, hatta Mesudiye İcra Dairesi personeli ......'in bu sebeplerden dolayı tutuklandığı, ortağı olduğunu öğrenilen .... ismindeki kişinin de gözaltına alındığı ve bu olaylardan dolayı soruşturma dosyalarının açıldığı bilgilerine ulaşıldığını ileri sürerek ..... plakalı sayılı aracın müvekkili şirketin mülkiyetinde olduğunun tespitine ve davalı şirkete dava konusu yapılan aracın satış işleminin iptaline ilişkin açılan davada aracın mülkiyetinin üçüncü kişilere devrinin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesinin..... Ara Karar sayılı kararı ile;"Davacı vekilinin dava konusu ....plaka sayılı aracın üçüncü kişilere satış ve devrini önlemek amacıyla İhtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile; Davacı vekilini tedbir talebinin dava değeri olan 50.000 TL'nin %20si oranında teminat mukabilinde KABULÜ ile; davaya konu .... plaka sayılı aracın üzerine 3. Kişilere devri engellemek amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesine" şeklinde karar verildiği görülmüştür.
Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... K.sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verildiği, istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve dosyanın süresinde gönderme talebi üzerine Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği anlaşılmaktadır.
Davalı vekili tarafından Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesinin zikredilen kararına itiraz edilmiştir.
İtiraz üzerine Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin.... Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılamanın ....tarihli duruşmasının 7 nolu ara kararı ile davalı vekilinin ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine karar verildiği (Aynı tarihli gerekçeli ara karar) görülmüştür.
C) İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf yoluna başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili davalı şirketin söz konusu aracı piyasa rayicinde satın aldığını, iyi niyetli olduğunu, satış aşamasında noterde de söz konusu aracın satışına engel hiçbir durumun bulunmadığını, davalı müvekkilinin noter kayıtlarına güvenerek işlemleri yaptığını, davalı müvekkilinin araç üzerinde usulsüz bir işlem yapıldı ise bile bunu bilemeyecek durumda olduğunu, Mesudiye Cumhuriyet Başsavcılığının ..... soruşturma no.lu dosyası ile müvekkilinin bir bağlantısının bulunmadığını, ihtiyati tedbire istinaden yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmediğini, tedbir talebine yönelik teminat miktarına yapılan itirazlarının gerekçesiz reddedildiğini, aracın hali hazırda piyasa koşullarındaki değerinin 3.000,000,00-3.500.000.00 ( Üçmilyon-Üçmilyonbeşyüzbin) TL civarında olduğunu ve 10.000 TL gibi bir teminat bedeli karşısında geçici hukuki koruma kararının hukuki ölçülülük ilkesine açıkça aykırı olduğunu, teminat miktarının muhtemel zararları karşılayacak oran ve miktarda olmadığını, buna rağmen taleplerinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, sayılan nedenlerden ötürü Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası üzerinden hükmedilen ..... tarihli ihtiyati tedbir kararına ve teminat miktarına yönelik yapmış olduğumuz itirazın reddi ara kararının kaldırılmasına, bu mümkün olmadığı takdirde teminat miktarının artırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, Mülkiyet (Tespit İstemli) istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davalı vekili yetkisiz mahkemece verilen tedbir kararının yetkisizlik kararının kesinleşmesi ile ortadan kalkacağından bahisle tedbirin kaldırılması gerektiğini beyanla istinaf talebinde bulunmuş olup ; Bu noktada öncelikle yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının yetkisizlik kararının kesinleşmesi ile son bulup bulmadığının tartışılması gerekmektedir.
Somut olay değerlendirildiğinde ihtiyati tedbir kararının Batman ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ....Esas sayılı dosyası üzerinden..... tarihinde verildiği, bu karara karşı davalı vekilince itiraz edildiği, henüz itiraz değerlendirilmesine ilişkin duruşma yapılmadan Batman ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce..... tarihinde davanın esasına yönelik yetkisizlik kararı verildiği bu kararın istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği, dava dosyasının talep üzerine Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmaktadır.
HMK'nun "görevsizlik ve yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler" kenar başlıklı 20. maddesinde; "(1) Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir. (2) Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Anılan düzenlemeden anlaşılacağı üzere, yetkisizlik kararı üzerine süresinde başvurulması halinde yetkili mahkemede görülecek davanın yetkisiz mahkemenin baktığı davanın devamı niteliğinde olduğu, bu nedenlerle yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararın yetkisizlik kararının kesinleşmesi ile süresinde yetkisizlik kararını veren mahkemeye başvurulması halinde - dava açılmamış sayılamayacağından- ihtiyati tedbir kararının devam edeceği sonucuna ulaşıldığından ( dairemizin ..... Karar sayılı emsal ilamı )davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Davalı vekili teminat miktarına itiraz etmiş olup mahkemece dava dilekçesinde gösterilen dava değerinin % 20 si oranından teminatla tedbire karar verildiği , dava değeri tam olarak belirlendikten sonra davalı tarafça teminatın arttırılmasının mahkemeden talep edilebileceği, tedbir tarihi itibariyle davaya konu aracın değerinin tam olarak belirlenmediği dikkate alındığında davalı vekilinin teminat miktarına ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Geçici Hukuki Koruma tedbirlerinden olan “ihtiyati tedbir” 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usûle yer verilmiştir. HMK’nun 391/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı ve HMK'nun 394/5. Maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararına itiraz hakkında verilen karar karşı kanun yoluna başvurma olanağı getirilmiştir.
HMK'nun "İhtiyati Tedbirin Şartları" kenar başlıklı 389. maddesinde “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. (2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.
HMK'nun ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hâkim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu göz ardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez. Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
HMK'nun 392. maddesine göre; ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır.
Tüm bu açıklamalar ışığında, Mahkemece verilen ihtiyati tedbir ara kararı, dosyaya kazandırılan belge ve bilgiler ile birlikte değerlendirildiğinde; HMK'nun 389.maddesinde düzenlendiği üzere, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yada tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâlinin gerçekleştiği, mahkemece mahkemece dava dilekçesinde gösterilen dava değerinin % 20 si oranından teminatla tedbire karar verildiği , dava değeri tam olarak belirlendikten sonra davalı tarafça teminatın arttırılmasının mahkemeden talep edilebileceği bu anlamda ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve tedbire itirazın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılarak, davalı şirket vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla, davalı vekilinin ilk derece mahkemesi ara kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı peşin alındığından bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf yargılama giderinin dava sonunda verilecek nihai karada dikkate alınmasına,
6-Temyizi kabil olmayan işbu kararın tebliğ, kesinleştirme, harç tahsil ve artan istinaf avansının iade işlemlerinin HMK'nın 359/4. Maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 17/07/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.