T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/241
KARAR NO: 2024/346
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ :01/02/2024
Bilgileri yukarıda yazılı karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla dosya üzerinden yapılan ön inceleme neticesinde;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Asıl ve birleşen davalar, 2004 sayılı İİK m. 72 hükmü uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı, davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 352. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna başvurabilmek için istinafın kabule şayanlığına ilişkin şartların gerçekleşmesi gerekir. Bu şartlardan herhangi birisinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusu kabule şayan olmadığından dolayı reddedilir. İstinaf başvurusunun kabule şayanlık şartları kamu düzeninden olup davanın her derecesinde ve aşamasında resen dikkate alınmalıdır.
İstinafın kabule şayanlık şartları; incelemenin işbölümüne göre görevli dairede yapılması, istinaf kanun yolunun caiz olması, kanun yoluna belirtilen süre içerisinde başvurulması, istinafa kanunda belirtilen şekil şartlarına uygun şekilde başvurulması, başvuru şartlarının yerine getirilmesi, başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin gösterilmesi, başvuruda hukuki yarar bulunması, harç ve giderlerin yatırılması ve istinafa başvuru hakkından feragat edilmemiş olmasından ibarettir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. maddesi “İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır.” hükmünü içermektedir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan bölümünün karar ve ilâm harcı başlıklı III. kısmının 1. fıkrasında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilâm harcı; 2-a fıkrasında ise, 1. fıkra dışında kalan davalarla, taraf teşkiline imkan bulunmayan davalarda verilen esas hakkındaki kararlar ve davanın reddi kararlarında maktu karar ve ilâm harcı; IV. kısmında da, istinaf başvuru harcı alınacağı hükme bağlanmıştır.
10/05/1965 tarihli ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında, peşin ödenmesi gerekli temyiz (istinaf) harcının, hüküm altına alınan karar ve ilâm harcının dörtte biri olacağı kabul edilmiş; Yine Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’un 16.03.2021 tarihli ve 2021/17-215 E., 2021/259 K. sayılı; 08/12/2020 tarihli ve 2020/17-67 E., 2020/1000 K. sayılı, 14/01/2015 tarihli ve 2014/2-1251 E., 2015/500 K. sayılı ve yerleşik diğer kararlarında vurgulandığı üzere, nispi harca tabi davanın kabulüne/kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı tarafından temyizi (istinafı) hâlinde, mahkemece hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının dörtte biri oranındaki temyiz (istinaf) ilâm harcı ve temyiz (istinaf) başvuru harcı alınmalıdır.
Somut olayda, mahkemece, asıl ve birleştirilen davalarda .... Esas ve .... Esas sayılı davaların reddine, .... Esas sayılı davanın kısmen kabulüne, ... Esas, .... Esas, .... Esas, .... Esas, ... Esas, ..... Esas, .... Esas sayılı davaların ise kabulüne karar verilmiştir. Davalı taraf, davanın kısmen kabulü ile tam kabulüne dair kararlar aleyhine istinafa geldiğinden, istinaf harçlarının da buna göre belirlenmesi gerekir. Buna göre ..., ....., ....., ...., .... , ... , .... ve ..... Esas sayılı davalarda davalı aleyhine hükmedilen harçlar toplamı .... TL'dir. Buna göre hükmü istinaf eden davalıdan mahkemece hüküm altına alınan harç miktarının (.... TL) dörtte biri oranında (.... TL) nispi istinaf karar ve ilâm harcı alınması yerine (...) TL nispi istinaf karar ve ilâm harcı alınmak suretiyle dosyanın istinaf incelemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Mahkemece 6100 sayılı HMK’nın 344. maddesinde gösterilen prosedürün uygulanması suretiyle eksik kalan istinaf karar ve ilam harcının (... TL - ... TL = .... TL) ikmali için hükmü istinaf eden davalı vekiline muhtıra çıkarılması, sonucuna göre gerektiğinde aynı madde hükmü uyarınca mahkemece bir karar verilmesi, davacı vekilinin de hükmü istinaf etmiş olması nedeniyle her halükarda istinaf incelemesi yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri çevrilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın, ilk derece mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 6100 sayılı HMK'nın 352(1) hükmü uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/02/2024