T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1959
KARAR NO: 2023/1348
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU:İhtiyati Haciz
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 14/09/2023
Mahkemece geçici hukukî koruma talebinin reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İhtiyatî haciz isteyen vekili; müvekkili banka tarafından .... müteselsil kefaleti ile ..... lehine genel kredi sözleşmelerine istinaden krediler tesis edilerek kullandırıldığını, borcun ödenmesi için borçlulara ..... Noterliği'nin ...tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, gönderilen ihtarnameye rağmen borçlular tarafından borcun ödenmediğini belirterek .... TL alacak için borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan inceleme sonucunda; dosyaya sunulan kredi sözleşmesi incelendiğinde,.... müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığı, borcun ödenmemesi üzerine söz konusu krediye ilişkin ..... Noterliği'nin ... tarih .... yevmiye numaralı kat ihtarının düzenlendiği, ancak anılan ihtarnamenin asıl borçlu ... sözleşmede belirtilen adrese tebliğ edilmediği, eksik belgeye dayalı olarak yapılan talep sonucunda, borcun varlığı ve ihtiyati haczin şartları konusunda Mahkemece yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, ihtiyatî haciz isteyen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyatî haciz isteyen vekili; müvekkili banka tarafından ... müteselsil kefaleti ile....lehine genel kredi sözleşmelerine istinaden krediler tesis edilerek kullandırıldığını, borcun ödenmesi için borçlulara ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, hesap kat ihtarnamesinin asıl borçlunun sözleşmedeki adresine tebliğe çıkarıldığını, ihtiyati haciz talebimizin reddine dair kararın hatalı ve hukuka aykırı olduğu sabit olduğundan yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılarak ...TL bedelli alacak için ihtiyatî haciz kararı verilmesi gerektiğini beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, somut olayda asıl borçlu ve müteselsil kefiller yönünden ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.
2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.
2004 sayılı İİK'nın m. 68/b hükmünde "Borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde krediyi kullandıran taraf, krediyi kullanan tarafın kredi sözleşmesinde belirttiği adresine, borçlu cari hesap sözleşmesinde belirtilen dönemleri veya kısa, orta, uzun vadeli kredi sözleşmelerinde yazılı faiz tahakkuk dönemlerini takip eden onbeş gün içinde bir hesap özetini noter aracılığı ile göndermek zorundadır. Sözleşmede gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığıyla krediyi kullandıran tarafa bildirilmesi hâlinde sonuç doğurur; yeni adresin bu şekilde bildirilmemesi hâlinde hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır." düzenlemesi yer almaktadır.
Alacaklının müteselsil kefillere başvurma koşullarının düzenlendiği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 586. maddesine göre, kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ile ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. Madde metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğe girmesinden önce asıl borçluya başvurulmadan müteselsil kefile gidilebilmesi mümkün iken, TBK'nın yukarıda anılan düzenlemesi ile artık bu mümkün olamamaktadır. Bu itibarla, müteselsil kefiller yönünden talepte bulunabilmek için öncelikle asıl borçluya kat ihtarının tebliği gerekmektedir.
Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; alacaklı banka ile davalı asıl borçlu ....arasında .... tarihinde genel kredi sözleşmesi imzalandığı, kredi limitinin ....TL olduğu, diğer davalılar ... .. tarihinde söz konusu kredinin ....TL'ye kadar olan kısmı için müteselsil kefil oldukları, asıl borçlu ....'nin sözleşmedeki adresinin "..." olduğu, ... Noterliği'nin ... tarih ve.... yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesinin asıl borçlunun sözleşmedeki bu adresine çıkarıldığı, ancak evrakın bila tebliğ iade edildiği, somut uyuşmazlıkta, kat ihtarı asıl borçlu....'nin sözleşmedeki adresine tebliğe çıkarılmış ve iade edilmişse de, yukarıda anılan 2004 sayılı İİK’nın 68/b maddesine göre, hesap kat ihtarının borçlu adresine ulaştığı tarihin tebliğ tarihi sayılacağı kabul edilmelidir.
Müteselsil kefile başvurulabilmesinin koşulu asıl borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması olup, dosya içeriğinden de alacaklı bankanın hesabı kat ettikten sonra asıl borçlu ve müteselsil kefillere alacağının ödenmesini isteyen ihtar gönderdiği, alacaklı vekilinin ... tarihinde ihtiyati haciz talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Borçlu ifada geciktiğine ve alacaklı tarafça gönderilen ihtara rağmen borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı iddia edildiğine göre mahkemece 6098 sayılı TBK'nın 586/1. maddesinde öngörülen kefile müracaat edebilme koşulunun gerçekleştiği, ayrıca kefile ihtara gerek bulunmadığı nazara alınıp, asıl borçlu ve müteselsil kefiller bakımından ihtiyati haciz talebinin kabulü gerekirken, reddi doğru olmamıştır.
Bu nedenlerle, istinaf eden ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf sebepleri yerinde görüldüğünden, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davalılar hakkında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK m. 353(1)-b-2 hükmü gereğince aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-) İhtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Diyarbaır Asliye Ticaret Mahkemesinin .... D. İş, .... D. İş Karar sayılı dosyasında verilen .... tarihli kararının KALDIRILMASINA,
II-)6100 sayılı HMK m. 353(1)-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre;
1-) İhtiyati haciz isteyenin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE, aleyhine ihtiyati haciz istenilen asıl borçlu ..... ve müteselsil kefiller ...TL'ye yetecek kadar yedinde ve/veya üçüncü şahıslarda bulunan menkul ve gayrimenkul malları ile yine üçüncü şahıslarda bulunan hak ve alacakları üzerine 2004 sayılı İİK m. 257 ve müteakip hükümleri gereğince İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
2-) 2004 sayılı İİK m. 259/1 ve HMK m. 87 hükümleri uyarınca ihtiyatî haciz kararı verilen tutar (...TL) üzerinden % 15 oranında .... TL tutarında teminat ALINMASINA,
3-) 2004 sayılı İİK m. 259 hükmü uyarınca teminat İlk Derece Mahkemesi veznesine yatırıldığında kararın infazı için bir suretinin İlk Derece Mahkemesi tarafından ihtiyatî haciz isteyen davacı vekiline VERİLMESİNE,
4-) İhtiyati haciz isteyen kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlulardan alınarak ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE,
5-) Kararın infazı için ilgili Diyarbakır İcra Müdürlüğünün yetkili KILINMASINA,
III-) İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati haciz isteyen tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf başvuru harcının Hazineye GELİR KAYDINA; 80,70 TL istinaf peşin harcının talep halinde istinafa başvuran ihtiyati haciz isteyene İADESİNE,
IV-) İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati haciz isteyen tarafından harcanan 220,70 TL istinaf harcı ile 526,60 TL posta masrafı olmak üzere toplam 747,30 TL yargılama giderinin aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlulardan alınarak ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE,
V-) İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati haciz isteyen tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın kendisine İADESİNE,
VI-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
VII-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359(4) hükmü uyarınca Dairemiz kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 362(1)-f ve 2004 sayılı İİK'nın m. 258/3 hükümleri uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/09/2023