Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-85 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-33/726-166
Karar Tarihi : 15.7.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Didem ULUÇ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : (………………..)
20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
İstanbul Deniz Otobüsleri Anonim Şirketi (İDO)
Kennedy Cd. Yenikapı Hızlı Feribot İskelesi Fatih / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İDO Deniz Otobüslerinde Ülker firması dışındaki firmaların
bisküvi, şeker ve benzeri ürünlerinin bulunmadığı iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle; İstanbul Deniz Otobüsleri
A.Ş.’nin işlettiği feribot ve vapurlarda Ülker dışındaki firmaların ürünlerinin satılmadığı
iddiası dile getirilmiş ve konuyla ilgili gereğinin yapılması talep edilmiştir. 30
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.5.2009 tarih, 3217 sayı ile intikal eden
başvuru üzerine hazırlanan 19.6.2009 tarih, 2009-3-85/BN-09-AÇ sayılı Bilgi Notu
Rekabet Kurulu’nun 24.6.2009 tarih ve 09-30/636-M sayılı toplantısında görüşülmüş
ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde bir soruşturma
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 6.7.2009 tarih ve 2009-3-85/ÖA-09-AÇ sayılı
Önaraştırma Raporu 8.7.2009 tarih, REK.0.07.00.00-110/173 sayılı Başkanlık
önergesi ile 09-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- İDO Deniz Otobüslerinde Ülker firması dışındaki firmaların bisküvi, şeker ve
benzeri ürünlerinin bulunmadığı iddiası ile ilgili olarak, ihale yöntemi ile alımlarının
yapıldığı ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlalin söz konusu
olmadığı,
2- Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı, şikayetin reddinin gerektiği,
50
09-33/726-166
2
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
İstanbul Deniz Otobüsleri A.Ş.(İDO), İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin kurmuş
olduğu bir anonim şirket olup, Belediye İktisadi Teşebbüsü (BİT) olarak anılmaktadır.
İDO ile Büyük İstanbul Eğitim Turizm ve Sağlık Yatırımları İşletme ve Ticaret A.Ş.
(BELTUR) arasında imzalanan sözleşme ile gemi ve terminal alanlarında bulunan 60
büfeler BELTUR tarafından işletilmektedir. İDO gibi BELTUR da bir belediye iştirak
şirketidir. Her iki şirket de 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde faaliyet göstermektedir. Gemi ve terminal alanlarında bulunan
büfelerde satılan bisküvi, şeker gibi ürünlerin alımını BELTUR ihale yoluyla
yapmaktadır.
İhale fiyatların katılımcıların teklifleri ile belirlendiği, açık kuralları olan bir piyasa
mekanizması olup, bu yöntem pazar için rekabeti sağlama konusunda maliyet
etkinliğini gerçekleştirebilecek bir araçtır.
70
İhale yoluyla rekabetçi süreçte iyi seçilmiş ihale yöntemlerinin piyasaya katkısı,
dolaylı olarak tüketiciye de yansımaktadır. Rekabet otoritelerinin ihale
uygulamalarındaki işlevine bakmak gerekirse;
- Rekabetin sağlanmasını teminen ex ante olarak piyasalarda rekabet karşıtı
eylemlerin ortaya çıkmalarını kolaylaştıran ve onları besleyen koşulların neler
olduğu, ihale yöntemlerinin tasarlanması ve uygulaması esnasında rekabetin
tesisi açısından nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda düzenleyicilerin
bilgilendirilerek onlara yardım edilmesi, konu hakkında rehberler çıkarılması,
- Rekabetin korunmasını teminen, ex post olarak ise, süreç boyunca meydana
gelen rekabet kanunlarına aykırılık teşkil eden eylemlerin tespit edilerek, 80
rekabetten beklenen faydaların temininin sağlanması
olarak özetlenebilir.
Konuya Türkiye açısından bakıldığında ihale piyasalarında rekabetin korunması
olgusu 4054 sayılı Kanun kapsamında olmakla beraber, esas olarak kamu ihaleleri
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun düzenleme alanındadır. Şikayet konusu olayda
firmanın düzenlediği ihaledeki mal ve hizmet alımı, yaklaşık maliyeti ve sözleşme
bedeli itibarıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun kapsamı dışında kalmaktadır.
BELTUR’dan konuyla ilgili olarak istenen bilgiler doğrultusunda şirket tarafından
1.6.2009 tarihinde gönderilen yazıdan, istisna kapsamında bulunan bisküvi, çikolata 90
alımlarında son 3 yıl için edinilen bilgilere göre piyasada fiyat araştırması yaparak
yılda bir defa olmak üzere ihale açıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif
sahibinden ürünleri temin etme yoluna gidildiği anlaşılmıştır. Ekonomik açıdan en
avantajlı teklifin belirlenmesi, ihale uygulamalarında kullanılan bir usul olup, şirketin
bu yöntemle son 3 yılda yapmış olduğu ihalelere ilişkin olarak, rekabetin ihlal
edildiğine işaret edecek bir tespitte bulunulmamıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 100
09-33/726-166
3
Başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
İstanbul Deniz Otobüsleri Anonim Şirketi hakkında soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy