Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-5-026 (Devralma)
Karar Sayısı : 20-33/412-188
Karar Tarihi : 09.07.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Nazlı VAROL, Mert ÖZMEN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Believe International S.à.r.l
Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI,
Ertuğrul Can CANBOLAT, Hasan GÜDEN, Umay RONA,
Nabi Can ACAR, Burak Buğrahan SEZER
Tekkeci Sok. No:3-5/1 34345 Arnavutköy Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Doğan Müzik Yapım ve Ticaret A.Ş.’nin ortak kontrolünün
Believe International S.à.r.l. tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.05.2020 tarih, 4893
sayı ile giren ve 26.06.2020 tarih ve 6403 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 01.07.2020 tarih ve 2020-5-026/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; DMC Invest BV’nin (DMC INVEST) tek kontrolünde olan Doğan Müzik
Yapım ve Ticaret A.Ş.’nin (DMC) %60’lık hissesinin Believe SAS kontrolündeki
Believe International S.à.r.l (BELIEVE) tarafından devralınması ve DMC üzerinde
ortak kontrol kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Bildirilen işlem ile Believe SAS tarafından kontrol edilen BELIEVE, DMC’nin
hisselerinin %60’ına sahip olacak, Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.’nin (DOĞAN
HOLDİNG) paylarının tamamına sahip olduğu DMC INVEST, DMC’nin %40 hissesini
elinde bulunduracak, her ne kadar BELIEVE ve DMC INVEST, DMC üzerinde eşit
paylara sahip olmayacaksalar da DMC’yi doğrudan, DMC’ye ait Netd Müzik Video
Dijital Platform ve Tic. A.Ş. (NETD)’yi ise dolaylı olarak ortak kontrol edeceklerdir.
G.1. Taraflara İlişkin Bilgiler
G.1.1. Devralan: Believe International S.à.r.l (BELIEVE)
(6) İşlem kapsamında DMC’nin hisselerinin %60’ını devralacak olan BELIEVE, Believe
SAS’ın tek kontrolünde olup Lüksemburg’da yerleşik bir tüzel kişiliktir. Believe SAS
ise Fransa hukuku altında 2005 yılında kurulmuş, esasen iştirakleri aracılığıyla
küresel seviyede kayıtlı müzik dağıtımı alanında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Bu
faaliyete ek olarak yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) yayımcılık
faaliyetleri, Fransa ve Almanya’da ise yapımcılık faaliyetleri bulunmaktadır. Believe
SAS, içerik (örneğin müzik ve video) dağıtımı/toplanması (distribution/aggregation)
20-33/412-188
2/12
hizmetlerine ilişkin faaliyetleri kapsamında sanatçı/yapımcı müşterilerinin ses
kayıtlarını; Apple Music, Deezer, Spotify, YouTube, Amazon Music, Napster, Tidal ve
Pandora gibi dijital müzik sağlayıcılarına (dijital müzik perakendecileri), söz konusu
dijital müzik sağlayıcılarının hukuki ve teknik standart koşullarına uygun şekilde
dağıtımını gerçekleştirmektedir. Bu dağıtım hizmetleri kapsamında, Believe SAS;
teknoloji temelli hizmetler, sanatçı temelli hizmetler ve içerik pazarlama hizmetleri
sunabilmektedir.
(7) Bununla beraber teşebbüsün Türkiye’deki faaliyetleri ise sadece kayıtlı müziğin dijital
formatta dağıtımına ilişkin hizmetlerden oluşmaktadır.
G.1.2. Devreden: DMC Invest BV (DMC INVEST)
(8) DMC INVEST, DOĞAN HOLDİNG’in dolaylı olarak tamamına sahip olduğu iştirakidir.
DMC INVEST doğrudan DMC’yi dolaylı olarak da NETD’yi tek başına kontrol
etmektedir. DMC INVEST, bildirilen işlem sonrası DMC’nin %40’lık hissesini elinde
bulundurmaya devam edecek ve BELIEVE ile DMC ve dolayısıyla NETD üzerinde
ortak kontrole sahip olacaktır.
(9) DMC INVEST’i hâlihazırda dolaylı olarak kontrol eden DOĞAN HOLDİNG, hisseleri
Borsa İstanbul’da işlem görmekte olan 1959 yılında kurulmuş bir şirkettir. DOĞAN
HOLDİNG; enerji, akaryakıt perakendesi, sanayi, finans, turizm, otomotiv,
gayrimenkul, internet, medya ve eğlence gibi birçok sektörde faaliyet göstermektedir.
G.1.3. Devre Konu: Doğan Müzik Yapım ve Ticaret A.Ş. (DMC)
(10) 1999 yılında kurulan DMC, DOĞAN HOLDİNG’in tek başına dolaylı olarak kontrol
ettiği iştirakidir. Esasen bir plak şirketi ve dijital dağıtım ruhsatı sahibi olarak faaliyet
göstermektedir. GCMA (Glamorous Celebrity Management Agency) markası
aracılığıyla aktör menajerliği ve kast ajanslığı hizmetleri sunmaktadır. DMC;
Türkiye’de müzik yayımcılığı, müzik yapımcılığı, fiziki formatlarda müziğin dağıtımı ve
dijital formatta müziğin dağıtımına ilişkin pazarlarda faaliyet göstermektedir.
(11) DMC’nin tek başına kontrol ettiği NETD, esas olarak DMC tarafından ruhsat verilen
görsel-işitsel eserlerin internet ve dijital medya aracılığıyla satış hizmetlerini
gerçekleştirmektedir. NETD, Netd Müzik adlı bir YouTube kanalına ve talebe bağlı bir
video platformuna sahiptir. İlaveten NETD video yapımcılığı ve içerik danışmanlığı
hizmetleri de sunmaktadır.
G.2. İlgili Pazarlar
G.2.1. Sektör Hakkında Genel Bilgi
(12) Müzik eserleri, esasen 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun)
ve ikincil mevzuat tarafından düzenlenmektedir. 5846 sayılı Kanun’un 3. maddesinde
müzik eserleri “her nevi sözlü ve sözsüz besteler” olarak tanımlanmakta; 8.
maddesinde ise eser sahibinin eseri meydana getiren kişi olduğu düzenlenmektedir.
Bu nedenle bir müzik eserinin sahibi, beste ve/veya sözleri meydana getiren kişidir.
(13) Müzik yayım şirketleri ise eser sahipleri ile sözleşme imzalamakta ve müzik eserleri
üzerindeki hakları veya mali menfaatleri karşılığında (örneğin telif hakkı ücretlerinin
bir kısmı) eser sahiplerine finansal, pazarlama ve kariyer desteği sağlamakta ve
sözleşme kapsamındaki eserlerden faydalanmaktadır. Böylelikle, ya telif hakkı ücreti
ödemesi karşılığında hak kullanıcılarına doğrudan ruhsat verilmekte ya da meslek
birlikleri tarafından toplanan telif hakkı ödemelerinden pay alınmaktadır.
20-33/412-188
3/12
(14) Bir müzik yayım şirketi veya meslek birliği, bir yapım şirketine mekanik haklara
(eserin ses kaydında çoğaltılması hakkına) ilişkin ruhsat verebilmektedir. Yapım
şirketleri, eser sahiplerine ve performans sanatçılarına (keşfedilme, geliştirme,
tanıtma ve kaydetme gibi) çeşitli hizmetler sunabilmekte ve kayıtlı müziğin (fiziksel
veya dijital formatlarda) toptancılara (müzik dağıtım hizmeti sağlayıcıları) ve/veya
perakendecilere satılmasını ve kayıt haklarının ruhsatlandırılmasını
gerçekleştirmektedir. Bir eser sahibi veya icracı sanatçı/performans sanatçısı, farklı
müzik eserleri için farklı yapım şirketleri ile çalışabilmekte ve bu eserlere ilişkin ruhsat
verebilmektedir. Bir müzik bestesinin kaydedilmesinin ardından ortaya çıkan ses
kaydı fiziki (örneğin CD) veya dijital formatlarda satılabilmektedir. Yapım şirketlerinin,
ses kayıtlarının satılabilmesi amacıyla portföylerindeki katalogların dağıtımını
sağlamaları gerekmektedir. Bunun gerçekleştirilebilmesi adına, yapım şirketleri, kendi
bünyelerine entegre edilmiş dağıtım sistemleri kurabilmektedir veya söz konusu
müzik eserini perakendecilere pazarlama ve satma hakkını müzik dağıtım hizmeti
sağlayıcılarına (music distributor) verebilmekte ve bu konuda ilgili teşebbüsleri
görevlendirebilmektedir.
(15) Müzik dağıtım hizmeti sağlayıcıları (aggregator), fiziki ve/veya dijital formatlarda
kayıtlı müziğin dağıtımını üstlenebilmektedir. Fiziki formatlarda kayıtlı müzik
bakımından ilgili ürünü (CD, kaset vb.) geleneksel perakendecilere teslim eden bir
müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısı, aynı zamanda dijital müzik perakendecilerine dijital
müzik dağıtımını da gerçekleştirebilmekte veya dijital müzik dağıtımına da yüksek
maliyetlere katlanmaksızın kolayca geçiş yapabilmektedir.
(16) Dijital müzik dağıtımı açısından söz konusu teşebbüsler, dijital müzik perakendecileri
ile sanatçı/yapım şirketi olan müşterilerinin de katılabildiği anlaşmalar akdetmekte,
bahsi geçen müşterilerinin müzik ve video içeriklerini dijital müzik perakendecilerinin
gerekliliklerine uygun hale getirmekte, müşterilerinin ses kayıtlarının meta verilerini
dijital müzik perakendecilerine iletmekte, ses kayıtlarına bağlantılı içerik
tanımlayıcılarını (identifiers) yönetmekte ve dijital müzik perakendecilerinden
sağlanan kullanım ve para akışını müşterileri için yönetmektedir.
(17) Öte yandan sanatçılar, bir yapım şirketi/müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısı ile anlaşsa
dahi başka bir yapım şirketi/müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısı ile sözleşme
akdedebilmekte ve başka müzik eserine dair haklarını bir başka yapım
şirketine/müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısına verebilmektedir. Dolayısıyla bir
sanatçının, aynı anda birden fazla yapım şirketi veya müzik dağıtım hizmeti
sağlayıcısı ile çalışması mümkündür.
(18) Dijital müzik açısından ise dijital müzik perakendecileri, yayım hakkı ve yapım hakkı
için ayrı birer ruhsat ile donatılmışlardır. Söz konusu perakendeciler, tüketicilerden
elde edilen gelirin belirli bir kısmını; genel olarak öncelikle yayım hakları için meslek
birliklerine veya yayımcıya; sonrasında ise ilgili müzik eserinin yapımcısına (yapım
şirketinin, müzik eserini kendisinin dağıtması veya perakendeci ile doğrudan
anlaşmasının bulunması, ancak müzik eserinin dağıtımını müzik dağıtım hizmeti
sağlayıcısının gerçekleştirmesi hallerinde) veya dağıtım hizmeti sağlayıcısına
ödemektedirler.
(19) Yapımcının perakendeci ile doğrudan anlaşmasının bulunması ve fakat müzik
eserinin dağıtımını bir müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısı aracılığı ile gerçekleştirmesi
halinde; anlaşmanın yapımcı ve perakendeci arasında olması sebebiyle, perakendeci
elde edilen geliri doğrudan yapımcıya ödeyebilmekte, akabinde ise yapım şirketi,
20-33/412-188
4/12
müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısına genellikle sabit bir ücret ve/veya komisyon
bazında ödeme yapabilmektedir.
(20) Perakendecinin her bir müzik eserinden elde ettiği geliri doğrudan müzik dağıtım
hizmeti sağlayıcısına ödemesi halinde ise müzik dağıtım hizmeti sağlayıcısı, kendi
komisyonunu aldıktan sonra geliri yapım şirketine gönderebilmekte ve yapım şirketi
de diğer hak sahiplerine ödemeler yapabilmektedir.
(21) Bu çerçevede yayım hakları bir şarkının notaları ve sözleri, yapım hakları ise şarkının
icracı sanatçı/performans sanatçısı tarafından yorumlanarak kaydedilmesi ile ilgili
olduğundan müzik yayımcılığı ve müzik yapımcılığı farklı türden iş alanlarıdır ve
müzik dağıtım hizmeti sağlayıcıları; sanatçılar/yapım şirketleri ve perakendeciler
arasında bir aracı konumunda bulunmaktadır ve bunlara tek elden hizmet
sunmaktadır. Dijital müzik perakendecilerine örnek olarak Apple Music, Deezer,
Spotify, YouTube, Amazon Music, Napster, Tidal ve Pandora verilebilecektir.
(22) Dijital müzik dağıtım hizmeti sağlayıcıları eserlerin formatını ayarlayıp iTunes ve
Spotify gibi çevrimiçi mağazalara girişini sağlamakta, eser sahibi adına gelirleri
toplamakta ve eser sahibine iletmektedir1. Söz konusu dağıtıcılar eserin pek çok
çevrimiçi müzik platformunda aynı anda bulunmasını sağlayabilirler. Dağıtıcılar sabit
bir ön ücret karşılığı ve/veya indirme/elektronik platformlar üzerinden akışı
(streaming) bazında komisyon karşılığı ve yıllık ücret alarak çalışabilirler2.
(23) Avrupa Komisyonunun (Komisyon) Apple/Shazam3, Sony/Bmg4 kararları ve Rekabet
Kurulunun EMI MP kararı5 göz önünde bulundurularak dosya kapsamında ilgili
olabilecek ürün pazarları; müzik yayımcılığı pazarı, müzik yapımcılığı pazarı, fiziki
formatlarda müziklerin dağıtımı pazarı ve dijital müzik dağıtımı pazarı olarak ele
alınabilecektir6.
(24) Hem DMC’nin (ve DOĞAN HOLDİNG’in) hem de Believe SAS’ın faaliyet gösterdiği
dijital müzik dağıtım faaliyetinin müzik yayımcılığı ve yapımcılığı pazarlarının alt
pazarı olduğu görülmektedir. Dolayısıyla dikey ilişkide etkilenen pazar müzik
yayımcılığı ve müzik yapımcılığı pazarlarıdır. Hem DMC’nin hem de Believe SAS’ın
faaliyetlerinin kesiştiği dijital formatta müzik dağıtımı pazarı ise yatayda etkilenen
pazarı oluşturmaktadır. Ayrıca belirtilmelidir ki DMC ve Believe SAS hâlihazırda ticari
ilişkide bulunmaktadır. Believe SAS; DMC’nin müzik kataloğunun bir kısmının
Türkiye’de ve global çapta dağıtımını üstlenmekte ve DMC’nin dijital müzik
perakendecileri ile akdettiği anlaşmalar kapsamındaki teknik hizmetleri, komisyon
karşılığında sağlamaktadır.
(25) Dosyadaki bilgilerde yer alan global bazda genel kayıtlı müzik sektörü gelirlerine
ilişkin veriler göz önüne alındığında, dijital müzik sektörünün yıllar içerisinde hızla
büyüdüğü buna karşın fiziksel dağıtımın ise büyük bir hızla güç kaybettiği
anlaşılmaktadır. Bu durum dağıtım pazarının artık fizikselden dijitale kaydığına işaret
etmektedir.
1 Son erişim: 19.06.2020
2 Son erişim:19.06.2020
3 06.09.2018 tarihli ve COMP.M.8788 sayılı karar.
4 03.10.2007 tarihli ve COMP.M.3333 sayılı karar.
5 06.04.2012 tarihli ve 12-17/464-135 sayılı karar.
6 Bu noktada Komisyon kararlarında fiziki ve dijital müzik dağıtım pazarlarının ayrı ele alındığını
belirtmek gerekmektedir.
20-33/412-188
5/12
(26) Tarafların yukarıda yer verilen pazarlardaki faaliyetleri dikkate alınarak dosya
kapsamında sadece dijital müzik dağıtım pazarı için kesin bir pazar tanımı yapılmış
olup, müzik yayımcılığı pazarı ve müzik yapımcılığı pazarı açısından İlgili Pazarın
Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı çerçevesinde kesin bir ilgili pazar
tanımı yapılmamış ve değerlendirme bölümünde genel bilgilere yer verilmiştir.
G.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(27) Kayıtlı müzik, dijital ve fiziki kanallar üzerinden dağıtılabilmektedir. Nitekim
Komisyon’un kararlarında da ilgili ürün pazarlarının tanımlanmasında bu şekilde bir
ayrıma gidilmekte7 ve fiziksel kayıtlı müzik dijital kayıtlı müzikten ayrılmaktadır.
Universal Music/EMI Music8 kararında ise Komisyon müzik dağıtım hizmeti
sağlayıcılarının yalnızca müziği doğrudan dağıtmakla kalmayıp daha yaygın çevrimiçi
perakendeciler için önemli sayıda sanatçı veya küçük yapımcılar adına hareket
ettiğini belirtmektedir. Apple/Shazam kararında ise çeşitli hak sahiplerinden hakları
toplayıp bu hakları dijital müzik mağazaları ile müziği perakende olarak satan ve
çevrimiçi ile mobil kanallar aracılığıyla pazarlayan uzmanlaşmış dijital dağıtıcılara
tedarik eden müzik toplayıcıları bulunduğu belirtilmektedir. Söz konusu teşebbüsler
dijital müzik dağıtımı alanında esasen ses kayıtları üzerindeki hak sahipleri ile dijital
müzik perakendecileri arasında bir aracı konumundadır. Bu aracı teşebbüsler, temel
olarak icracı sanatçılar/performans sanatçıları tarafından (genellikle yapım şirketi ile
işbirliği halinde) oluşturulan ses kayıtlarının, bu kayıtların perakende seviyesinde
satışını veya elektronik platformlar üzerinden akışını (streaming) gerçekleştiren dijital
müzik platformlarına iletilmesini sağlamaktadır. Bu kapsamda hak sahipleri,
toplayıcılar/müzik dağıtım hizmeti sağlayıcıları tarafından sağlanan hizmetler
aracılığıyla kataloglarını dijital müziklere ilişkin perakende sektöründe tanıtabilmekte
ve gelir elde edebilmektedirler.
(28) Taraflar; büyük oyuncular (majörler) olarak anılan Universal Music Publishing Turkey
Müzik Yayım Ltd. Şti. (UNIVERSAL MUSIC), Sony Music Entertainment Türkiye
Ticaret A.Ş. (SONY MUSIC) ve Warner Music Turkey Müzik Kayıt ve Prodüksiyon ve
Pazarlama A.Ş.’nin (WARNER MUSIC) dijital müzik perakendecilerine yönelik
doğrudan dağıtım kanallarının her zaman sahibi olduğunu ve dijital müzik dağıtım
hizmeti sağlayıcıları/toplayıcılarının ise bağımsızların perakendeciler ile
gerçekleştirecekleri dijital müzik işlemlerinde yardımcı olmak üzere ortaya çıktığını
belirtmektedir.
(29) Dijital müzik dağıtımından elde edilen gelirin, fiziki formatlarda müzikten sahip olunan
gelire nazaran daha fazla olması nedeniyle dijital müzik dağıtım hizmeti sağlayıcıları
tarafından sunulan hizmetler gittikçe önem kazanmaktadır ve dolayısıyla dijital müzik
dağıtım hizmeti sağlayıcıları arasındaki rekabet daha güçlü hale gelmektedir. İlaveten
büyük oyuncuların uyguladığı rekabetçi baskı, söz konusu pazara yeni girişler9 ve
dijital müzik endüstrisinin hızlı gelişen yapısı sebepleriyle dağıtım hizmetlerine ve
dijital formattaki müziklere yönelik sektörlerin son yıllarda yoğun bir rekabetçi yapıya
dönüştüğü değerlendirilmektedir10. Dolayısıyla pek çok müzik dağıtım hizmeti
sağlayıcısı, hızla büyüyen ve rekabetçi bir yapıya sahip pazarda hak sahiplerine
dağıtım hizmetlerinin sunulması karşılığında daha iyi gelir paylaşma anlaşmaları
sağlamak ve daha iyi hizmetler sunmak zorunda olmaktadır.
7 03.10.2007 tarih, M.3333 sayılı SONY/BMG kararı.
8 21.09.2012 tarihli ve COMP/M.6458 sayılı karar.
9 Warner Music Türkiye pazarına 2019 yılı Aralık ayında giriş yapmıştır.
10 Son Erişim:26.06.2020.
20-33/412-188
6/12
(30) İlaveten hak sahiplerinin, kataloglarının tamamı için tek bir müzik dağıtım hizmeti
sağlayıcısı ile çalışmak zorunluluğu bulunmamaktadır ve dijital müzik perakendecileri
ile doğrudan anlaşma yapabilme ihtimalleri bulunmaktadır. Bu nedenle hak sahipleri,
kendi takdirleri doğrultusunda faaliyetlerini organize edebilmektedirler.
(31) Bu çerçevede dosya kapsamında diğer etkilenen pazarların yanı sıra ilgili ürün pazarı
“dijital müzik dağıtımı pazarı” olarak belirlenmiştir.
G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(32) Dijital müzik dağıtımı pazarı bakımından ilgili coğrafi pazar, Türkiye olarak
belirlenmekle beraber dosya özelinde müziğin ve pazarın küresel yapısı kabul
edilerek değerlendirmeler dünya geneli de dikkate alınarak yapılmıştır.
G.3. Bildirim Konusu İşleme İlişkin Üçüncü Kişilere Ait Görüşler
(33) Dosya kapsamında teşebbüslerin dijital müzik dağıtımı alanındaki rakiplerinin konuya
ilişkin görüşlerine başvurulmuştur. Bu kapsamda;
- Eğlence Fabrikası Ltd. Şti., dijital müzik dağıtımı pazarında gerçekleşecek bir
yoğunlaşmanın dağıtım ve yapımcılık işleri karıştırılmadığı, diğer bir deyişle
teşebbüsler hem dağıtımcı hem de yapımcı olmadığı veya dağıtımcının yapımcıyı
kendi ağına katması için avans vermediği sürece sorun olmayacağını,
- SONY MUSIC, Türkiye dijital müzik piyasasında olası bir yoğunlaşmanın bir tekel
yaratarak haksız rekabete sebep olabileceğini,
- Dijital müzik dağıtımı pazarına 2019 yılında giriş yapan WARNER MUSIC, Türkiye
yoğunlaşma ile dağıtım gerçekleştirilen platformlar üzerinde haksız etki ve
yönlendirme sağlanmadığı sürece sorun olmayacağını ancak lokal olarak Spotify,
Apple, YouTube vb. gibi anahtar platformlarda ve bunların tanıtım alanlarında
(ücretsiz) haksız öncelik kazandırmasının adaletsiz bir rekabet ortamı
yaratabileceğini
belirtmiştir.
G.4. Değerlendirme
G.4.1. Bildirim Konusu İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
(34) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü
çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi
sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak
girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının
birlikte sağlanması gerekmektedir.
(35) i) Ortak kontrolün bulunması: Taraflar arasında akdedilen Hisse Alım Sözleşmesi
(HAS) ve Hissedarlar Sözleşmesi (HS) uyarınca bildirim konusu işlem ile DMC
INVEST’in DMC üzerindeki hisselerinin %60’ı BELIEVE’e devredilecek ve DMC
üzerinde ortak kontrol tesis edilecektir. BELIEVE ve DMC INVEST söz konusu
işlemin ardından DMC üzerinde eşit paylara sahip olmayacaklarsa da, DMC’nin
stratejik kararları üzerinde belirleyici etki uygulama olanağıyla kontrol gücüne, bir
başka deyişle ortak kontrole sahip olacaklardır. BELIEVE, DMC üzerinde çoğunluk oy
hakkına sahip olacaktır. Öte yandan DMC INVEST’in, (…..) olarak kontrol gücü
20-33/412-188
7/12
devam edecektir. DMC’nin sahibi olduğu NETD11 üzerinde ise DMC aracılığıyla
dolaylı olarak ortak kontrol kurulmuş olacaktır.
(36) Taraflar arasında akdedilen (…..). Bu hususlar DMC üzerinde ortak kontrol tesis
edileceğini göstermektedir.
(37) ii) Bağımsız iktisadi varlık olarak kurulması: DMC hâlihazırda ticari faaliyetlerini
sürekli bir biçimde yürüten ve bunun için gerekli olan yönetim ve personel kadrosuna,
mali yapıya ve yeterli kaynaklara sahip bir şirkettir. DMC’nin iktisadi bağımsızlığı
bildirilen işlemden sonra da devam edecektir. Taraflar DMC’nin alım ve satım gibi
ticari ilişkilerinde bağımsız olmaya devam edeceğini ve kalıcı olarak faaliyet
göstereceğini belirtmektedir. Bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstermesine
olanak sağlayacak kaynaklara sahip olması ve kalıcı olarak faaliyet göstereceğinin
öngörülmesi bildirime tabi işlemin tam işlevsellik koşulunu da sağladığını
göstermektedir.
(38) Sonuç itibarıyla başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi
çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu kanaatine varılmıştır. Öte yandan tarafların
cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
G.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
(39) DMC müzik yayımcılığı, müzik yapımcılığı, fiziki formatlarda müziğin dağıtımı ve
dijital formatta müziğin dağıtımına ilişkin pazarlarda faaliyet göstermektedir. Devralan
taraf olan BELIEVE’yi tek başına kontrol eden ve dolayısıyla işlem tarafı olan Believe
SAS ise Türkiye’de dijital formatta müziğin dağıtımında faaldir. 2010/4 sayılı Tebliğ
uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya
daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir
tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst
pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır. Bildirilen İşlem bakımından Türkiye’de bir yatay (dijital müzik
dağıtımı) ve iki dikey (müzik yapımcılığı, müzik yayımcılığı) olmak üzere toplam üç
etkilenen pazar bulunmaktadır. İlgili pazar bölümünde belirtildiği üzere, dijital müzik
dağıtımı pazarı fiziki müzik dağıtımı pazarından ayrı olarak belirlendiğinden ve
Believe SAS’ın fiziki müzik dağıtımı pazarında Türkiye’de faaliyeti bulunmadığından
söz konusu pazar işlemden etkilenen pazar niteliğinde değildir. Tarafların dijital müzik
dağıtımı, müzik yapımcılığı ve müzik yayımcılığı pazarlarındaki paylarına aşağıda yer
verilmiştir:
11 (…..).
20-33/412-188
8/12
Tablo 1- Etkilenen Pazarlar
Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay/ Dikey)
Pazar Payı12 (2019) (%)
DMC Believe SAS Toplam
Müzik
Yayımcılığı
Türkiye Dikey
(…..)
(…..)
(…..)
Müzik
Yapımcılığı
Türkiye Dikey
(…..)
(…..)
(…..)
Dijital Müzik
Dağıtıcılığı
Türkiye Yatay
(…..)
(…..)
(…..)
Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri
(40) Yukarıdaki tablodan görüldüğü üzere, Believe SAS ve DMC INVEST tarafından
üzerinde ortak kontrol tesis edilecek olan DMC’nin müzik yayımcılığı pazarındaki
pazar payının %(…..)’in altında olduğu taraflarca beyan edilmiştir. DMC’nin faaliyet
gösterdiği müzik yayımcılığı pazarı Believe SAS’ın dijital müzik dağıtımı hizmetlerinin
üst pazarında yer almaktadır. Dikey örtüşmeye sebep olan yayımcılık pazarında
DMC’nin ihmal edilebilir pazar payı dikkate alındığında ilgili pazarda bir rekabetçi
endişe doğması beklenmemektedir.
(41) Müzik yapımcılığı pazarı açısından bakıldığında taraflardan yalnızca DMC’nin bu
pazarda faaliyette bulunduğu ancak dijital müzik dağıtıcılığı pazarının üst pazarı
olduğundan dikey örtüşmenin meydana geldiği görülmektedir. DMC’nin bu alandaki
pazar payı %(…..) ile sınırlıdır. Bildirim metninde müzik yapımcılığı pazarının dinamik
bir pazar olduğu, genellikle sanatçıların aynı anda birden fazla yapımcıyla sözleşme
imzaladığı, dolayısıyla marka bağımlılığının bulunmadığı, yüksek yatırım maliyetleri
gerektirmediğinden fiili veya hukuki giriş engellerinin bulunmadığı, sanatçıların bir
yapımcıyla çalışmaksızın kendi eserlerini kaydederek dağıtmalarının önünde bir
engel bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca dikey bütünleşik olarak WARNER MUSIC
ile Alternative Distribution Alliance, Inc. (ADA), Sony Music ile The Orchard Media,
Inc. (THE ORCHARD), Universal Music ile Isolation Network, Inc. (INgrooves)’nin;
dikey bütünleşik olmamasına rağmen rekabetçi baskı oluşturabildiği ifade edilen Poll
Prodüksiyon Film Müz. Yap. San. ve Diş Tic. A.Ş., Avrupa Müzik Yapım Prodüksiyon
Yayıncılık Tic. A.Ş., Kalan Ses Görüntü Film Yapım San. ve Tic. Ltd. Şti., Dokuz
Sekiz Müzik Yapım Menajerlik Sanatsal Organizasyonlar San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Fa
Müzik Film Yapım Yayım Dağıtım İnş. San. Ltd. Şti. gibi teşebbüslerin yapımcılık
pazarında faaliyet gösterdiği belirtilmiştir. Müzik yapımcılığı pazarının yapısı ve
pazarda faaliyet gösteren dikey bütünleşik yahut bireysel teşebbüslerin varlığı birlikte
değerlendirildiğinde pazarın rekabetçi yapısının güçlü olduğu görülmektedir. Bu
çerçevede müzik yapımcılığı pazarında işlem sonucunda etkin rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunun doğmayacağı değerlendirilmektedir.
(42) Yatay olarak etkilenen tek pazar dijital müzik dağıtıcılığı pazarıdır. Bildirilen işlem
kapsamında pazar payı ile en çok dikkat çeken faaliyet de şüphesiz dijital müzik
dağıtım faaliyetidir. Zira DMC’nin 2019 yılı pazar payı %(…..) iken Believe SAS için
bu oran %(…..)’tür.
(43) Taraflar, işlemin Believe SAS’ın Türkiye’de faaliyet göstermediği alanlarda (örneğin,
fiziki formatlarda kayıtlı müziğin dağıtımı, müzik yapımcılığı ve YouTube kanalı
12 Burada ve kararın devamında aksi belirtilmedikçe yer verilen pazar payları, bildirim metninde
bulunan ve Uluslararası Fonogram Endüstrisi Federasyonu (IFPI) verileri doğrultusunda sunulan
sonuçları içermektedir. IFPI’nin hazırlamış olduğu verilerin teşebbüslerin ihtiyari olarak yaptığı
bildirimler doğrultusunda oluşturulduğu belirtilmiştir. IFPI’ye veri sunmayan teşebbüslerin de olduğu
düşünüldüğünde pazarın toplamda daha büyük olduğu ve dolayısıyla burada sunulan pazar paylarının
daha küçük olacağı beklenmektedir.
20-33/412-188
9/12
yönetimi) deneyim sahibi olma amacına hizmet edeceğini ayrıca Believe SAS’ın hızla
gelişen müzik sektöründe müşterilerinin taleplerini ve ihtiyaçlarını karşılamasına
yardımcı olmasını sağlayacağını ifade etmektedir. Ayrıca mevcut COVID-19
salgınının sebep olduğu olağan dışı şartlar dikkate alındığında DOĞAN HOLDİNG’in
yabancı yatırımdan faydalanması, DMC’ye yatırdığı sermayeden getiri elde etmesi
için işlemin önemli bir fırsat olduğu belirtilmektedir. Dijital müzik dağıtımı pazarındaki
teşebbüslerin pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:
Tablo-2: Dijital Müzik Dağıtımı Pazarı Değer Bazında Pazar Payları (%)
Teşebbüs Adı 2017 2018 2019
Believe SAS (…..) (…..) (…..)
DMC (…..) (…..) (…..)
Bütünleşik Toplam (…..) (…..) (…..)
Warner (…..).
Sony (…..) (…..) (…..)
The Orchard (…..) (…..) (…..)
Eğlence Fabrikası Ltd. Şti. (…..) (…..) (…..)
Diğer13 (…..) (…..) (…..)
Toplam 100,00 ~100,00 ~100,00
Kaynak: Bilgi sunumlarına istinaden yapılan hesaplamalar.
(44) Tablo 2’den görüldüğü üzere, Believe SAS’ın ve DMC’nin pazar payları pazarın hızlı
büyüme sürecinde, diğer bir ifadeyle, 2019 yılında önceki iki yıla göre düşük
seyretmiş, en yakın rakip konumundaki (…..)’ın ise pazar payı düzenli yükselmiştir.
Pazar paylarının seyri, pazarın hızlı büyümesinden en çok (…..)’ın pay aldığına işaret
etmektedir. Bir ortak girişimin ilgili pazarda yaratabileceği en olumsuz senaryo,
tarafların toplam pazar payı dikkate alınarak incelenebilmektedir. Ortak girişim
taraflarının toplam pazar payı 2019’da %(…..) olarak görünmektedir. 2019 yılı pazar
payları çerçevesinde Herfindahl-Hirschman Endeksi (HHI)14 değerlerine bakıldığında
işlem öncesi (…..), işlem sonrası (birleşme gibi ele alınarak) (…..), ΔHHI (…..) olarak
hesaplanmıştır. HHI değeri işlem sonrasında 2000 değerinin altında kalmakta ancak
değişim değerinin Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında
Kılavuz’da belirtilen 250 değerinin üzerinde olduğu görülmektedir. Bu çerçevede
dijital müzik dağıtımı pazarında yapılan daha detaylı incelemeye aşağıda yer
verilmiştir.
(45) İşlem taraflarının son yıllardaki pazar payları seyri pazarın yapısına ilişkin önemli
veriler sunmaktadır. DMC’nin 2017’de %(…..), 2018’de %(…..) ve 2019’da %(…..)
olacak şekilde dijital müzik dağıtımı pazarından elde ettiği paylarda düşüş eğilimi
görülmüştür. Believe SAS 2017’de %(…..), 2018’de %(…..) ve 2019’da %(…..) pazar
payıyla dalgalı bir seyir izlemiştir. DMC ve Believe SAS’ın 2017 yılından 2019 yılına
toplam pazar paylarına bakıldığında %(…..)’den %(…..)’e düşüş sergilenmiş ancak
aynı dönemde elde ettikleri gelirler toplamında neredeyse %(…..)’lük bir artış15
görülmüştür. Gelirlerdeki yüksek artışa nazaran pazar payında gözlenen düşüş
pazardaki toplam pastanın hızla büyüdüğünü göstermektedir. Bunu doğrudan
gösteren bir başka veri ise Uluslararası Fonogram Endüstrisi Federasyonu (IFPI)
13 Bildirim Formunda diğer kapsamında Artist PR & Publicity Co. (Piva Music), 25 Saat Eğlence ve
Turizm İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (25saatmüzik), Indiefy Inc., Eveara Limited (Eveara), CD Baby,
Inc. (CD Baby), PK Interactive LLC (Distrokid), Ditto Ltd. (Ditto Music), SkySound Consulting, Inc.
(Mondo Tunes), Amuseio AB (Amuse), Landr Audio Inc. (Landr), eMinor Inc. (Reverb Nation), Stem
Disintermedia Inc., RouteNote Ltd, Awal Limited, Soundhorus Prodüksiyon A.Ş., Dijital Müzik Yapım
Organizasyon Sanayi (Dijital Müzik Servisi), iMusician Digital AG ve diğer firmalar yer almaktadır.
14 Diğer kapsamındaki firmaların pazar payı %(…..) olarak alınmıştır.
15 2017’den 2019 yılına elde ettikleri gelirleri topladığımızda (…..) TL’den (…..)’ye artış gözlenmiştir.
20-33/412-188
10/12
tarafından yayımlanan 2017 yılından 2019 yılına Türkiye pazarında dijital formatta
kayıtlı müzik sektörünün %(…..) oranında büyümüş olduğudur. Kayıtlı müzik
pazarındaki yüksek büyümenin ilgili tüm sektörlerde olduğu gibi dijital müzik dağıtımı
pazarına da sirayet edeceği beklenmektedir. Zira bu büyüme Türkiye pazarına
uluslararası camiadan da yeni girişleri teşvik etmiştir. Bunun yakın tarihli en büyük
örneği WARNER MUSIC’in 2019 yılı Aralık ayında Türkiye pazarına girmesidir.
Dünya çapında hizmet veren WARNER MUSIC’in Türkiye pazarına girmesinin
pazarın rekabetçi yapısı üzerinde meydana gelecek olumlu etkilerinin ise henüz
pazarda karşılık bulmadığı söylenebilir. Söz konusu güçlü yeni girişin HHI oranlarında
da olumlu etki yaratacağı değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra küresel bir sektör
olan müzikte, küresel olarak faaliyet gösteren dikey bütünleşik teşebbüslerin Türkiye
pazarına girişiyle DMC gibi yerli firmaların pazar payı düşme eğilimi gösterebilecektir.
Bu tür bir ortaklık pazarda yerli bir firmanın varlığını devam ettirmesini
sağlayabilecektir.
(46) Yapımcılar ve sanatçıların birden fazla dağıtıcıyla anlaşabiliyor olmaları,
teşebbüslerin rakiplerinin dijital müzik dağıtımı pazarında bir reel kapasite sınırı
olmadığına işaret etmektedir. Bunun yanı sıra ortak girişim taraflarının rakiplerin
büyümesini önleyecek kapasite ve ölçekte olmadığı görülmektedir. Zira dijital müzik
dağıtıcılığı pazarında faaliyet gösteren ve büyük oyuncular olarak adlandırılan
UNIVERSAL MUSIC, SONY MUSIC ve WARNER MUSIC dijital müzik
perakendecilerine yönelik doğrudan dağıtım kanallarının sahibidirler. Bildirim
metninde küresel müzik sektörünün bu üç global şirketin varlığı ile karakterize
edildiği, bu şirketlerin; dosya kapsamında etkilenen pazar olarak belirlenen üç
pazarda da faaliyeti bulunduğu, bir başka deyişle, dikey bütünleşik olarak faaliyet
gösterdikleri ifade edilmiştir. UNIVERSAL MUSIC, iştiraki INgrooves ile SONY
MUSIC, THE ORCHARD ile, WARNER MUSIC ise iştiraki ADA ile dijital müzik
dağıtımı pazarında faaliyet göstermektedir. Bu dikey bütünleşik teşebbüslerin dışında
Piva Music, 25saatmüzik, Indiefy Inc., Eveara, CD Baby, Distrokid, Ditto Music,
Mondo Tunes, Amuse, Landr, Dijital Müzik Servisi gibi çok sayıda teşebbüs pazarda
aktif olarak faaliyet göstermektedir.
(47) Benzer şekilde dağıtıcıların hizmet verdiği alt pazarda faaliyet gösteren dijital müzik
perakendecileri de küresel ölçekte faaliyet gösteren, pek çok dağıtıcı ve yapımcı ile
çalışan ve alıcı gücü bulunan firmalardır. Taraflar en büyük alıcıları olarak Spotify,
Apple Music, Fizy, Google (Youtube) ve Muud’u göstermişlerdir. Tarafların rakipleri
de benzer şekilde Spotify, Youtube, Apple Music ve Fizy’i önemli alıcıları olarak
sıralamıştır.
(48) Nitekim nihai kullanıcıların dijital müzik perakendecileri aracılığıyla müzik içeriklerine
giderek daha fazla erişim sağlaması sebebiyle eser sahipleri değerlendirme
puanlarına veya kârlılık koşullarına bakmaksızın müzik içeriklerinin tüketicilerin erişim
sağladığı özellikle global nitelikteki tüm dijital müzik perakendecileri olmak üzere irili
ufaklı çok sayıda perakendeciye dağıtılmasını talep etmektedir.
(49) Keza, UNIVERSAL MUSIC çalışanı söz konusu durumu şu şekilde
açıklamaktadır16:“Günümüz dünyasında tek bir platform içeren bir stratejiniz olamaz
çünkü bütüncül bir tüketici görünümü, müzik şirketleri olarak şu anda yaptıklarımızın
anahtarı.” Bu doğrultuda büyük oyuncular (majör) olarak nitelendirilen teşebbüsler
(UNIVERSAL MUSIC, SONY MUSIC ve WARNER MUSIC) tarafından uygulanan
önemli düzeyde rekabetçi baskının yanı sıra dijital müzik perakendecilerinin kayıtlı
16
20-33/412-188
11/12
müzik sektörü genelinde öneminin gitgide artması sebebiyle perakendeciler
yönünden de alıcı gücüyle karşı karşıya kalmaktadır.
(50) Dijital müzik dağıtımından elde edilen gelirin hızla artması üzerine dijital müzik
dağıtım hizmeti sağlayıcıları tarafından sunulan hizmetler gittikçe önem
kazanmaktadır ve dolayısıyla dijital müzik dağıtımı hizmeti sağlayıcıları arasındaki
rekabet daha güçlü hale gelmektedir17. Diğer taraftan büyük oyuncuların piyasada
faaliyet göstermesi ve esasen bu pazardaki rekabetin ülke sınırlarını aşarak küresel
ölçekte gerçekleşmesi de pazarın rekabetçi yapısı üzerinde olumlu etkide
bulunmaktadır.
(51) Eser üzerindeki hak sahiplerinin kataloglarının tamamı için tek bir müzik dağıtım
hizmeti sağlayıcısı ile çalışmak zorunluluğu bulunmaması ayrıca eser sahiplerinin
kendilerinin de doğrudan dijital müzik perakendecileri ile anlaşma yapabiliyor olması
dijital müzik dağıtıcılarının sektörde önemli bir yeri olmakla birlikte vazgeçilmez
olmadıklarını göstermektedir.
(52) Pazardaki oyuncu sayısının çokluğu, bu oyuncular arasında büyük oyuncular
(majörler) gibi dikey bütünleşik ve global çapta faaliyet gösteren teşebbüslerin
bulunması, bir başka deyişle, oyuncular arasında asimetri bulunması, pazarın hızla
büyümekte oluşu ve yapısı gereği bir kapasite sınırının bulunmaması, eser
sahiplerinin birden fazla dağıtım kanalıyla eş anlı çalışarak çoklu erişim imkanına
sahip olması gibi hususlar rakipleri bireysel davranmaya yöneltmekte, rakipler
arasında anlaşma ya da uyumlu eyleme başvurmadan koordineli davranışlar
sergilemeleri ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Dolayısıyla bildirilen işlem neticesinde
koordinasyon doğurucu etkilerin de söz konusu olmayacağı değerlendirilmektedir.
(53) Bu çerçevede ortak girişim ile birlikte dinamik ve hızlı büyüyen dijital müzik dağıtımı
pazarında rakipleri dışlayıcı veya ayrımcı uygulamaya izin verebilecek bir güç elde
edilemeyeceği, pazara 2019 yılında yeni bir rakibin girdiği, pazarda küresel ölçekte
faaliyet gösteren dikey bütünleşik rakipler bulunduğu, dijital müzik perakendecilerinin
de küresel ölçekte faaliyet gösteren teşebbüsler olduğu dikkate alınarak dijital müzik
dağıtımı pazarında da etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun
doğmayacağı kanaatine varılmıştır.
17
20-33/412-188
12/12
H. SONUÇ
(54) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy