AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞME KARARI
Başvuru no. 42779/13
İshak DOĞAN ve Diğerleri / Türkiye
Başkan,
Valeriu Griţco,
Hâkimler,
Egidijus Kūris,
Darian Pavli,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 8 Ekim 2019 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
24 Haziran 2013 tarihinde yapılan yukarıdaki başvuruyu göz önüne alarak,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle 28 Şubat 2019 tarihinde davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonu göz önüne alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
1. Başvuranların listesi ekte yer almaktadır.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
3. Başvuran, Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamında yargılamaların uzun sürmesinden şikâyetçi olmuştur.
4. Başvuru, Hükümete bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
5. Başvuranlar, beş yıl bir ay süren hukuk yargılamalarının süresinden şikâyetçi olmuşlardır. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6. maddesine dayanmışlardır.İshak Doğan hakkında
6. Davanın tebliğ edilmesinin ardından Hükümet, Mahkeme’ye, birinci başvuran İshak Doğan’ın 5 Ekim 2016 tarihinde öldüğünü bildirmiştir.
7. Yazı İşleri Müdürlüğü, 12 Temmuz 2018 tarihli bir yazıyla başvuranların avukatına, ölen başvuranın mirasçılarının davayı takip etme isteğinde olup olmadıklarını sormuştur. Bu hususta bir cevap alınmamıştır.
8. Mahkeme, başvuranın başvuru yapıldıktan sonra hayatını kaybettiğini ve aile üyelerinin ya da mirasçılarının da Mahkeme önündeki yargılamaları takip etmek istediğine dair bir talepte bulunmadığını gözlemlemektedir.
9. Yukarıdakilerin ışığında, Mahkeme, hayatını kaybeden başvuran hususunda başvurunun incelenmeye devam edilmesini haklı kılacak herhangi bir neden bulunmadığı kanaatindedir.
10. Dolayısıyla, başvurunun İshak Doğan ile ilgili kısmının kayıttan düşürülmesine karar verilmiştir.Diğer başvuranlar hakkında
11. Hükümet, dostane çözüm sağlanmasına yönelik girişimlerden sonuç alınamaması üzerine, 28 Şubat 2019 tarihli bir mektupla, başvuru kapsamında ileri sürülen sorunun çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı teklif ettiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir.
12. Hükümetin sunduğu deklarasyon metni aşağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tek taraflı deklarasyon yoluyla, somut davada yargılamaların uzunluğunun Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde öngörülen koşullara uygun olmadığını kabul etmektedir.
Bu nedenle, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin başvuranlar Mustafa Doğan, Abdurrahman Doğan, Akif Doğan, Cahit Doğan, Fevzi Doğan, Heybetullah Doğan ve Mehmet Doğan’a müştereken 1.700 avro ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim. Her türlü maddi ve manevi zararı ve ayrıca masraf ve giderleri karşılamak üzere Mahkeme içtihadınca uygun olduğu düşünülen söz konusu meblağ, Türk Lirası cinsinden ödenecek olup, yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulacaktır. Bu meblağ, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 37 § 1 maddesi uyarınca Mahkemenin kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödenecektir. Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Hükümet, Mahkeme’yi, başvurunun incelenmesine devam etmesi için bir sebep kalmadığı gerekçesiyle davayı Sözleşmenin 37. maddesi uyarınca kayıttan düşürmeye davet etmiştir.”
13. Mahkeme, Sözleşme’nin 37. maddesinde, koşulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması hâlinde, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir aşamasında başvuruyu kayıttan düşürebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır. Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi, özellikle aşağıdaki durumda Mahkeme’nin davayı kayıttan düşürmesine imkan vermektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
14. Mahkeme ayrıca, belirli koşullarda, başvuranın davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen, davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı deklarasyon temelinde başvuruyu 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürebileceğini hatırlatmaktadır.
15. Bu amaçla Mahkeme, özellikle Tahsin Acar kararı olmak üzere kendi içtihatlarından doğan ilkeler ışığında söz konusu deklarasyonu incelemiştir (Tahsin Acar/Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI, WAZA Sp z.o.o./Polonya (k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve Sulwińska/Polonya (k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
16. Mahkeme, Türkiye’ye karşı açılanlar dâhil olmak üzere bazı davalarda, makul bir süre içerisinde yargılanma hakkının ihlali hususundaki şikâyetlere ilişkin uygulamasını tesis etmiştir (bk. örneğin, Frydlender/Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AİHM 2000-VII). Teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde bulunulan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, Mahkeme, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c)).
17. Mahkeme, ayrıca, yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında ve özellikle de konuyla ilgili açık ve kapsamlı içtihatları dikkate alarak, Sözleşme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmeye devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısına varmıştır (37. maddenin 1. fıkrasının son cümlesi).
18. Mahkeme son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması halinde, başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğinin altını çizmektedir (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
19. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davanın, Hükümetin tek taraflı deklarasyonunda isimleri belirtilen yedi başvurana ilişkin kısmının kayıttan düşürülmesi uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Sözleşmenin 6. maddesi kapsamında yedi başvurana ilişkin davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metninde yer alan koşulların ve yine aynı metin içerisinde sunulan taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla öngörülen yöntemlerin dikkate alınarak,
İshak Doğan tarafından yapılan başvurunun, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 7 Kasım 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıValeriu Griţco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No.
Başvuranın Adı
Doğum Tarihi
Uyruğu
İkamet Adresi
1
İshak DOĞAN
01/01/1942
(Ölüm Tarihi: 5 Ekim 2016)
Türk
Kağızman
2
Abdurrahman DOĞAN
01/07/1972
Türk
Kağızman
3
Akif DOĞAN
01/01/1959
Türk
Kağızman
4
Cahit DOĞAN
01/01/1963
Türk
Kağızman
5
Fevzi DOĞAN
01/01/1946
Türk
Kağızman
6
Heybetullah DOĞAN
02/05/1965
Türk
Kağızman
7
Mehmet DOĞAN
Türk
Kağızman
8
Mustafa DOĞAN
07/02/1958
Türk
Kağızman
Full & Egal Universal Law Academy