Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş Otomotiv)'nin yapmış olduğu Porsche Yetkili Satıcılık ve Servis Sözleşmelerine bireysel muafiyet tanınması talebi - Karar Sayı 07-30/297-113

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-265 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 07-30/297-113
Karar Tarihi : 5.4.2007

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN 10

B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Evren SESLİ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Maya Akar Center No:100/10 34394 Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : - Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
Büyükdere Cd. No:65 B Blok K:6 Maslak/İstanbul
- Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. Etiler
Nispetiye Cd. No:50 Dalmaz Center Etiler/İstanbul 20
- Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. Feneryolu
Bağdat Cd. No:151 Feneryolu Kadıköy/İstanbul
- Doğuş Oto Paz. ve Tic. A.Ş. Esenyurt
N. Kemal Mh. Adile Naşit Blv. No:10 Esenyurt/İstanbul
- Gönen Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
Şehitler Cd. No:159 Alsancak/İzmir
- Başaran Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
Altınova Sinan Mh. Havaalanı Karşısı No:769 Antalya
E. DOSYA KONUSU: Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Doğuş
Otomotiv)’nin yapmış olduğu Porsche Yetkili Satıcılık ve Servis 30
Sözleşmelerine bireysel muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 19.01.2007 tarih, 497 sayı ile
giren başvuru üzerine düzenlenen 23.2.2007 tarih, 2006-4-265/MM-07-KT sayılı
Muafiyet Ön İnceleme Raporu, Kurul’un 1.3.2007 tarih, 07-18 sayılı toplantısında
görüşülmüş olup, 07-18/158-Mİ sayı ile ek çalışma yapılmak üzere Kurul
gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir.
Anılan Karar uyarınca yapılan ek çalışma sonucu düzenlenen 16.3.2007 tarih,
2006-4-265/MM-07-KT sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu
19.3.2007 tarih, REK.0.08.00.001-120/90 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-30
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40

07-30/297-113

2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda,
- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet kısıtlamaları içeren
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”ne
Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün
bulunmadığı,
A- “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin
- 33.1. maddesinin 33. maddenin taşıdığı genel anlama uygun olacak şekilde
“Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa feshin detaylı ve objektif
gerekçelerini içerecek şekilde yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi 50
feshetmek hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlenmesi,
- 4.12. maddesinde yetkili satıcıya getirilen satış sonrası hizmet verme
yükümlülüğünün kaldırılması ve
- 4.15. maddesinde yetkili satıcıya getirilen, anlaşma konusu ürünlerin Türkiye
dışındaki ülkelerden doğrudan ithal ve ihracatı yasağının kaldırılması halinde,
Sözleşme’nin 4.11. maddesi hariç olmak üzere, 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar
Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,
- 4.11. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, Ürünler’in satış ve dağıtım
faaliyetlerini gerçekleştirdiği Tesis Yeri’nde rakip markalara ait satış ve dağıtım 60
faaliyeti gerçekleştiremeyeceği” şeklindeki hükmün 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesine göre bireysel muafiyetten yararlanamayacağı, maddenin
Sözleşme’den çıkarılması gerektiği,
B- “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin
- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen ve bir anlaşmaya bireysel
muafiyet tanınması için gerekli olan şartları karşılamadığı anlaşıldığından, anılan
madde çerçevesinde söz konusu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınamayacağı,
- Sözleşme’nin 2005/4 sayılı Tebliğ’in amaçladığı “çok markalılık” ve “rekabetçi
piyasa yapısı” hedefleri ile uyumlu olması ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
hükümlerine göre tadil edilmesi gerektiği, 70
- söz konusu değişikliklerin takdiri Kurul’a ait olmak üzere belirli bir süre içinde
Kurumumuza bildirilmesi gerektiği
görüşlerine yer verilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Bildirim konusu sözleşmeler ile Porsche marka otomobillerin dağıtım, satış,
pazarlama ve satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri
düzenlenmektedir. Bu çerçevede, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri” ile 80
düzenlenen Porsche marka otomobillerin satış ve pazarlamasına yönelik ilgili
07-30/297-113

3
ürün pazar “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması” olarak
belirlenmiştir. Pazarı, Porsche marka otomobillerin sahip oldukları silindir hacmi
ve motor gücü gibi bazı özellikleri dikkate alarak lüks spor otomobil pazarı
şeklinde alt segmentlere ayırmak mümkün olmakla beraber, inceleme açısından
daha ayrıntılı bir pazar tanımlamasına gerek bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, satış sonrası hizmetlerin marka ve hatta kimi durumlarda model
bazında farklılıklar gösterebildiği dikkate alınarak “Porsche Yetkili Servis
Sözleşmeleri” ile düzenlenen Porsche marka otomobillerin satış sonrası
hizmetlerine yönelik ilgili ürün pazarı "Porsche marka otomobillerin satış sonrası 90
yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri" olarak tespit edilmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Yeni binek otomobillerin dağıtım, satış ve pazarlama hizmetleri ile Porsche marka
otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetlerinin tüm
ülkede verildiği ve herhangi bir bölgeyle sınırlı olmadığı göz önüne alınarak,
bildirim konusu işlemde ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti Sınırları" olarak
belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. Bildirim Konusu Sözleşmeler
H.2.1.1. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” 100
25.11.2006 tarihinde Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile Gönen Motorlu
Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan “Porsche Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi”nin 3.1. maddesinde sözleşmenin konusu;
“Ürünlerin pazarlanması, dağıtımı ve satışı Distribütör tarafından seçilmiş bir
Yetkili Satıcı Teşkilatı ile gerçekleştirilmektedir. Buna göre, işbu Sözleşme’nin
konusu; Distribütör tarafından sağlanan ve işbu Sözleşme’nin ekindeki
KPSK’daki ürün model listesinde belirtilen Ürünler’in pazarlanması, dağıtımı,
teşhiri, satışı, teslimi ve müşteri takibi gibi yerine getirilmesi gereken
yükümlülüklerin Yetkili Satıcı tarafından işbu Sözleşme ve eklerinde yer alan
hükümlerle belirlenmiş esas ve şartlar dahinde ve “niceliksel seçici dağıtım 110
sistemi” esaslarına göre gerçekleştirilmesi”
olarak ifade edilmiştir.
Ayrıca, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin bildirim konusu bakımından
önemli olan bazı maddelerine aşağıda yer verilmiştir:
“4.11. Yetkili Satıcı, Ürünler’in satış ve dağıtım faaliyetlerini gerçekleştirdiği Tesis
Yeri’nde rakip markalara ait satış ve dağıtım faaliyeti gerçekleştiremez.”
“4.12. Yetkili Satıcı, Ürünler’e satış sonrası hizmet vermekle yükümlüdür. Satış
sonrası hizmetlerin verilmesi ile ilgili olarak Yetkili satıcı, Distribütör ile ayrı bir
Yetkili Servis Sözleşmesi akdedecektir. Yetkili Satıcı, satış sonrası hizmetleri
verme yükümlülüğünü Distribütör’ün Yetkili Servis Teşkilatı içerisindeki başka bir 120
servise devrederse, en geç 6 (altı) ay önceden Distribütör’ü bu durumdan yazılı
olarak bilgilendirecektir.”
07-30/297-113

4
“4.15. Yetkili Satıcı, Distribütör’ün önceden yazılı onayını almadan Ürünler’i
Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında diğer ülkelere ihraç edemez ve diğer
ülkelerden ithal edemez.”
“4.16. Yetkili Satıcı, Ürünler’i yalnızca son kullanıcılara veya Distribütör’ün
Dağıtım ağı içerisinde bulunan diğer yetkili satıcılarına tedarik edip satabilir. Bu
kapsamda, Dağıtım Ağı’nın diğer üyeleri için olduğu gibi Yetkili satıcı da Ürünler’i,
Dağıtım Ağı dışındaki yetkisiz satıcılara ve Porsche Yetkili Servisleri’ne yeniden
satış amacıyla veremez ve satamaz.” 130
“5.4. Yetkili Satıcı, Hizmet’i bu Sözleşme’de ve Yetkili satıcı Bilgi Formu’nda
belirtilen adreste sürdürecektir. Eğer Yetkili Satıcı, işletmesi ile ilgili ana
faaliyetlerini başka bir yerde sürdürme kararı alırsa, Distribütör’ün bu konuda
yazılı iznini almakla yükümlüdür. Ayrıca, Yetkili Satıcı, seçici dağıtımın
uygulandığı başka bölgelerde Ürünler için showroom da dahil ek satış noktaları
ve teslimat yerleri açarsa, ekteki KPSK’da belirtilen esas ve standartlara eksiksiz
uyacak ve ayrıca ilgili tesis tipi ve ilgili bölge için belirlenmiş satış standartlarına
uymak, bu standartları yerine getirmek ve bu durumdan Distribütör’ü en geç 6
(altı) ay öncesinden yazılı olarak haberdar etmekle yükümlüdür.”
“7.11. Distribütör, Yetkili Satıcı’ya düzenli olarak tavsiye niteliğindeki bağlayıcı 140
olmayan yeniden satış fiyatları gönderecektir. Distribütör’ün, ürünler için ayrıca
sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla azami satış fiyatları
belirleme hakkı saklı olup, Yetkili Satıcı Ürünler’i satarken Distribütör tarafından
belirlenmiş olan azami satış fiyatını aşamaz...”
“33.1. İşbu Sözleşme belirsiz süreli olarak akdedilmiştir. Taraflardan her biri 24
(yirmidört) ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu
Sözleşme’yi isteğe bağlı olarak feshetmek hakkına sahiptir.”
“38.1. … Distribütör, bu Sözleşme’nin ve Sözleşme’den doğan hak, alacak ve
yükümlülüklerin bir bütün olarak Dağıtım Ağı üyelerinden başka diğer üçüncü bir
şahıs veya firmaya devredilmesine yazılı onay verirse, Yetkili Satıcı, bu devrin 150
gerçekleşmesinden en geç 3 (üç) ay önce Distribütör’ü yazılı olarak
bilgilendirecektir.
Yetkili Satıcı, Dağıtım ağı içerisindeki devir işlemini ise en geç 6 (altı) ay önceden
Distribütör’e yazılı olarak bildirecektir.”
H.2.1.2. “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”
25.11.2006 tarihinde Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile Gönen Motorlu
Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan “Porsche Yetkili Servis
Sözleşmesi”nin 3.1. maddesinde sözleşmenin konusu;
“Distribütör tarafından sağlanan Porsche Orijinal Parçaları ile yedek parçaların
satışı ve Distribütör tarafından sağlanan Ürünler’in bakım ve onarım hizmetleri ile 160
buna bağlı müşteri takibi hizmetleri Distribütör tarafından seçilmiş bir Yetkili
Servis Teşkilatı ile gerçekleştirilmektedir. Buna göre, işbu Sözleşme’nin konusu;
bir bütün olarak Porsche Orijinal Parçaları ile yedek parçaların satışı ve
Distribütör tarafından sağlanan Ürünler’in bakım ve onarım hizmetleri ile buna
bağlı müşteri takibi hizmetlerini kapsayan Satış Sonrası Hizmetler’in Yetkili Servis
07-30/297-113

5
tarafından işbu Sözleşme ve eklerinde yer alan hükümlerle belirlenmiş esas ve
şartlar dahilinde ve “niceliksel seçici dağıtım sistemi” esaslarına göre
gerçekleştirilmesidir.
Yetkili Servis, (B) Tipi Yetkili Servis1 olarak atanmış olup, ekteki KPSK’da bu
servis tipine ilişkin hükümlere tabidir.” 170
olarak ifade edilmiştir.
Ayrıca, “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin inceleme bakımından önemli olan
bazı maddelerine aşağıda yer verilmiştir.
“4.11. Yetkili Servis, Tesis Yeri’nde rakip markalara ait yedek parça satışı
yapmayacak, servis hizmeti sunmayacak ve rakip markalar için satış sonrası
hizmet faaliyeti gerçekleştirmeyecektir.”
“4.15. Yetkili Servis, Porsche Orijinal Parçalarını Distribütör’ün yazılı onayı
olmadan Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında diğer ülkelere ihraç edemez ve
diğer ülkelerden ithal edemez.”
“4.16. Yetkili Servis, Porsche Orijinal Parçaları’nı, motorlu taşıtların bakım ve 180
onarımının yapılması için kullanacak olan bağımsız tamircilere satma hakkı saklı
kalmak üzere, sadece son kullanıcılara veya Distribütör’ün Yetkili Servis Ağı
içerisinde bulunan diğer yetkili servislerine tedarik edip satabilir. Bu kapsamda,
Yetkili Servis Ağı’nın diğer üyeleri için olduğu gibi Yetkili Servis de Porsche
Orijinal Parçaları’nı Yetkili Servis Ağı içerisinde yer almayan yetkilendirilmemiş
satıcılara yeniden satış amacıyla satamaz, teslim edemez ve veremez.”
“6.3. Yetkili Servis, Servis Hizmetleri’nin icraatını Yetkili Servis Ağı içerisinde
bulunan yetkili servislere devredebilir.”
“8.1. … Yetkili Servis, Ürünler’in garantisi kapsamında sadece Distribütör
tarafından temin edilmiş olan Porsche Parçaları’nı kullanacaktır. Garanti kapsamı 190
haricinde Ürünler’in bakım ve onarımıyla ilgili işlerde ise, Porsche Orijinal
Parçaları’nın yanı sıra, 2005/4 sayılı Tebliğ kapsamındaki orijinal yedek parçalar
ve eşdeğer kalitede yedek parçalar da kullanılabilecek olup, Yetkili Servis,
bunların dışında yedek parçaları kullanmayacak, stoklarında bulundurmayacak
ve bunların satışını yapmayacaktır. Bu kapsamda Yetkili servis, orijinal yedek
parçaları ve eşdeğer kalitede yedek parçaları üçüncü şirketlerden satın alabilir ve
bunları kullanabilir.”
“10.2. Distribütör, Yetkili Servis’e düzenli olarak tavsiye niteliğindeki bağlayıcı
olmayan parça yeniden satış fiyatları ile tavsiye niteliğinde servis işçiliği fiyatları
gönderecektir. Distribütör’ün ayrıca sabir veya asgari fiyata dönüşmemesi 200
koşuluyla azami satış ve işçilik fiyatları belirleme hakkı saklı olup; Yetkili Servis,
Distribütör tarafından belirlenmiş olan bu azami fiyatları aşamaz…”

1 Porsche Yetkili Servis Kalite Standartları ve Prosedürler Kitapçığı’nda B Tipi Servisin onarım
yetkisi bakım ve küçük onarım olarak belirlenmiş, kapsadığı iller ise Ankara, İzmir, Bursa ve
Antalya olarak sıralanmıştır.
07-30/297-113

6
“31.1. İşbu Sözleşme belirsiz süreli olarak akdedilmiştir. Taraflardan her biri 24
(yirmidört) ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu
Sözleşme’yi isteğe bağlı olarak feshetmek hakkına sahiptir.”
“36.1. … Distribütör, bu Sözleşme’nin ve Sözleşme’den doğan hak, alacak ve
yükümlülüklerin bir bütün olarak Yetkili Servis Ağı üyelerinden başka diğer
üçüncü bir şahıs veya firmaya devredilmesine yazılı onay verirse, Yetkili Servis,
bu devrin gerçekleşmesinden en geç 3 (üç) ay önce Distribütör’ü yazılı olarak
bilgilendirecektir. 210
Yetkili Servis, Yetkili Servis Ağı içerisindeki devir işlemini ise en geç 6 (altı) ay
önceden Distribütör’e yazılı olarak bildirecektir.”
H.2.2. Değerlendirme
H.2.2.1. Porsche Markalı Otomobillerin Dağıtım, Satış ve Satış Sonrası
Hizmet Ağı
Doğuş Otomotiv, Porsche marka otomobillerin dağıtıcı ve servislerini niceliksel
seçici dağıtım sistemine göre belirlemek istemektedir. Bununla beraber, yetkili
satıcı ve servisleriyle imzalayacağı anlaşmalarla Porsche otomobillerin satış ve
bakım/onarım hizmetlerinin gerçekleştirildiği birimlerle aynı kurumsal şirket çatısı
altında, Porsche ile aynı segmentlerde ürünleri bulunan rakip firmalara ait 220
otomobillerin satış ve bakım/onarım hizmetlerinin gerçekleştirilmemesine ilişkin
birtakım rekabet kısıtlamaları getirmektedir. Dosya mevcudu bilgilerde bu
düzenlemeler ile amaçlananın Porsche marka otomobillerin satış ve satış sonrası
hizmetlerinin Doğuş Otomotiv’in rızası ile sisteme girmiş yetkili satıcı ve yetkili
servisler tarafından verilmesini sağlayarak, marka imajını korumak ve tüketicinin
dünya çapında kalite standardıyla hizmet almasını sağlamak olduğu ifade
edilmiştir.
2006 yılındaki toplam satışları 217 araç olan Porsche marka otomobillerin son üç
yıldaki satış bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Model 2003 2004 2005
Boxster (…) (…) (…)
911 (…) (…) (…)
Cayenne (…) (…) (…)
Toplam (…) (…) (…)
Yetkili servisler ise 2005 yılında 1115’i garanti işemri olmak üzere toplam 4605 230
satış sonrası işlem gerçekleştirmişlerdir. Satış sonrası hizmetlerden söz konusu
yılda elde edilen cirolara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
İşemri (YTL) Garanti (YTL) Toplam (YTL)
Parça (…) (…) (…)
İşçilik (…) (…) (…)
Toplam (…) (…) (…)
Doğuş Otomotiv’in “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” imzaladığı 4 yetkili
satıcı; Başaran Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Antalya), Doğuş Oto Pazarlama ve
07-30/297-113

7
Ticaret A.Ş. (Etiler), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Esenyurt), Gönen
Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.’dir (İzmir).
Doğuş Otomotiv’in “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi” imzaladığı 6 yetkili servis
ise; Başaran Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Antalya), Doğuş Oto Pazarlama ve
Ticaret A.Ş. (Etiler), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (Esenyurt), Gönen
Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (İzmir), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret 240
A.Ş. (Ankara), Doğuş Oto Pazarlama ve Ticaret A.Ş.’dir (Bursa).
H.2.2.2. Menfi Tespit Değerlendirmesi
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde; ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
başvurusu üzerine Kurul’un, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın,
kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine
aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yer
almaktadır.
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin
4.11. maddelerinde, rakip markalara ait otomobillerin satış ve satış sonrası
hizmetlerinin gerçekleştirilmemesine yönelik rekabeti kısıtlayıcı hükümler yer 250
almaktadır. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet
kısıtlamaları içeren sözleşmeye, Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit
belgesi verilmesi mümkün değildir.
H.2.2.3. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri”ne İlişkin 2005/4 Sayılı
Tebliğ Kapsamında Yapılan İnceleme
Bildirime konu “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ile Doğuş Otomotiv’in
Türkiye distribütörü olduğu Porsche marka otomobillerin pazarlanması, dağıtımı,
teşhiri, satışı, teslimi ve müşteri takibi gibi hizmetlerinin niceliksel seçici dağıtım
sistemine göre seçilmiş yetkili satıcılar tarafından yerine getirilmesine ilişkin
düzenlemeler yer almaktadır. 260
1.1.2006 itibarıyla yürürlüğe giren 2005/4 Sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2.
maddesinde “Yeni motorlu taşıtların, bunların yedek parçalarının tamir ve bakım
hizmetlerinin alımı, satımı veya yeniden satımı konulu dikey anlaşmalar, dikey
sınırlamalar içermeleri halinde bu Tebliğ’de düzenlenen koşullara uymak
kaydıyla, Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5 inci
maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.” hükmü
yer almaktadır. Bu bağlamda, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” 2005/4 sayılı
Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmiştir.
2005/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi grup muafiyetinin uygulanması için
anlaşmaların uyması gereken genel koşulları belirlemektedir. Bu çerçevede, ilk 270
olarak muafiyetin uygulanmasını belirli pazar payı eşiklerine bağlayan hükümler
yer almaktadır. Şöyle ki; Tebliğ’de muafiyet hükümlerinin motorlu taşıt veya
yedek parça ya da bakım ve onarım hizmeti pazarına yönelik olarak sağlayıcının
payının %30’u; motorlu taşıtların dağıtımı için niceliksel seçici dağıtımın tercih
edildiği durumlarda ise %40’ı geçmemesi durumunda uygulanacağı
belirtilmektedir. Porsche marka otomobillerin 2006 yılı verilerine göre “yeni binek
otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması” pazarındaki payının %0,058
07-30/297-113

8
olması sebebiyle Doğuş Otomotiv tarafından yetkili satıcılık ağına yönelik olarak
tercih edilen niceliksel seçici dağıtım sisteminin Tebliğ’de getirilen pazar payı
eşiğini sağladığı anlaşılmaktadır. 280
Yeni taşıt satıcılarının veya bakım-onarım hizmeti sağlayıcılarının dinamik
rekabete girmesine izin veren ve daha istikrarlı bir çerçeve tesis etmek amacıyla
getirilen koşullardan biri anılan Tebliğ’in 4/3. maddenin (a) fıkrasında; “sağlayıcı
ile dağıtıcı veya yetkili servis arasında yapılan anlaşmada, dikey anlaşmadan
doğan hakların ve yükümlülüklerin, dağıtım sisteminde bulunan ve dağıtıcı veya
yetkili servis tarafından seçilen başka bir dağıtıcıya veya yetkili servise
aktarılmasına sağlayıcının rıza göstermesi” şeklinde düzenlenmiştir. “Porsche
Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 38.1. maddesinde getirilen düzenlemeler 2005/4
sayılı Tebliğ’in 4/3. maddenin (a) fıkrasında düzenlenen koşulu yerine
getirmektedir. 290
Tebliğ’in 4/3. maddenin (b) fıkrasında ise sözleşmenin feshinin detaylı ve objektif
gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak yapılması yükümlülüğü getirilmiştir. “Porsche
Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri”nin 33.3. maddesinde feshin hangi şartların varlığı
halinde gerçekleşeceği belirtilmiş ve 33.4. maddede feshin ihbarında fesih
nedeninin şeffaf, detaylı ve objektif biçimde yazılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca,
Sözleşme belirsiz süreli olup, taraflardan her birinin 24 ay önceden diğer tarafa
yazılı ihbarda bulunmak suretiyle Sözleşme’yi feshetme hakkına sahip olduğu
33.1. maddede düzenlenmiştir. Diğer taraftan, 33.1. maddede yer alan
“Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa yazılı ihbarda bulunmak suretiyle
işbu Sözleşme’yi isteğe bağlı olarak feshetmek hakkına sahiptir.” hükmünde yer 300
alan “isteğe bağlı” ifadesinin çıkarılarak, 33. maddenin taşıdığı genel anlama
uygun olacak biçimde “Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa feshin
detaylı ve objektif gerekçelerini içerecek şekilde yazılı ihbarda bulunmak suretiyle
işbu Sözleşme’yi feshetmek hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlenmesi sağlayıcı
ile dağıtıcı arasında yapılan anlaşmanın süresi ve sona erdirilmesine ilişkin
olarak 2005/4 sayılı Tebliğ’de getirilen koşulların sağlanması için yeterli olacaktır.
2005/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre grup muafiyetinden yararlanabilmek
için getirilen bir diğer şart; anlaşmanın her iki tarafa da anlaşmadan kaynaklanan
yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak ortaya çıkan anlaşmazlıkları,
tarafların mahkemeye başvurma hakkına halel getirmeksizin, bağımsız bir 310
uzmana ya da hakeme götürme hakkının tanınmasıdır. Bu son koşulun da
Sözleşme’nin “Bağımsız Uzman veya Hakem Tayini” başlıklı 37. maddesi ile
yerine getirildiği değerlendirilmektedir.
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.12. maddesi;
“Yetkili Satıcı, Ürünler’e satış sonrası hizmet vermekle yükümlüdür. Satış sonrası
hizmetlerin verilmesi ile ilgili olarak Yetkili satıcı, Distribütör ile ayrı bir Yetkili
Servis Sözleşmesi akdedecektir. Yetkili Satıcı, satış sonrası hizmetleri verme
yükümlülüğünü Distribütör’ün Yetkili Servis Teşkilatı içerisindeki başka bir servise
devrederse, en geç 6 (altı) ay önceden Distribütör’ü bu durumdan yazılı olarak
bilgilendirecektir.” 320
07-30/297-113

9
şeklinde düzenlenmiştir. Bu madde ile yetkili satıcının satış sonrası hizmetlerine
ilişkin yükümlülüklerini imzalayacağı alt anlaşmalarla yetkili servislere devretme
hakkı kısıtlanmamakla beraber, yetkili satıcılar satış sonrası hizmet vermekle
yükümlü tutulmaktadır. Tebliğ’in açıklanmasına dair Kılavuz’da da ifade edildiği
gibi 2005/4 sayılı Tebliğ, yetkili satıcıların bakım ve onarım hizmeti vermeye
zorlanmasına izin vermemektedir. Buna göre bildirime konu Sözleşme’nin grup
muafiyetinden yararlanabilmesi için ilgili madde hükmünün “yetkili satıcıların
ürünlere satış sonrası hizmet verme yükümlülüğünü kaldıran” şekilde tadil
edilmesi gerekmektedir.
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.15. maddesi; 330
“Yetkili Satıcı, Distribütör’ün önceden yazılı onayını almadan Ürünler’i Türkiye
Cumhuriyeti sınırları dışında diğer ülkelere ihraç edemez ve diğer ülkelerden ithal
edemez.”
şeklinde düzenlenmiştir. Halihazırdaki durumda Porche marka otomobillerin
Türkiye distribütörü olan Doğuş Otomotiv dışındaki kanallar ile ülkemize ithal
edilmesi ikinci el piyasası ve/veya tek adet araç alımları ile mümkündür.
Distribütörün ithal ve dağıtım ağı içine girmeden tüketiciye satışı yapılan
otomobiller “gray market” tabir edilen pazarı oluşturmaktadır. Bunun dışında bir
Porche yetkili satıcısının Avrupa Birliği üyesi bir ülkeden doğrudan ithalat
gerçekleştirmesi fiilen mümkün değildir. Şöyle ki A.B üyesi ülkelerde akdedilen 340
otomotiv distribütörlük ve yetkili satış sözleşmelerinde taraflara A.B. üyesi
olmayan üçüncü ülkelere doğrudan satış yasağı getirilebilmektedir. Türkiye’nin
A.B. üyesi olmaması sebebiyle söz konusu yasaklama, ülkemizdeki yetkili
satıcıların doğrudan araç ithalatı imkanını ortadan kaldırmaktadır. Ancak
halihazırdaki fiili durumun Türkiye’deki yetkili satıcıların diğer ülkelerden doğrudan
ithalat yapmasını engellemesi, inceleme konusu “Porche Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi”nde bu yönde bir düzenlemenin bulunmasını makul
göstermemektedir.
2005/4 sayılı Tebliğ’in 6. maddesinin (a) bendi uyarınca “her türlü doğrudan veya
dolaylı rekabet etmeme yükümlülüğü” içeren dikey anlaşmalar için Tebliğ’in 350
getirdiği muafiyet geçerli değildir. Tebliğ’in 3. maddesinin (b) bendinde rekabet
etmeme yükümlülüğü;
“alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden malları veya
hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını veya yeniden satmasını
engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülüktür. Ayrıca alıcının bir
önceki takvim yılındaki alımları esas alınarak, ilgili pazardaki anlaşma konusu mal
veya hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin % 30’undan
fazlasının sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir teşebbüsten satın
alınmasına yönelik olarak alıcıya doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen her hangi
bir yükümlülük de rekabet etmeme yükümlülüğü olarak kabul edilir.” 360
düzenlemesi ile tanımlanmıştır. 2005/4 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen 3 (b) ve
6 (a) maddelerinde getirilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde,
inceleme konusu Porche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.15. maddesinin yetkili
07-30/297-113

10
satıcılara Türkiye dışındaki ülkelerden doğrudan ithalat ve ihracat yapma
serbestisini sağlayacak şekilde tadil edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesinde
getirilen rakip markalara ait otomobillerin satış ve dağıtım faaliyetlerinin
gerçekleştirilmemesine yönelik rekabet etmeme yükümlülüğü, 2005/4 sayılı
Tebliğ ve bu Tebliğ’in açıklanmasına dair Kılavuz’da belirtildiği üzere (Tebliğ, 6.
maddeye aykırı yükümlülüklerin sadece bireysel incelemede değerlendirilebilen, 370
rekabet açısından muhtelif sorunlar gündeme getirebileceğine işaret etmektedir.
Kılavuz 14. soru) grup muafiyetinden yararlanamayacak özel hükümlerden biri
olması sebebiyle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet
kapsamında “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi” ile birlikte takip eden bölümde
değerlendirilecektir.
Sonuç olarak, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.12., 4.15., ve 33.1.
maddelerinde getirilen düzenlemelerin (yetkili satıcıların “rakip marka araçları”
satmasını yasaklayan 4.11 maddesi hariç) yukarıda değerlendirildiği ve
gerekçelendirildiği çerçevede tadil edilmesi halinde Sözleşme’nin 2005/4 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinde düzenlenen muafiyetin genel koşullarını sağladığı 380
kanaatine ulaşılmıştır.
H.2.2.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Porsche yetkili servislerinin pazar payının
%80’in üzerinde olması ve Doğuş Otomotiv’in yetkili servislere yönelik olarak
niceliksel seçici dağıtım sistemini benimsenmesi nedenleriyle “Porsche Yetkili
Servis Sözleşmesi”nin grup muafiyetinden yararlanması mümkün değildir. Bu
nedenle, Bildirim Formu’nda da Doğuş Otomotiv’in yetkili servisleri ile akdedeceği
servis sözleşmelerinin 2005/4 sayılı Tebliğ’in “Muafiyetin Genel Koşulları” başlıklı
4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulları sağlamadığı ifade edilerek
sözleşmeler için bireysel muafiyet talebinde bulunulmuştur. 390
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesinde yer alan rekabet
etmeme yükümlülüğü ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmeleri”nin bireysel
muafiyetten yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin yapılacak değerlendirmelerde
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi esas alınmaktadır. Bilindiği üzere, 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamının varlığı halinde teşebbüsler
arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde
hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabileceği hükmü yer almaktadır.
Kanun’da bu şartlar:
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, 400
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması
olarak sıralanmıştır.
07-30/297-113

11
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesi ve “Porsche Yetkili Servis
Sözleşmesi”ne 2005/4 sayılı Tebliğ hükümleri uygulanamamakla beraber, yapılan
bireysel muafiyet değerlendirmesinde anılan Tebliğ ile çizilen esaslar dikkate
alınarak Tebliğ’in tüketici ve sektör açısından ulaşmak istediği amaçlar
gözetilmeye çalışılmıştır. Aşağıda, bildirime konu “Porsche Yetkili Satıcılık 410
Sözleşmeleri”nin 4.11. maddesi ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmeleri”
Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması
Bu hüküm çerçevesinde hangi hallerin ekonomik yarar sağladığının somut olayın
özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, üretim ve
dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında
devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin
ya da üretim tekniklerinin bulunması ekonomik yararın sağlandığı hususlar
arasında görülmektedir. 420
Porsche marka otomobillerin satışının yapıldığı satış yerlerinde aynı segmentte
yer alan rakip marka araçların satılmamasının herhangi bir ekonomik ve teknik
gelişme sağlamayacağı değerlendirilmektedir.
Ayrıca, Porsche marka otomobillerin satış sonrası hizmetlerinin niceliksel seçici
dağıtım kriterlerine göre belirlenmiş sınırlı sayıda yetkili servis tarafından
verilmesi marka imajı ile bağlantılı kalite standartlarının sağlanması ve korunması
dışında herhangi bir ekonomik ve teknik gelişme sağlamayacaktır.
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması
Muafiyetin ikinci şartı; anlaşmanın tüketicilere ortaya çıkan objektif faydadan adil
bir pay alma imkânı tanıması gereğidir. Kanun'un 4. maddesi anlamında rekabeti 430
sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için, yukarıda değinilen
malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen iyileşmenin
tüketiciye yansıtılması ve ortaya çıkan ekonomik fayda ile tüketicinin elde
edeceği menfaat arasında makul bir denge olması gerekmektedir. Bu çerçevede;
fiyatlar seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin
artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın
sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında
değerlendirilebilmektedir.
Bildirim Formu’nda, yetkili satıcı ve servislerin sayısının belirli bir düzeyde
tutulması ile kurumsal kimliğin tüm yetkili satıcı ve servislerce benimsenip 440
müşteriye yansıtılmasının sağlanacağı, bu yansımanın Doğuş Otomotiv
tarafından takip edilmesinin kolaylaştırılması suretiyle sınırlı sayıdaki Porsche
müşterisinin Porsche markasının dünya çapındaki kalitesiyle aynı standartta
hizmet almasının sağlanacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, yetkili servisler açısından
da toplam pazarın sınırlı bir büyüklükte olması nedeniyle sınırsız sayıda
teşebbüsün niteliksel kriterleri yerine getirerek yetkili servis olması halinde,
servislerin pazar paylarının karlılıktan bahsedemeyecek kadar düşük hale
geleceği belirtilmiştir.
07-30/297-113

12
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesinde getirilen rakip
markalara ait araçların satış ve dağıtımının yetkili satıcılar tarafından 450
gerçekleştirilmemesine ilişkin düzenlemenin, Porsche’nin lüks spor otomobil
olması ve genellikle kullanıcıları tarafından ayrıcalıklı ve farklı olmak gibi değerler
atfedilmesi nedeniyle sınırlı bir tüketici grubu için bazı yararlarının olabileceği
anlaşılmakla beraber, söz konusu durumun 2005/4 sayılı Tebliğ ile amaçlanan
çok markalılık anlayışı ile bağdaşmadığı açıktır.
Diğer taraftan, tüketiciye belirli bir standartta hizmet sunulmasının kriterlerinin
sadece niceliksel seçici dağıtım sistemi ile sağlanamayacağına ilişkin ayrıntılı
değerlendirme (d) bendine ilişkin bölümde yer almaktadır. Buna ilaveten,
niceliksel seçici dağıtım sisteminin benimsenmesi ile tüketicinin ulaşabileceği
yetkili satıcı ve servis sayısı kısıtlanmış olacaktır. 460
Niteliksel kriterlerin benimsenmesi halinde yetkili servisler ve dolayısıyla
distribütörün karlılığında meydana gelebilecek düşüşler ise 4054 sayılı Kanun’un
gerekçesinde 5. maddenin (b) bendine ilişkin olarak yer alan “…Bu yararlı
etkilerin tüketiciye yansımayarak sadece firma karları olarak kalması halinde
muafiyet uygulanmayacaktır. Ortaya çıkan yarardan tüketicinin adil bir pay alması
suretiyle rekabet hukukunun sosyal yönü de ortaya çıkmaktadır.” ifadeleri
çerçevesinde değerlendirilmelidir.
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması
Muafiyetin üçüncü şartı, anlaşmanın veya kararın teşebbüslere ilgili piyasanın
önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma imkânı tanımaması, bir başka 470
deyişle sağlanan ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar
sağlamasının rekabetin ortadan kaldırılması sonucunda elde ediliyor
olmamasıdır. Bu şartın amacı, rekabetin kısmen sınırlandırılmasına izin verilen
piyasalardaki reel ve potansiyel rekabetin devamının teminidir.
“Yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması” pazarında 2006 yılı
verilerine göre Porsche marka otomobillerin payı %(…)’dir. Sadece ithal otomobil
satışları dikkate alındığında bu rakam % (…) olup, lüks spor otomobil alt
segmentinde2 Porsche’nin pazar payı %(…) olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca,
Bildirim Formu’nda verilen bilgiler çerçevesinde Türkiye’de hâlihazırda toplam
1.600 adetlik Porsche araç parkı bulunduğu fakat bu araçların %(…)’sına tekabül 480
eden (…) adedinin Doğuş Otomotiv çıkışlı olduğu, geri kalanının yetkili satıcı ağı
dışındaki kaynaklar tarafından satıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde,
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin 4.11. maddesi ile getirilen rekabet
etmeme yükümlülüğünün “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve
pazarlanması” pazarının önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırmadığı
değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan, "Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve
onarım hizmetleri" pazarında Porsche yetkili servislerinin pazar payının %80’in
üzerinde olduğu dosya mevcudu bilgilerden anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yetkili
servis veya yetkili servis ağı dışındaki kaynaklardan satın alınan Porsche marka 490

2 Audi, BMW, Ferrari, Jaguar, Land Rover, Maserati, Mercedes.
07-30/297-113

13
otomobillerin satış sonrası hizmetleri ağırlıklı olarak yetkili serviler tarafından
verilmektedir. Buna göre, "Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek
parça, bakım ve onarım hizmetleri" pazarının önemli bir bölümünde rekabetin
ortadan kalktığı değerlendirilmektedir.
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması
Kanun’un 5. maddesinde öngörülen bu son koşul gereği, tüketicilere yansıtılan
ekonomik gelişme ve iyileştirmenin elde edilmesinde rekabeti daha az sınırlayan
bir yöntem mevcut ise anlaşmaya muafiyet tanınamayacaktır. Bu koşula aykırılık,
ya izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin gereğinden fazla sınırlanması ya 500
da rekabetin sınırlanması gereğinin dahi bulunmaması halinde olabilir.
Teşebbüsler prensip olarak anlaşma ile amaçladıkları ekonomik yararların
gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle
yükümlüdürler.
Bildirim Formu’nda özellikle satış sonrası hizmetler pazarında 2005/4 sayılı
Tebliğ’de öngörülen eşikler aşılmasına rağmen niceliksel seçici dağıtım
sisteminin seçilmesinin sebebi; Porsche kurumsal kimliğinin korunması, Doğuş
Otomotiv ile mevcut yetkili satıcı ve servislerin yaptığı yatırımların atıl hale
gelmesinin önlenmesi olarak ifade edilmiştir. Ancak, söz konusu amaçlar
niteliksel seçici dağıtım sisteminin seçilmesi halinde de sağlanabilecektir. Şöyle 510
ki; 2005/4 sayılı Tebliğ’de niteliksel seçici dağıtım sistemi, “sağlayıcının,
dağıtıcılar veya yetkili servisler için sadece niteliksel olan, anlaşma konusu mal
veya hizmetlerin gerektirdiği, dağıtım sistemine katılmak için başvuran tüm aday
teşebbüsler için aynı olacak şekilde belirlenen ve ortaya konan, ayrımcı bir
biçimde uygulanmayan ve dağıtıcıların veya yetkili servislerin sayısını doğrudan
sınırlamayan ölçütler kullandığı bir sistem” olarak tanımlanmıştır. Buna göre,
otomobilin, yedek parçanın ve/veya servisin sahip olduğu herhangi bir ayırt edici
özelliğe uygun olarak bir kriter belirlenmesinin önünde herhangi bir engel
bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Porsche gibi ileri teknoloji ile üretilen otomobillerin
sahip oldukları teknik özelliklerin gereklilikleri doğrultusunda kriterler belirleyerek 520
yetkili satıcı ve servislerini seçebilecekleri; talebin yapısı ve yüksek alt yapı
yatırımı ile belirli sayıda donanımlı eleman çalıştırma gibi maliyeti yükseltebilecek
unsurlardan dolayı yetkili satıcı ve servis sayısının zaten sınırlı olacağı kanaatine
varılmıştır. Nitekim, AB Komisyonu’nda Porsche’ye ilişkin Basın Duyurusu’nda
özellikle Porsche marka otomobillerin bakım ve onarım hizmetleri pazarında,
Porsche’nin payının %30’un üzerinde olması sebebiyle Porsche tarafından yetkili
servisler için “niteliksel seçici dağıtım sistemi”nin seçildiğini; dağıtım
anlaşmalarının da yeni Motorlu Taşıtlar Grup Muafiyeti Tebliği’nin
gereksinimlerini karşılayacak şekilde düzenlendiğini belirtmiştir.
Diğer taraftan, “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis 530
Sözleşmesi”nin 4.11. maddelerinde getirilen rakip markalara ait otomobillerin
satış ve satış sonrası hizmetlerinin gerçekleştirilmemesine yönelik
değerlendirmeler ise “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlanması”
ile “Porsche marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım
hizmetleri" pazarlarına yönelik olarak ayrı ayrı ele alınmıştır.
07-30/297-113

14
AB Komisyonu, dağıtım ve satış faaliyetlerine yönelik olarak yaptığı
değerlendirmede Porsche’nin pazar payının düşük olması sebebiyle De Minimis
kuralından yararlanabileceğine ve Porsche’nin, satıcılarından rakip markalara ait
otomobillerin ayrı bir showroomda ve ayrı satış elemanları ile satılmasını talep
edebileceğine karar vermiştir. Komisyon’un bu yöndeki değerlendirmesi ülkemiz 540
açısından uygulanabilir değildir. Şöyle ki; 4054 sayılı Kanun’un günümüze kadar
gelen uygulamasında rekabeti sınırlayan bir düzenlemenin Kanun’un 4. maddesi
uyarınca “De Minimis” sayılamayacağı benimsenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinde rekabeti “önemli ölçüde” ve/veya “hissedilir derecede” etkileyen
ifadesinin bulunmaması sebebiyle bildirime konu “Porsche Yetkili Satıcılık
Sözleşmeleri”nin 4.11. maddesinin Komisyon’un kararına benzer biçimde De
Minimis sayılamayacağı değerlendirilmektedir.
“Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”nin ise 5. maddenin (a), (b) ve (c)
bentlerindeki koşulları sağlamaması sebebiyle “muafiyetten” yararlanamayacağı
kanaatine ulaşılmıştır. 550
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet kısıtlamaları içeren
“Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” ve “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi”ne
Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
2. “Porsche Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” bakımından
- 33.1. maddesinin 33. maddenin taşıdığı genel anlama uygun olacak şekilde
“Taraflardan her biri 24 ay önceden diğer tarafa feshin detaylı ve objektif
gerekçelerini içerecek şekilde yazılı ihbarda bulunmak suretiyle işbu Sözleşme’yi
feshetmek hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlenmesi, 560
- 4.12. maddesinde yetkili satıcıya getirilen satış sonrası hizmet verme
yükümlülüğünün kaldırılması ve
- 4.15. maddesinde yetkili satıcıya getirilen, anlaşma konusu ürünlerin Türkiye
dışındaki ülkelerden doğrudan ithal ve ihracatı yasağının kaldırılması halinde,
Sözleşme’nin 4.11. maddesi hariç olmak üzere, 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar
Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği kapsamında muafiyetten yararlanabileceğine,
- 4.11. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, Ürünler’in satış ve dağıtım
faaliyetlerini gerçekleştirdiği Tesis Yeri’nde rakip markalara ait satış ve dağıtım
faaliyeti gerçekleştiremeyeceği” şeklindeki hükmün 4054 sayılı Kanun’un 5. 570
maddesine göre bireysel muafiyetten yararlanamayacağına ve 4.11. maddenin
Sözleşme’den çıkarılması gerektiğine,
3. “Porsche Yetkili Servis Sözleşmesi” bakımından
- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen ve bir anlaşmaya bireysel
muafiyet tanınması için gerekli olan şartları karşılamadığı anlaşıldığından, anılan
07-30/297-113

15
madde çerçevesinde söz konusu anlaşmaya bireysel muafiyet
tanınamayacağına,
- Sözleşme’nin 2005/4 sayılı Tebliğ’in amaçladığı “çok markalılık” ve “rekabetçi
piyasa yapısı” hedefleri ile uyumlu olması ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
hükümlerine göre tadil edilmesi gerektiğine, 580
- yukarıda gerekli görülen değişikliklerin 60 gün içinde Kurumumuza tevsik
edilmesine, Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya
devam edilmesi halinde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem
başlatılacağının taraflara bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy