Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-1-139 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-56/1331-337
Karar Tarihi : 18.11.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.
D. TARAFLAR : - Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. 20
4. Levent Sabancı Center Kule 2 Kat:5 34330 İstanbul
- Unit Investment N.V.
Reguliersdwarsstraat 90, NL 1017 BN Amsterdam HOLLANDA
E. DOSYA KONUSU: Doka Elektrik Üretim A.Ş. hisselerinin %99,60’ının Enerjisa
Enerji Üretim A.Ş.’ye devri işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.10.2009 tarih ve 7543 sayı ile giren ve
eksikleri en son 4.11.2009 tarih ve 7854 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet 30
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.11.2009 tarih ve 2009-
1-139/Öİ-09-HU sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 9.11.2009 tarih ve
REK.0.05.00.00-120/246 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-56 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda, ilgili pazarda bir hakim durum
yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin 40
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, dolayısıyla söz konusu devir
işlemine 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesi gerektiği görüşü
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Devralınan: Doka Elekrik Üretim A.Ş. (Doka)
Dosyadaki bilgilere göre Doka’nın, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)’nun
10.5.2007 tarihli kararıyla verilen 49 yıl süreli 231,3 MWm kapasiteli HES (hidroelektrik
santral) türü bir üretim lisansı bulunmaktadır. Bununla birlikte Doka’nın bu lisans 50
09-56/1331-337
2
kapsamındaki üretim tesisi henüz devreye girmemiştir. Doka’nın devir öncesi
hissedarlık yapısı aşağıdadır:
Tablo 1 - Doka Hissedarlık Yapısı (Devir öncesinde)
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
Toplam 100,00
Doka’nın devre konu olan %99,60 oranındaki hissesini elinde bulunduran Unit
Investment NV’nin %(….) bir Lüksemburg şirketi olan European Power Systems
S.A.’ya aittir. European Power System S.A.’nın hisselerinin %(….) Unit Investments
S.A. tarafından kontrol edilmektedir. Unit Investment S.A.’nın hisselerinin %(….) ise
Ünal Aysal’a aittir.
Bildirime konu işlem, Doka hisselerinin %99,60’ının Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.
(Sabancı) ve Österreichische Elektrizitätswirtschafts - Aktiengesellschaft (Verbund) 60
ortak kontrolünde olan Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. (Enerjisa)’ye devretmesinden
ibarettir.
Doka’yı kontrol eden Unit Investment’ın bağlı olduğu grubun Türkiye’de enerji
alanında12 şirketi vardır. Bu şirketlerden faal olan Uni-Mar Enerji Yatırımları A.Ş.’nin
2008 yılı üretim değeri cinsinden tahmini %(….) pazar payı bulunmaktadır.
H.1.2. Devralan: Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. (Enerjisa)
Sabancı ile Verbund’un ortak kontrolündeki (%50-%50) Enerjisa Grubu, elektrik üretim,
dağıtım, tedarik ve ticaret faaliyetleriyle elektrik sektöründe dikey entegrasyona dayalı
bir stratejiyle faaliyetlerini sürdürmektedir1. Şirket dağıtım bölgeleri özelleştirmeleri
sürecinde Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin %100 oranındaki hissesi Enerjisa Grubu 70
tarafından devralınmıştır.
Enerjisa’nın kontrolünde olan elektrik üretim tesislerine ilişkin bilgilere aşağıdaki
tabloda yer verilmiştir:
Tablo 2 - Halihazırda faaliyet gösteren tesisler
Tesis İsmi Mevkii Yakıt Türü Kapasite (MW)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
(……….) (……….) (……….) (……….)
TOPLAM (……….)
Enerjisa Grubu şirketlerinden olan ve bildirim kapsamında devralan taraf konumundaki
Enerjisa’nın hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 3 - Enerjisa Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
Toplam 100,0000
1 Enerjisa Grubunda yer alan şirketler: Enerjisa Elektrik Enerjisi Toptan A.Ş., Enerjisa Doğalgaz Toptan A.Ş.,
Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. ve Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.’dir.
09-56/1331-337
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyadaki bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “elektrik üretimi ve satışı pazarı” 80
olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde herhangi bir yerde üretilmiş olan elektrik enerjisi
enterkonnekte sistem aracılığıyla iletim hattına iletilmekte, daha sonra da dağıtım
hatları yardımıyla tüm yurda dağıtılabilmektedir. Bu nedenle ilgili coğrafi pazar,
“Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
90
Devre konu Doka’nın %99,60 oranındaki hisselerinin Enerjisa tarafından devralınması
işlemi sonrasında Doka’nın kontrolü el değiştirecektir. Kontrolde gerçekleşen bu
değişiklik nedeniyle dosya konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, işlem taraflarının ilgili pazardaki pazar payları toplamı
(%(….))2 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşiklerin altında kalmaktadır.
Bununla birlikte, Enerjisa’nın (……….) TL tutarındaki 2008 yılı cirosunun anılan Tebliğ
ile belirlenen ciro eşiğini aşması sebebiyle, bildirim konusu işlemin Rekabet Kurulu
iznine tabi olduğu görülmektedir. Devir sonrası Doka’nın hissedarlık yapısı aşağıdaki 100
şekilde olacaktır:
Tablo 4 – Devir Sonrası Doka Hissedarlık Yapısı
Hissedar Adı Hisse Oranı (%)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
(……….) (….)
Toplam 100,00
Tablo’da yer alan European Power Systems SA ve Unit Investment SA hisse devrini
gerçekleştiren gruba bağlı şirketlerdendir. Ortaklık yapısı içinde yer alan şahıslar ise
grubu kontrol eden şahısla akrabalık ilişkisi içindedir. Hisse Devir Anlaşmasının 2.
maddesine göre Unit Investment kapanış tarihinde, Doka’nın kalan %(….) oranındaki
hissesinin anılan bu şahıslardan Enerjisa’ya devredilmesini sağlayacaktır. Başka bir
ifade ile Doka’nın hisselerinin %(….) Enerjisa’nın kontrolüne geçecektir. 110
Kamunun kontrolünde olan EÜAŞ ve bağlı ortaklıkları, Yap-İşlet-Devret, Yap-İşlet ve
İşletme Hakkı Devri uygulamaları çerçevesinde faaliyet gösteren özel şirketler, özel
mobil üreticiler ve otoprodüktörler/otoprodüktör grupları gibi farklı piyasa
oyuncularından oluşan Türkiye elektrik üretimi pazarında, kamu hakimiyetinin
bulunduğu görülmektedir. Elektrik üretim pazarının genel görünümüne aşağıdaki
tabloda yer verilmiştir:
120
2 Enerjisa’nın pazar payı %(….) iken, bildirime konu Doka’nın üretim tesisi henüz devreye girmediği için pazar payı
bulunmamaktadır.
09-56/1331-337
4
Tablo 5 - 2008 yılı tahmini pazar payları
Kuruluş Parar Payı (%)
EÜAŞ (….)
Yap İşlet – Yap İşlet Devret – işletme Hakkı Devri (….)
Serbest Üretim Şirketleri
Akenerji %(….)
Zorlu Enerji %(….)
Enerjisa %(….)
(….)
Toplam 100
Enerjisa’nın payının %(….) olması ve Doka’nın bildirime konu olan üretim tesisinin
henüz devreye girmediği ve devreye girmesi halinde bu tesisin tahmini pazar payının
%(….) az olacağı dikkate alındığında bildirim konusu işlem sonucunda ilgili pazarda
hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz
konusu olmayacağı anlaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 130
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy