Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-137 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-67/1094-426
Karar Tarihi : 27.11.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Mustafa M. ÖZKARABÜBER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Dr. F. Frik İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcileri Av. Enver Sezer ÇALIŞKAN, Av. Onur ERGÜN 20
Levent Caddesi No: 9, 34330 Levent/İstanbul
D. TARAFLAR : - İş Girişim Sermayesi Yatırım Oraklığı A.Ş.
İş Kuleleri Kule 2 Kat 8 34330 Levent/ İstanbul
- Ömer Erol FRİK
Aydınevler Mahallesi Sanayi Caddesi No: 42 Küçükyalı
Maltepe/İstanbul
- Murat ÇELİKKANAT
Aydınevler Mahallesi Sanayi Caddesi No: 42 Küçükyalı 30
Maltepe/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Dr. F. Frik İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ortaklık paylarının
%17’sine tekabül eden bölümünün İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş.’ye
devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.11.2008 tarih ve 7345 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 40
20.11.2008 tarih, 2008-1-137/Öİ-08-HHÜ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
20.11.2008 tarih, REK.0.05.00.00-120/206 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-67 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işleminin 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, bununla birlikte söz konusu
devralmanın, ilgili pazarda hakim durum yaratan veya güçlendiren bir nitelik arz
etmediği ve işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.
08-67/1094-426
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 50
H.1.1. Devralınan: Dr. F. Frik İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Frik İlaç)
Frik İlaç 1968 tarihinde, Dr. Feridun Frik ve Mehmet Güner Frik tarafından İstanbul
merkezli olarak kurulmuş olup, 2004 yılında anonim şirket statüsüne kavuşmuştur.
Şirket, Ana Sözleşmesi’nde yer alan iştigal konuları dahilinde aktif olarak
ruhsatlandırma mevzuatına uygun olarak beşeri tıbbi ürünler ile gıda takviyesi
niteliğindeki ürünler ithal etmekte ve yine aynı mevzuata uygun olarak fason şirketlere
beşeri tıbbi ürünler ürettirmekte ve tüm bu ürünlerin satışını yapmaktadır.
Frik İlaç tarafından kontrol edilen herhangi bir iştirak bulunmamaktadır. Frik İlaç’a ait
ortaklık yapısını gösteren tablo aşağıda yer almaktadır:
Tablo-1: Frik İlaç ortaklık yapısını gösterir tablo 60
Ortak Pay Adedi Pay Oranı (%)
Hatice Fahire Frik (……….) (…)
Ömer Erol Frik (……….) (…)
Deniz Laila Frik (……….) (…)
Hakan Frik (……….) (…)
Fatma Berrin Erdinç Frik (……….) (…)
Murat Çelikkanat (……….) (…)
Ahmet Hüsnü Güreli (……….) (…)
Asuman Güreli (……….) (…)
Şakir Yaman Törüner (……….) (…)
Toplam 40.000.000 100,00
H.1.2. Devralan: İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (İş Girişim)
İş Girişim, Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca “Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı”
olarak faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda İş Girişim, Türkiye’de kurulmuş veya
kurulacak olan, gelişme potansiyeli taşıyan ve kaynak ihtiyacı olan şirketlere yatırım
yapmak; belirli bir süre sonra da bu payları satmak suretiyle gelir elde etmektedir. İş
Girişim genel olarak kimyasal maddeler, dayanıklı ve dayanıklı olmayan tüketim
malları, enerji, sağlık, perakende, gıda, teknoloji, telekomünikasyon, medya ve lojistik
gibi sektörlerde faaliyet gösteren yeni veya büyük pazar yaratabilme potansiyeline
sahip şirketlere yatırım yapmaktadır. 70
İş Girişim, sağlık sektöründe Ortopro Tıbbi Aletler Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ve
Türkmed Diyaliz ve Böbrek Sağlığı Kurumları A.Ş.’ye iştirak etmektedir. Türkiye İş
Bankası T.A.Ş.’nin grup şirketlerinden olan İş Girişim’in sermaye yapısı aşağıdaki
tabloda yer almaktadır:
Tablo-2: İş Girişim’in ortaklık yapısını gösterir tablo
Pay Sahipleri Pay Adedi Pay Oranı (%)
İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (A Grubu) (……….) (…)
İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. (B Grubu) (……….) (…)
TSKB (B Grubu) (……….) (…)
TTGV (B Grubu) (……….) (…)
Anadolu Sigorta (B Grubu) (……….) (…)
Milli Reasürans (B Grubu) (……….) (…)
İş Factoring (B Grubu) (……….) (…)
Diğer (B Grubu) (……….) (…)
TOPLAM 23.400.000 100,00
08-67/1094-426
3
H.1.3. Devreden: Ömer Erol FRİK, Murat ÇELİKKANAT
Ömer Erol FRİK ve Murat ÇELİKKANAT tarafından Frik İlaç’ta sahip olunan toplam
%17 oranındaki hisse devredilecektir. 80
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Farmasötik ihtisas ürünleri, Avrupa Farmasötik Pazarlama Araştırma Derneği
(European Pharmaceutical Marketing Research Association) tarafından geliştirilen ve
EphMRA ile Kıtalararası Tıbbi İstatistikler (Intercontinental Medical Statistics)
tarafından farmasötik ürünler pazarı tanımında bir başlangıç noktası olarak kullanılan
Anatomik Terapötik Kimyasal (Anatomical Therapeutic Chemical) sınıflandırmasına
göre terapötik alt sınıflara bölünebilir. Hiyerarşik bir sınıflandırma sistemi olan ATC’nin 90
ATC-3 olarak adlandırılan seviyesi AB Komisyonu ve ABD Federal Ticaret
Komisyonu’nun kararlarında olduğu gibi Rekabet Kurulu tarafından da ilgili ürün
pazarının tespitinde kullanılmaktadır.
Frik İlaç, genel olarak beşeri tıbbi ürünler ile gıda takviyesi niteliğindeki ürünlere ilişkin
olarak faaliyet göstermektedir. Bildirim Formu’ndaki bilgiler çerçevesinde, Frik İlaç’ın
faaliyette bulunduğu ATC-3 seviyesindeki;
- N5A Antipsikotikler
- M3B Merkezi Etkili Kas Gevşeticiler 100
- M2A Antiromatizmal Topikaller
- R5D Sedatif Öksürük Prepratları
- G4C BPH Ürünleri
- G4D Üriner Antispazmodikler
- A3A Antispazmodikler ve Antikolinerjikler
- A9A Dijestifler (Enzimler dahil)
- A3D Analjezikler ile Kombine Antispazmotikler
- V3X Tüm Diğer Teröpatik Preparatları
- M4A Anti-Gut Ürünleri
- H3B Anti-Tiroid Ürünleri 110
- C5B Antivarikoz Tedavi
- R5F Diğer Öksürük ve Soğuk Algınlığı Preparatları
ürün grupları, ilgili ürün pazarları olarak tespit edilmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel pazar tanımı
yapılmasını gerektirecek koşullar var olmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir. 120
H.3. Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşleminin Niteliği
İş Girişim ile Ömer Erol Frik, Deniz Laila Frik, Hakan Frik, Fatma Berrin Erdinç Frik,
Hatice Fahire Frik, Şakir Yaman Törüner, Murat Çelikkanat, Ahmet Hüsnü Güreli,
08-67/1094-426
4
Asuman Güreli ve Frik İlaç arasında 7.11.2008 tarihinde Pay Alım ve Pay Sahipleri
Sözleşmesi (Sözleşme) imzalanmıştır.
Sözleşme uyarınca; 130
- Hatice Fahire Frik, Deniz Laila Frik ve Hakan Frik haricindeki Mevcut Pay
Sahipleri’nin tamamının Şirket’e karşı ifa etmekle yükümlü oldukları 21.397.365
YTL tutarında sermaye taahhüdü borcu bulunmaktadır. Taraflar, bu borcun
kapatılması konusunda mutabakata varmışlardır. Buna göre İş Girişim tarafından
hisse devredenlere aktarılacak hisse bedelinin öncelikle söz konusu borcun
kapatılmasına tahsis edileceği kararlaştırıldığından, söz konusu yatırım miktarı
Frik İlaç’a aktarılmış olacaktır. Bu kapsamda söz konusu yatırım miktarının ABD
Doları karşılığı Sözleşme’de prensip olarak (………….) ABD Doları olarak kabul
edilmiştir.
- İş Girişim, Sözleşmede esasları verilen yatırım neticesinde hisse devralmak 140
suretiyle Frik İlaç’ın sermayesinin %(…)’sini temsil eden payların sahibi olacaktır.
- Söz konusu payların, taraflar arasındaki mutabakat uyarınca Ömer Erol Frik ve
Murat Çelikkanat tarafından devredilmesi planlanmaktadır. Söz konusu devir
neticesinde mevcut pay sahipleri Frik İlaç’a ortak olarak kalmaya devam
edecektir.
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi (Kontrol Değişikliği) Bakımından
Değerlendirme
Dosya konusu devralma işlemi sonucunda Frik İlaç’ın %(…) oranındaki hissesine, İş 150
Girişim sahip olacaktır. Öncelikle %(…)’lik payın devralınması ile Frik İlaç’ın
kontrolünde bir değişiklik olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Devralma öncesinde Frik İlaç’ın en büyük hissedarı %(…) oranındaki ortaklık payı ile
Ömer Erol FRİK’tir. Bildirim konusu dosyada, devredilecek olan %(…) oranındaki
ortaklık payının Ömer Erol FRİK ve Murat ÇELİKKANAT (Bu kişi Frik İlaç’ın ortaklık
paylarının %(…)’ine sahip bulunmaktadır.)’a ait ortaklık payları olacağı bildirilmektedir.
Bu iki şahıstan devredilecek ortaklık payı miktarlarının dağılımı konusunda bir bilgi
bulunmamaktadır. Ancak, hisselerin tamamının Ömer Erol FRİK tarafından devredildiği
varsayılsa bile bu kişinin çoğunluk hissedarı olarak kalmaya devam edeceği 160
görülmektedir. Sözleşme uyarınca bir ortak kontrol oluşturulması halinde, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bir devralma işleminden
bahsedilebilecektir.
Sözleşme’ye göre İş Girişim, devralma işlemi sonrasında, Frik İlaç’ın B grubu paylarına
sahip olacaktır. B grubu pay sahibinin, Sözleşme’de belirtilen birtakım önemli genel
kurul kararları ile önemli yönetim kurulu kararlarının alınabilmesinde, anahtar
konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Bu önemli haklara aşağıda yer verilmiştir.
Önemli genel kurul kararları olarak nitelendirilen; sermaye artırımları, sermaye 170
sahiplerinin sahip olduğu pay oranlarının korunması, yönetim kurulunun yetkilerinin
belirlenmesi, Frik İlaç’ın temsil ve ilzamı, bilanço ve kar-zarar tablolarının onaylanması,
yönetim ve denetim kurulu üyelerinin, murahhas üyelerin seçimi, tayini, ibrası veya azli
gibi konularda karar alınabilmesi için B grubu pay sahiplerinin genel kurulda hazır
bulunması ve mutlak çoğunluğunun olumlu oy kullanması zorunlu tutulmuştur.
08-67/1094-426
5
Yönetim kuruluna seçilecek üyelerin A ve B grubu paylar bazında dağıtılması
öngörülmüştür. Önemli yönetim kurulu kararları olarak nitelendirilen; Frik İlaç’ın
yurtdışında gerçekleştireceği tüm faaliyetlerin esaslarının belirlenmesi, Frik İlaç’ın
herhangi bir A grubu pay sahibinden toplam 10.000 ABD Dolarını aşacak miktarda 180
borç alması veya bu pay sahibine borç vermesi, yönetim kurulu yetki ve görevlerinin
belirlenmesi ve bu yetkilerin devredilmesi, yıllık iş planına dahil edilenler dışında 25’ten
fazla kişinin istihdamı, 3. kişilere vekalet verilmesi, iştiraklerde bulunulması ve birtakım
mali ve stratejik konularda karar alınabilmesi için B grubu pay sahipleri tarafından
seçilen üyenin toplantıda hazır bulunması ve olumlu yönde oy kullanması
gerekmektedir.
Sözleşme’de getirilen bu gibi hükümlerden anlaşıldığı kadarıyla, İş Girişim her ne
kadar %(…) oranında ortaklık payına sahip olacak ise de Frik İlaç’ın kontrolünde A
grubu ortaklık paylarına sahip olan mevcut hissedarlarla birlikte söz sahibi olacağı ve 190
Frik İlaç üzerinde bir ortak kontrol tesis edileceği kanaatine ulaşılmıştır. Bu itibarla,
dosya konusu devralma, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi uyarınca bir devralma işlemidir.
H.3.3. Pazar Payları ve Cirolar Bakımından Değerlendirme
Frik İlaç’ın Türkiye’de faaliyette bulunduğu ilgili pazarlara ilişkin pazar payı ve ciro
bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:
Tablo-3: Frik İlaç’ın İlgili Ürün Pazarlarındaki Pay ve Ciroları 200
ATC-3 Sınıfı 2007 Yılı Pazar
Payı (%)
2007 Yılı
Cirosu (YTL)
N5A Antipsikotikler (…..) (…..)
M3B Merkezi Etkili Kas Gevşeticiler (…..) (…..)
M2A Antiromatizmal Topikaller (…..) (…..)
R5D Sedatif Öksürük Prepratları (…..) (…..)
G4C BPH (Selim Prostat Hipertrofisi) Ürünleri (…..) (…..)
G4D Üriner Antispazmodikler (…..) (…..)
A3A Antispazmodikler ve Antikolinerjikler (…..) (…..)
A9A Dijestifler (Enzimler dahil) (…..) (…..)
A3D Analjezikler ile Kombine Antispazmotikler (…..) (…..)
V3X Tüm Diğer Teröpatik Preparatları (…..) (…..)
M4A Anti-Gut Ürünleri (…..) (…..)
H3B Anti-Tiroid Ürünleri (…..) (…..)
C5B Antivarikoz Tedavi (…..) (…..)
R5F Diğer Öksürük ve Soğuk Algınlığı
Preparatları
(…..) (…..)
Devralan teşebbüs olan İş Girişim’in ilgili pazarda faaliyeti bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen tablodan, ilgili ürün pazarları itibarıyla, devralma işleminin ciro
eşiğinin altında bulunduğu, ancak bazı ürünlerde (H3B Anti-Tiroid Ürünleri ve A9A
Dijestifler) %25’lik pazar payı eşiğinin üstünde olduğu görülmektedir. Bu nedenle
bildirime konu devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma
işlemidir.
H.3.4. Hakim Durum Bakımından Değerlendirme 210
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, İş Girişim’in ilgili ürün pazarlarında
herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı da dikkate alınarak; başvuru konusu devralma
08-67/1094-426
6
işlemi sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir
hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olamayacağı kanaatine
ulaşılmıştır.
H.3.5. Rekabet Etmeme Yükümlülüğüne İlişkin Değerlendirme
220
Tarafların Frik İlaç üzerinde ortak kontrole sahip olduğu süre ile sınırlı olmak kaydıyla,
ilgili taraflara Frik İlaç’ın faaliyet alanları kapsamında rekabet etmeme yükümlülüğü
getirilmektedir. Bu yükümlülüğün, ortaklık ilişkisi kapsamında geçerli olan ve rekabet
hukuku bağlamında bir sakınca içermeyen bir yükümlülük olduğu değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan, payların 3. kişilere satışı halinde, mevcut pay sahiplerinin yeni alıcıların
rekabet hukuku uygulamalarına uygun olarak talep edebilecekleri rekabet etmeme
yükümlülüklerini, Rekabet Kurulu’nun kararına tabi olmak üzere kabul edeceklerini
taahhüt ettikleri ifade edilmektedir.
230
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin, 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir. 240
Full & Egal Universal Law Academy