Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-011 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-13/243-100 Karar Tarihi : 14.3.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Mert SÖNMEZ, Muhammed Enes DOĞAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - GHARAGE Ventures GmbH Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK Levent Mahallesi, Mektep Sokak, No:14, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Duffle Travel Retail Platform GmbH üzerinde GHARAGE Ventures GmbH, Dufry International AG ve Takeaway.com Central Core B.V tarafından ortak kontrol kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.02.2024 tarih ve 48101 sayı ile giren ve eksiklikleri 21.02.2024 tarih ve 48934 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 08.03.2024 tarih ve 2024-2-011/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; GHARAGE Ventures GmbH (GHARAGE), Dufry International AG (DUFRY) ve Takeaway.com Central Core B.V (JET CENTRAL) tarafından, Duffle Travel Retail Platform GmbH’nin (DUFFLE) ortak kontrolünün devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) İşlem tarafları GHARAGE, DUFRY ve JET CENTRAL 11.08.2023 tarihinde dönüştürülebilir kredi sözleşmesi1 imzalamıştır. Bildirim konusu işlemin temelini de, işlem taraflarının imzalamış oldukları dönüştürülebilir kredi sözleşmesi kapsamında, DUFRY ve JET CENTRAL’in alacaklarını DUFFLE'da yeni ihraç edilen hisselere dönüştürüp bununla bağlantılı olarak bir “Yatırım ve Hissedar Sözleşmesi” (ISHA) imzalamaları oluşturmaktadır. ISHA’nın imzalanmasından önce DUFFLE hisselerinin %(.....)’i GHARAGE’a, %(.....)’i Dertrieb Capital UG’ye (DERTRİEB), %(.....)’i ise Leni Ventures GmbH’ye (LENİ) aittir. ISHA'da, DUFRY ve JET CENTRAL'in her birine, ISHA'nın yürürlüğe girmesinden sonraki iki ay içinde (ancak 08.02.2024 tarihinden sonra) bağımsız ve ayrı ayrı olarak, DUFFLE'da ek yeni imtiyazlı hisselerin ihraç edilmesi karşılığında nakit olarak ek bir sermaye yatırımı yapma hakkı verilmektedir2. Yukarıda bahsedilen dönüştürmenin tamamlanmasının ardından ve ISHA çerçevesinde 1 Dönüştürülebilir kredi sözleşmelerinde, yatırımcı ilgili şirkete borç vererek finansman temin etmekte ve belirlenen koşullar gerçekleştiğinde verilen borcun şirket hissesine dönüşmesi sağlanmaktadır. 2 DUFRY’ye ve JET CENTRAL’a tanınan DUFFLE’da yeni imtiyazlı hisselerin ihraç edilmesi karşılığında ek nakit sermaye yatırımı hakkı; ayrı ayrı "Satın Alım Opsiyonu" veya birlikte "Satın Alım Opsiyonları" olarak anılacaktır.
24-13/243-100 2/5 DUFRY’ye ve JET CENTRAL’e tanınan DUFFLE hisselerinin Satın Alım Opsiyonlarının kullanılmasından önce, DUFRY ve JET CENTRAL, DUFFLE’ın azınlık hisselerini ellerinde tutacaklar ancak DUFFLE üzerinde GHARAGE ile birlikte ortak kontrol sağlayan hissedar haklarına3 ayrı ayrı sahip olacaklardır. Diğer yandan FB Trust GmbH (FB), kontrol sahibi olmayan azınlık hissedarı olarak DUFFLE'da yeni imtiyazlı hisselerin ihraç edilmesi karşılığında DUFFLE'a sermaye yatırımı yapmak istemektedir. Bildirime konu işlem sonrasında, GHARAGE, DUFRY ve JET CENTRAL tarafından ortak kontrol edilecek olan DUFFLE'daki oy hakkını haiz hisselerin %(.....)'una GHARAGE, %(.....)'sına DUFRY, %(.....)'ına JET CENTRAL, %(.....)'ine DERTRİEB, %(.....)'ine LENİ ve %(.....)'ine FB sahip olacağı bildirilmiştir. Söz konusu işlemin ardından ise, GHARAGE ve DUFRY ve/veya JET CENTRAL, DUFRY ve/veya JET CENTRAL tarafından Satın Alım Opsiyonlarının kullanılmasına dayalı olarak DUFFLE'da oy hakkı veren hisselere eşit miktarda sahip olmayı planlamaktadır. DUFRY ve/veya JET CENTRAL tarafından Satın Alım Opsiyonlarının kullanılmasını takiben DUFFLE; - Her ikisinin de Satın Alım Opsiyonlarını kullanması durumunda GHARAGE, DUFRY ve JET CENTRAL tarafından (her biri oy hakkına sahip hisselerin %(.....)’sine sahip olarak) ortak kontrol edilmeye devam edecektir, - Sadece DUFRY’nin Satın Alım Opsiyonunu kullanması durumunda GHARAGE ve DUFRY tarafından (her biri oy hakkına sahip hisselerin %(.....)’una sahip olarak) ortak kontrol edilecektir, - Sadece JET CENTRAL’ın Satın Alım Opsiyonunu kullanması durumunda GHARAGE ve JET CENTRAL tarafından (her biri oy hakkına sahip hisselerin %(.....)’una sahip olarak) ortak kontrol edilecektir, - Eğer DUFRY ve/veya JET CENTRAL bireysel Satın Alım Opsiyonlarını kullanmazlarsa, DUFRY ve/veya JET CENTRAL, DUFFLE'ın stratejik veto haklarına sahip olmayan bir azınlık hissedarı/azınlık hissedarları olarak kalacak ve dolayısıyla artık DUFFLE üzerinde ortak kontrol sağlamayacaklardır. (6) Her ne kadar planlanan işlem neticesinde gerçekleşmesi muhtemel senaryolar yukarıda verilmiş olsa da kontrol değişikliği, Satım Alım Opsiyonlarının kullanılmasından önce meydana gelecektir. Bu çerçevede dönüştürülebilir kredi sözleşmesinin imzalanması ile birlikte ISHA çerçevesinde DUFRY ve JET CENTRAL, DUFFLE üzerinde GHARAGE ile birlikte ortak kontrol sağlayan hissedar haklarına sahip olacaklardır. Bildirim de bu kapsamda yapılmış olup bu sebeple Satın Alım Opsiyonlarının kullanılmasından önce gerçekleşen ilk işlem esas alınmıştır. (7) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; "Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması" (tam işlevsel ortak girişimler) bir devralma işlemidir. Bu hüküm çerçevesinde bir ortak girişim oluşturulması işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması ve kalıcı olarak faaliyet göstermesi gerekmektedir. (8) İşlem kapsamında dönüştürülebilir kredi sözleşmesinin tamamlanmasının ardından ve Satın Alım Opsiyonlarının kullanılmasından önce, DUFRY ve JET CENTRAL azınlık hisselerini elinde tutacaklar ancak DUFFLE'ın yıllık bütçesi ve üç yıllık iş planlamasıyla ilgili kararlara ilişkin söz sahibi olacaklardır. Dolayısıyla DUFFLE’ın işlem sonrasındaki 3 Söz konusu haklar başvuruda hiçbir kısıtlama olmaksızın ‘DUFFLE'ın yıllık bütçesi ve üç yıllık iş planlamasıyla ilgili haklar’ olarak belirtilmiştir.
24-13/243-100 3/5 kontrol yapısının, ortak girişimin kriterlerinden olan ortak kontrol şartını sağladığı görülmektedir. (9) Diğer taraftan bir ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkabilmesi için operasyonel bakımdan bağımsız olması gerekmektedir. Bu bağlamda ortak girişimin operasyonel bağımsızlığı; faaliyetlerini gerçekleştirmek için yeterli kaynaklara sahip olma, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterme, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmama ve kalıcı olarak faaliyet gösterme gibi nitelikleri ifade etmektedir. Bu çerçevede başvuruda yer alan bilgilerde DUFFLE’ın; - Yönetim, finansal kaynaklar, personel ve varlıklar başta olmak üzere pazarda kendi başına faaliyet gösterebilmek için yeterli kaynaklara sahip olduğu, - Mevcut durumda, ortak girişim tarafı olacak ana şirketlerinin belirli bir işlevinin ötesinde faaliyet gösterdiği, - İşlem sonrasında da ana şirketlerinden bağımsız olarak piyasada faaliyet göstermeye devam edeceği ve piyasaya kendi başına erişim sağlayabileceği, - Piyasada faaliyetlerine kalıcı olarak devam edeceği ifade edilmiştir. (10) Bu açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlem sonrasında da DUFFLE’ın bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirmeye devam edeceği, başvuruda da ifade edildiği üzere tam işlevsel bir ortak girişim niteliğinde olacağı, bu nedenle işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. İşlem tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde düzenlenen ciro eşiğini aştığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmaktadır. (11) Ortak girişimin taraflarından GHARAGE, seyahat ve perakende ekosisteminde erken aşamadaki start-up4'lara yatırım yapan ve ortaklık kuran Almanya merkezli Gebr. Heinemann SE & Co. KG (GH) tarafından kontrol edilmektedir. GHARAGE’ın Türkiye’de herhangi bir faaliyeti veya operasyonu bulunmamaktadır. GH5 ise, dünya çapındaki havalimanlarında, limanlarda ve sınır geçişlerinde gümrüksüz/seyahat (Duty-Free/Travel Value) mağazaları işleten ve bu mağazalara ürün tedarik eden, Almanya merkezli bir aile şirketidir. GH, havalimanı operatörleriyle imtiyaz veya kira anlaşmaları temelinde 73 uluslararası havalimanında 350 seyahat perakende satış noktası işletmektedir. GH, yolculara özellikle parfüm, kozmetik, alkol, tütün, şarküteri ve şekerleme kategorilerinde seyahat perakende ürünleri satmaktadır. GH'nin faaliyetleri aynı zamanda seyahat perakende ürünlerinin havalimanı operatörlerine, havayollarına, yolcu gemilerine ve feribot operatörlerine, sınır mağazalarına ve serbest ticaret bölgelerindeki perakendecilere satışını ve ayrıca seyahat edenler için yemek servislerinin sağlanmasını içermektedir. GH, Türkiye'de (.....) dâhil olmak üzere birçok havalimanında ve diğer ulaşım merkezlerinde seyahat perakende satış mağazalarını işletmekte ve bu mağazalara ürün tedarik etmektedir. (12) Ortak girişim taraflarından, DUFRY, İsviçre merkezli Dufry AG tarafından kontrol edilmektedir. DUFRY iştiraki olan Autogrill S.p.A. aracılığıyla başta havalimanları olmak üzere ulaşım merkezlerinde perakende satış mağazaları işleten; parfüm, kozmetik, 4 Bir pazar ihtiyacını giderme amacı taşıyan yenilikçi bir ürün, süreç veya servis sunan, genel olarak yeni kurulmuş ve hızlı büyüme gösteren bir girişimi veya girişim şirketini ifade etmektedir. 5 GH, Türkiye faaliyetlerini tek ya da ortak kontrolüne sahip olduğu; (.....) ünvanlı şirketler aracılığıyla yürütmektedir.
24-13/243-100 4/5 alkol, tütün gibi ürünlerin satışının gerçekleştirildiği küresel bir seyahat perakende işletmesi ve yolculara yönelik küresel yiyecek ve içecek hizmetleri sağlayıcısıdır. DUFRY, Türkiye'deki faaliyetlerini (.....) ve (.....) kontrolüne sahip olduğu şirketler6 aracılığıyla yürütmektedir. (13) Bir diğer ortak girişim tarafı olan JET CENTRAL, platformları aracılığıyla tüketicileri restoranlar ve diğer ortaklarla buluşturan çevrim içi yemek dağıtım pazaryeri olarak hizmet veren Hollanda merkezli bir teşebbüs olan Just Eat Takeaway.com N.V. (JET) tarafından kontrol edilmektedir. Merkezi Hollanda'da olan JET, 20 ülkede faaliyet göstermektedir. JET bünyesindeki şirketlerin tamamı genellikle “çevrim içi yemek dağıtımı” pazarında hizmet vermektedir. JET Central Core'un hâlihazırda Türkiye'de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. (14) İşlem kapsamında üzerinde ortak kontrol tesis edilen DUFFLE, havalimanlarında perakendecileri, markaları ve son müşterileri bir araya getirmeyi amaçlayan, havalimanındaki yolcuları havalimanındaki boş zamanlarında alışveriş yapmaya teşvik etmek amacıyla gümrüksüz ürünler ve yiyecek/içecekler için çevrim içi pazaryeri ve talebe bağlı teslimat hizmeti7 geliştirme ve işletme faaliyetlerinde bulunan bir start-up'tır. DUFFLE’ın hâlihazırda Türkiye'de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. DUFFLE'ın talebe bağlı teslimat hizmeti, teknolojiyi test etmek amacıyla, deneme süreci olarak, Danimarka Kopenhag Havalimanı'nda 2022 yılının son çeyreğinde başlatılmıştır. (15) DUFFLE’ın Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin olmadığı göz önünde bulundurulduğunda tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey bir örtüşme olmadığı anlaşılmaktadır. (16) Bununla birlikte, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bildirim konusu ortak girişim kurulması işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığının değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, ortak girişim taraflarından GH8’ın ve DUFRY9’nin Türkiye’de, üzerinde ortak girişim kurulacak olan DUFFLE’ın faaliyet gösterdiği ‘havalimanlarında çevrim içi pazaryeri ve teslimat hizmetleri’ pazarının üst ürün pazarı olan ‘seyahat lokasyonlarında seyahat perakende hizmetleri pazarı’nda faaliyet gösterdiği görülmektedir. Ancak, kurulacak olan ortak girişimin, Türkiye’deki faaliyetleri bakımından işlem tarafları GH ve DUFRY arasında rekabeti kısıtlamayacağı değerlendirilmektedir. Kaldı ki, ortak girişimin ana şirketlerinden ikisinin faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay nitelikte örtüşme söz konusu olsa da, halihazırda yalnızca Danimarka Kopenhag Havalimanı'nda faaliyet gösteren bir start-up olan DUFFLE üzerinde ortak girişim kurulması işleminin Türkiye coğrafi alanı bakımından teşebbüsler arasındaki koordinasyon riskinde bir artış yaratma ihtimalinin olmayacağı kanaatine varılmaktadır. (17) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde; bildirim konusu işlemin Türkiye’de herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı değerlendirilmiş ve işleme izin verilmesine karar verilmiştir. 6 Söz konusu şirketler; (.....)’dir. 7 “DUFFLE-app” isimli mobil uygulama aracılığıyla, yolcuların kalkış havaalanlarında veya varış havaalanlarında perakende seyahat ürünleri ile yiyecek ve içecek gibi farklı ürünleri sipariş vermelerini ve sipariş edilen ürünlerin ilgili havalimanının gümrüksüz bölgesinde yolcuya teslim edilmesini sağlayan bir hizmettir. 8 GHARAGE’ın Türkiye’de faaliyeti bulunmamakta olup GHARAGE’ın da bünyesinde bulunduğu GH Türkiye’deki faaliyetlerini iştirakleri aracılığıyla (.....) ve (.....), ayrıca (.....) ve (.....)’nde sürdürmektedir. 9 DUFRY, Türkiye’deki faaliyetlerini iştirakleri aracılığıyla (.....) ve (.....)'nda sürdürmektedir.
24-13/243-100 5/5 H.SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy