Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-91 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-39/803-252
Karar Tarihi : 23.06.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç.Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER : Remzi Özge ARITÜRK, Nur Seda KÖKTÜRK, Gözde KARABEL
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Sedat ELALDI
Elmar Süpermarket İstiklal Mah. Mehmet Altınışık Cad.
No:24 Serdivan/Sakarya
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Köseoğlu Basın Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
Küpçüler Cad. Erenler/Adapazarı
E. DOSYA KONUSU: Dükkânında gazete satmak isteyen bir teşebbüsün bayilik
talebinin, Köseoğlu Basın Yayın Dağıtım Ltd. Şti. adlı teşebbüs tarafından 20
reddedildiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Kendisinin Serdivan/Sakarya’da market işletmeciliği yaptığı,
- Müşterilerinin yoğun talebi üzerine gazete satışı yapmak üzere Sakarya
bölgesinin gazete dağıtımını yapan Köseoğlu Basın Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
unvanlı firmaya müracaat ettiği,
- Kendisine ilgili dağıtım bayisi tarafından en kısa zamanda işyerine gelinip
gerekli değerlendirmeleri yaptıktan sonra uygun görülürse gazete satışına
başlayabileceğinin bildirildiği, ancak bir ay gibi bir süre geçmesine karşın ilgili
firmadan hiçbir yetkilinin söz konusu incelemeleri yapmak üzere gelmediği, 30
- Bu duruma istinaden ilgili firmaya zor durumda olduğunu ve müşterilerine karşı
gazete temin edememesi nedeniyle mahcup olduğunu pek çok kez ilettiği
ancak bu talebine ilişkin hiçbir işlem yapılmadığı,
- Son olarak 28.02.2011 tarihinde tekrar ilgili firmaya mağduriyetini ve talebini
iletmek üzere gittiği ve kendisine “ilgili arkadaşlarımız marketinize geldi ve
uygun görülmediğinden gazete verilmeyecektir.” şeklinde yanıt verildiği,
- Kendi marketinin yakınlarında hiçbir gazete bayii bulunmamasına karşın ilgili
firmadan hiç kimsenin işletmesine gelmediği,
- Müşterilerine karşı çok mahcup durumda olduğu ve müşterilerinin de bir gazete
için 3 km yol kat etmek durumunda kaldıkları için mağdur oldukları 40
ifade edilmektedir.
11-39/803-252
2
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 02.03.2011 tarih ve 1576 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 05.04.2011 tarih ve 2011-2-91/İİ-11-355.RÖA sayılı İlk
İnceleme Raporu, 11.4.2011 tarih ve 11-23 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek,
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme
sonucunda hazırlanan 10.06.2011 tarih ve 2011-2-91/ÖA-11-355.RÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, 13.06.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110.02.02/362 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; dosya konusu iddialara yönelik 50
olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Başvuru konusunu, dükkânında gazete satmak isteyen bir teşebbüsün bayilik
talebinin, bir dağıtım firması tarafından, yakınında başka bir bayi olmadığı halde
reddedilmesi oluşturmaktadır. Bu anlamda başvurunun, genel olarak rekabet
hukukunda mal vermeyi reddetme/sözleşme yapmayı reddetme kapsamında ve
dağıtım firmalarının kendilerinden bayilik talep eden herkese bayilik verme
zorunluluklarının olup olmadığı çerçevesinde incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Gazete dağıtım zincirinin son halkası olan tali bayiler, son satış noktası olarak da 60
ifade edilen bakkal, market, kitabevi, mobo, kiosk gibi işletmelerdir. Bir dağıtım
şirketinin pazardaki faaliyetleri bakımından ise tali bayi ağı çok büyük önem arz
etmektedir. Dağıtım firmalarının, tali bayiliklerini ulaşım, yayınların sunumu, iade ve
bayilere yeterli kar marjı bırakılması gibi bir takım kriterlere göre, kendi ticari ve
ekonomik stratejilerine en uygun olacak şekilde seçmelerinde rekabet hukukuna
aykırı bir yön yoktur. Anılan kriterler dikkate alınarak yapılmış serbest bir seçim
sonucu, münferit bir bayilik vermeyi reddetme eyleminin, anlaşma ve/veya hakim
durumun kötüye kullanılması sonucu rakip dağıtım firmasını pazar dışına çıkarma
veya pazara giriş engeli yaratma gibi bir etkisi olmayacaktır. Aynı şekilde böyle bir
eylemin ilgili veya alt pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurması da söz konusu 70
olmayacaktır. Kaldı ki, bakkal dükkanı işleten bir teşebbüsün, asıl işinin gazete
satmak olmadığı göz önüne alındığında, gazete dağıtım firmalarına karşı zorunlu
unsur doktrini çerçevesinde bir talepte bulunamayacağı da açıktır. Gazete satışı
olmadan da anılan teşebbüs, bulunduğu piyasada faaliyetlerini sürdürebilmektedir.
Ayrıca, konusu “Dükkanında gazete satmak isteyen bir teşebbüsün bayilik talebinin
YAYSAT Yayın Pazarlama ve Dağıtım A.Ş. ve Merkez Dağıtım Pazarlama Sanayi ve
Ticaret A.Ş. tarafından (yakınlarda başka bir bayileri olması gerekçesiyle) reddedildiği
iddiası” olan 20.03.2008 tarih ve 08-25/256-84 sayılı Kurul kararında da; bir dağıtım
firmasının herhangi bir tali bayisinin, bir başka kişi veya kuruluşa satış için yayın
vermesinin engellenmesinin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti 80
Tebliği’ne göre de mümkün olmayacağı değerlendirmesi yapılmış ve şikayetin reddine
karar verilmiştir. Bu çerçevede dağıtım firmaları ile anlaşamayan başvuru sahibinin,
bakkalında satmak üzere diğer tali bayilerden gazete temin etmesi imkânı da
mevcuttur.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde anılan başvuru hakkında 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma açılmasına
gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
11-39/803-252
3
J. SONUÇ 90
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy