Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-139 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-35/878-207
Karar Tarihi : 06.08.2009
10
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖR : Esma GÜNDOĞDU
C. BAŞVURUDA 20
BULUNAN : - Mustafa GÜLER
Muratpaşa Mah. Kamil Cad. No:83 Bayrampaşa/ İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
- İrem Dağıtım
Merkez Mah. Sefa Sok. No: 7 Gaziosmanpaşa/ İstanbul
- Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş.
Uluyol Cad. Büyük Coşkun Sok. Ali Enderer İş Merkezi
No:1/6 Bayrampaşa/ İstanbul
30
E. DOSYA KONUSU: Dükkanında gazete satmak isteyen bir teşebbüsün
bayilik talebinin, İrem Dağıtım ve Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. adlı
teşebbüsler tarafından reddedildiği iddiası.
F. İDDALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde özetle başvuru sahibinin bakkal
dükkanında gazete satmak istediği, bayilik için İrem Dağıtım (Doğan Grubu)’a ve
Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. (Turkuvaz Medya Grubu-Sabah)’ye başvuruda
bulunduğu, anılan firmalarca, şikayet sahibinin karşısındaki bakkal dükkanının
kendilerinin bayileri olduğu ve o civarda başka bayiye ihtiyaçları olmadığı
gerekçesiyle bayilik talebinin reddedildiği, müşterilerinin bu şekilde diğer bakkala 40
yönlendirildiği ve bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.06.2009 tarih ve 4394 sayı ile giren
şikayet üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 03.07.2009 tarih, 2009-2-
139/BN-09-EG sayılı Bilgi Notu 08.07.2009 tarih ve REK.0.06.00.000/235 sayılı
09-35/878-207
2
Başkanlık Önergesi ile Rekabet Kurulu’nun 15.07.2009 tarih ve 09-33 sayılı
toplantısında görüşülmüş ve İrem Dağıtım ve Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş.
hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 28.07.2009 tarih ve 2009-2-139/ÖA-09-EG
sayılı Önaraştırma Raporu 03.08.2009 tarih, REK.0.06.00.00/280 sayılı Başkanlık 50
Önergesi ile 06.08.2009 tarih ve 09-35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; yapılan şikayetle ilgili olarak 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Konusunu, dükkanında gazete satmak isteyen bir teşebbüsün bayilik talebinin,
dağıtım firmaları tarafından, yakınında başka bir bayileri olduğu gerekçesiyle 60
reddedilmesi oluşturan şikayetin, genel olarak rekabet hukukunda mal vermeyi
reddetme/sözleşme yapmayı reddetme kapsamında ve dağıtım firmalarının
kendilerinden bayilik talep eden herkese bayilik verme zorunluluklarının olup
olmadığı çerçevesinde incelenmesi gerekmektedir.
Gazete dağıtım zincirinin son halkası olan tali bayiler, son satış noktası olarak da
ifade edilen bakkal, market, kitabevi, mobo, kiosk gibi işletmelerdir. Bir dağıtım
şirketinin pazardaki faaliyetleri bakımından ise tali bayi ağı çok büyük önem arz
etmektedir. Dağıtım firmalarının, tali bayiliklerini ulaşım, yayınların sunumu, iade ve
bayilere yeterli kar marjı bırakılması gibi bir takım kriterlere göre, kendi ticari ve
ekonomik stratejilerine en uygun olacak şekilde seçmelerinde rekabet hukukuna 70
aykırı bir yön yoktur. Anılan kriterler dikkate alınarak yapılmış serbest bir seçim
sonucu, münferit bir bayilik vermeyi reddetme eyleminin, anlaşma ve/veya hakim
durumun kötüye kullanılması sonucu rakip dağıtım firmasını pazar dışına çıkarma
veya pazara giriş engeli yaratma gibi bir etkisi olmayacaktır. Aynı şekilde böyle bir
eylemin ilgili veya alt pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurması da söz
konusu olmayacaktır. Kaldı ki, bakkal dükkanı işleten bir teşebbüsün, asıl işinin
gazete satmak olmadığı göz önüne alındığında, gazete dağıtım firmalarına karşı
zorunlu unsur doktrini çerçevesinde bir talepte bulunamayacağı da açıktır. Gazete
satışı olmadan da anılan teşebbüs, bulunduğu piyasada faaliyetlerini
sürdürebilmektedir. 80
Ayrıca 20.03.2008 tarih ve 08-25/256-84 sayılı Kurul kararında, Kurul teorik bir
değerlendirme yaparak, dağıtım firmasının herhangi bir tali bayisinin, bir başka kişi
veya kuruluşa satış için yayın vermesinin engellenmesinin, 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne göre de mümkün olmayacağının altını
çizmiştir. Bu çerçevede dağıtım firmaları ile anlaşamayan başvuru sahibinin,
bakkalında satmak üzere diğer tali bayilerden gazete temin etmesi imkânı da
mevcuttur.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; 90
09-35/878-207
3
Başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
İrem Dağıtım ve Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. hakkında soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan V.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Mehmet Akif ERSİN Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy