Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-161 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-52/799-326
Karar Tarihi : 11.9.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Hüseyin COŞGUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : SCJ Holdings BV
Temsilcisi: Av. Noyan TURUNÇ
Cumhuriyet Bulvarı No:140/1 Alsancak / İzmir 20
D. TARAFLAR : SCJ NL Holdings B.V
Groot Mijderechtstraat 81, 3641 RV Mijdrecht HOLLANDA
Walter DÜRİNG
Pilatusstrasse 18, 6052 Hergiswill, İSVİÇRE
Vera DÜRİNG
Pilatusstrasse 18, 6052 Hergiswill, İSVİÇRE
30
Heinz DÜRİNG
Wilbichstrasse 40, 8037 Zürih, İSVİÇRE
Sven DÜRİNG
Talaherstrasse 11, 6340 Baar, İSVİÇRE
Britta Dos Santos Pinto DÜRİNG
Schmalzgreubstrasse 35, 8127 Forch, İSVİÇRE
E. DOSYA KONUSU: Düring Linzenzen AG’nin hisselerinin tamamının SCJ NL 40
Holdings BV tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.8.2008 tarih, 4947 sayı ile giren ve en
son 20.8.2008 tarih ve 5483 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 21.8.2008 tarih ve 2008–3–
161/Öİ–08-ÜG sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 26.8.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/163 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır. 50
08-52/799-326
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Düring Lizenzen AG hisselerinin
tamamının SCJ NL Holdings B.V tarafından devralınması işleminin 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olmakla birlikte, işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili
piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı,
dolayısıyla bildirim konusu devralmaya izin verilmesinin uygun olacağı sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
60
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. SCJ NL Holdings B.V (SCJ)
Devralan teşebbüs SCJ, merkezi ABD’de bulunan S.C. Johnson & Son Inc.’in bir
yavru şirketidir. Türkiye’de iştiraki Johnson Wax A.Ş (Johnson Wax) aracılığıyla
faaliyet gösteren şirket, devre konu teşebbüsün markasını yine lisanslama yoluyla
kullanmaktadır. Şirketin tuvalet temizlik ürünleri dışında ev haşere ilaçları ve 70
kovucular alanında da faaliyetleri bulunmaktadır.
SCJ’nin %100 hissesine S.C Johnson Europe B.V sahiptir. SCJ’nin yönetim kurulu
üyeleri ise F. Rudolf Eindhoven, R. Fennado Visse, Jan Timmerman, R. S.
Randleman ve S. Carl Hampel’dan oluşmaktadır.
Yönetim kurulunda J. Adrian Langdell, A. Atila Alada ve A. John Chalk bulunmakta
olan Johnson Wax’ın ortaklık yapısı ise aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 1: Johnson Wax'ın Ortaklık Yapısı 80
Hissedar Hisse Oranı (%)
Johnson Spanish Shareholdings No:1 Ltd. 0,57
Johnson Spanish Shareholdings No:2 Ltd 0,57
Johnson Spanish Shareholdings No:3 Ltd 0,57
Johnson Spanish Shareholdings No:4 Ltd 0,57
S&C Johnson & Son Inc. 97,71
TOPLAM 100
H.1.2 . Düring Linzenzen AG (DLAG)
İsviçre’de yerleşik Düring AG (DAG) ve Avusturya’da yerleşik Perolin Fabrikations
GmbH (Perolin) unvanlı iki iştiraki bulunan devredilen teşebbüs DLAG, Düring ailesi
tarafından kontrol edilmektedir. Toilet Duck ve WC-Ente markalarına ve bu markalar
altında üretilen ürünlere ilişkin patentlere sahip olan teşebbüsün dünya çapındaki
2007 yılı cirosu (…………..) YTL’dir. Devralan teşebbüsün iştiraki olan Johnson Wax
A.Ş’ye verdiği lisans bedeli olarak Türkiye’den elde ettiği ciro ise (…………..) YTL’dir.
Teşebbüs Türkiye’den sadece bu lisanslama faaliyeti nedeniyle gelir elde ettiğinden 90
ayrı bir pazar payı söz konusu değildir. İştirakleri ile birlikte ev içi temizlik ürünlerinin
üretimi, satış ve pazarlaması alanında faaliyet gösteren teşebbüsün ortaklık yapısına
Tablo 2’de yer verilmiştir.
08-52/799-326
3
Tablo 2: DLAG Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Walter Düring 51,20
Heinz Düring 15,60
Sven Düring 15,60
Britta Dos Santos Pinto Düring 15,60
Vera Düring 2,00
TOPLAM 100,00
Diğer yandan, DAG ve Perolin’in DLAG dışında, devre konu olmayan “Durgol” 100
markası altında küçük ev aletleri, seramik, fayans, musluk ve lavabo temizliği
amacına yönelik, “Dufty” markası altında da yakıt gazı ihtiva etmeyen hava
temizleyicilerine yönelik faaliyetleri bulunmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1 İlgili Ürün Pazarı
Devre konu ürünler genel olarak banyo temizlik ürünleri pazarında yer almaktadır.
İlgili ürün pazarının alt pazarlara ayrılması da mümkündür. Yapılacak bir pazar 110
tanımının devir sonrası yoğunlaşmaya ilişkin yapılacak değerlendirmede esasa ilişkin
herhangi etkisi bulunmayacağı dikkate alındığından, bu dosya açısından net bir
pazar tanımına gidilmesine gerek görülmemiştir.
Bu itibarla, mevcut dosya bakımından ilgili ürün pazarının tanımlanmasına gerek
olmamakla birlikte, işlemin değerlendirilmesinde banyo temizlik ürünleri üst pazar, bu
pazarın bir alt grubunda yer alan ve devre konu ürünlerin yer aldığı tuvalet temizlik
ürünleri pazarı alt pazar olarak dikkate alınmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 120
İnceleme konusu ürünler bakımından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve
satış gibi rekabet şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Değerlendirilmesi
İncelenen devralma işleminde SCJ’nin, Düring Ailesi üyelerinden DLAG hisselerinin 130
tamamını devralması söz konusudur. Bu pay devri sonrasında teşebbüs üzerinde bir
kontrol değişikliği meydana gelmektedir. Devralan teşebbüsün Türkiye’de bir yavru
şirketi bulunduğundan işlemin Türkiye pazarında da etkisi olacaktır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, işlemden etkilenen SCJ’nin Türkiye’deki iştiraki
Johnson Wax’ın en geniş tanımıyla banyo temizlik ürünleri pazarındaki cirosunun
(…………..) YTL, söz konusu pazardaki payının ise %(…) olduğu, Johnson Wax’ın
08-52/799-326
4
banyo temizlik malzemelerine göre daha spesifik ürünler içeren ve devre konu
teşebbüsten lisans alarak üretim yaptığı tuvalet temizlik ürünleri alt pazarındaki pazar
payının ise %(…) olduğu ve bu pazardan (…………..) YTL ciro elde ettiği 140
anlaşılmıştır. Devre konu teşebbüsün ise lisans bedeli olan (…………..) YTL bir geliri
söz konusudur. Söz konusu teşebbüsün Türkiye’de ayrıca bir faaliyeti yoktur. Bu
veriler göz önüne alındığında en azından, tuvalet temizlik ürünleri alt pazarı
bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen pazar payı eşiğini geçmesi nedeniyle
işlem, izne tabi bir devralma işlemidir.
Devralan teşebbüs, kendine ait markalar altında yürüttüğü faaliyetlerinin yanı sıra,
devre konu teşebbüsün mülkiyetinde bulunan fikri mülkiyet haklarının lisansını almak
suretiyle zaten on beş yıldır bu haklar kapsamında yürüttüğü (ana teşebbüsünden
aldığı alt lisans yoluyla) faaliyetlerine aynen devam edecektir. Bir başka ifadeyle, 150
Türkiye’de faaliyet yürüten bu şirket bakımından mevcut durum ile devir sonrası
durum arasında üretim ve satış açısından bir fark söz konusu olmayacaktır.
Dolayısıyla, dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devir işlemi sonrasında, söz konusu
şirketin Türkiye’deki pazar payında devir işlemi ile illiyet ilişkisi kurulabilecek bir
nedenle herhangi bir artışın meydana gelmeyeceği; sadece, devir öncesi bir lisans
bedeli ödenerek kullanılan hakların artık böyle bir ödeme olmaksızın sadece ana
şirketin mülkiyet hakkına dayalı olarak kullanılmaya devam edileceği anlaşılmıştır.
Ayrıca, pazara girişin önünde hukuki veya fiili bir engel bulunmaması, yeterli
sermayeye sahip her teşebbüsün yukarıda genel olarak tanımlanan pazara girişinin 160
mümkün olması da göz önüne alındığında, potansiyel rekabet açısından yapılacak
bir değerlendirme için de işlem sonrasında bir yoğunlaşmadan bahsedilemeyeceği
kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, devralma sonucunda devralan teşebbüsün pazar
payı değişmeyecektir.
Diğer yandan, “Hisse Satın Alım Anlaşması”nın 10. maddesinde yer verilen rekabet
etmeme ve kışkırtmama yükümlülüğü ile satıcıların her birine kapanış tarihinden
itibaren Toilet Duck ürünlerine rakip olan herhangi bir işte, ticari faaliyette veya
meşgalede doğrudan veya dolaylı işveren, ortak, hisse sahibi, memur, yönetici, mal
sahibi veya zilyet olarak bulunmama veya finansal olarak veya başka bir şekilde 170
bunlarla ilgilenmeme ve aynı süre ile işçileri, müşterileri ve sağlayıcıları ayartmama
yükümlülüğü getirilmektedir. Üç yıl süre için öngörülen bu yükümlülüklere, devre konu
ürünler ile ilgili olarak hem ticari itibar (good-will) hem de ticari know-how bilgileri
kapsaması ve sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olması nedeniyle bir yan sınırlama
olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, “Hisse Satın Alım Anlaşması”nın 25.1.
maddesinde söz edilen gizlilik yükümlülüğü hakkında ise söz konusu yükümlülüğün
başkalarına vermeme ve ifşa etmeme ile sınırlı olması nedeniyle herhangi bir
değerlendirme yapılmasına gerek duyulmamıştır.
I. SONUÇ 180
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim
08-52/799-326
5
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir. 190
Full & Egal Universal Law Academy